आता डिझेलमध्येही १५% आयसोब्युटॅनॉल जोडले! त्याची अंमलबजावणी यंदा होण्याची शक्यता आहे! नितीन गडकरी यांचे वक्तव्य

भारताने पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिसळण्याचा यशस्वी प्रयोग केल्यानंतर आता डिझेल क्षेत्रातही मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री ना नितीन गडकरी डिझेलमध्ये १५ टक्के आयसोब्युटॅनॉल मिसळण्याच्या प्रस्तावावर सरकार गांभीर्याने विचार करत असल्याचे त्यांनी सूचित केले आहे. या निर्णयाची अंमलबजावणी झाल्यास भारताची ऊर्जा सुरक्षा बळकट होण्यास आणि इंधन आयातीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल, असा त्यांचा विश्वास आहे.

गेल्या काही वर्षांत, भारताने हळूहळू पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रणाचा विस्तार केला आहे. यामुळे परकीय चलनाची बचत झाली, प्रदूषणात घट झाली आणि शेती क्षेत्राला नवीन बाजारपेठ उपलब्ध झाली. तथापि, डिझेलमध्ये इथेनॉल मिसळण्याचे पूर्वीचे प्रयत्न फारसे यशस्वी झाले नाहीत. त्यामुळे सरकारने आता पर्यायी जैवइंधन म्हणून isobutanol वर लक्ष केंद्रित केले आहे.

'गुलाबी आंखे…', मुख्यमंत्री फडणवीस यांचे भाकीत; नागपुरात एका कार्यक्रमात हिंदी गाण्यावर काढली धून, VIDEO पाहून नेटकरी फिदा

Isobutanol हे जैविक स्त्रोतांपासून तयार केलेले नूतनीकरणीय अल्कोहोल इंधन आहे. ऊस, मका, शेतीचे अवशेष आणि इतर बायोमासपासून ते तयार केले जाऊ शकते. तज्ञांच्या मते, आयसोब्युटॅनॉलमध्ये इथेनॉलपेक्षा जास्त ऊर्जा मूल्य आहे आणि ते डिझेलशी अधिक सुसंगत आहे, त्यामुळे इंजिनच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होण्याची शक्यता कमी आहे.

केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्रालयाचे सचिव व्ही. उमाशंकर यांनी अलीकडेच सांगितले की, डिझेलमध्ये आयसोब्युटॅनॉल मिश्रणावर सुरू असलेल्या संशोधनाचे परिणाम “अत्यंत उत्साहवर्धक” आहेत. त्यामुळे यावर्षीच याबाबत अनिवार्य मिश्रण धोरण जाहीर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

नितीन गडकरींची '31 मे'ची डेडलाइन फेल! मुंबई-गोवा महामार्गाचे काम यंदाही अपूर्ण आहे; कोकणवासीयांचा प्रवास पुन्हा खडतर आहे

भारतात डिझेलचा वापर पेट्रोलच्या जवळपास दुप्पट आहे. त्यामुळे अगदी कमी प्रमाणात जैवइंधन डिझेलमध्ये मिसळल्यास त्याचा राष्ट्रीय स्तरावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. यामुळे कच्च्या तेलाच्या आयातीचा खर्च कमी होईल, कार्बन उत्सर्जन कमी होईल आणि देशांतर्गत जैवइंधन उद्योगाला चालना मिळेल.

विशेष म्हणजे हा उपक्रम ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसाठीही फायदेशीर ठरू शकतो. कृषी अवशेष आणि जैविक कच्च्या मालाची वाढती मागणी शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचे अतिरिक्त स्रोत निर्माण करू शकते.

एकूणच, पेट्रोलनंतर आता डिझेलमध्येही जैवइंधनाच्या मिश्रणाचा मार्ग मोकळा होताना दिसत आहे. 15 टक्के आयसोब्युटॅनॉल मिश्रणाची योजना प्रत्यक्षात उतरल्यास, भारताच्या स्वच्छ, स्वावलंबी आणि शाश्वत ऊर्जा धोरणातील हा आणखी एक मैलाचा दगड ठरेल.