बलुच लोक ११ ऑगस्ट रोजी बलुचिस्तान स्वातंत्र्य दिन का साजरा करतात? संपूर्ण इतिहास जाणून घ्या.

बलुचिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन ११ ऑगस्ट रोजी का साजरा केला जाईल: पाकिस्तान दरवर्षी १४ ऑगस्ट रोजी आपला स्वातंत्र्यदिन साजरा करतो. मात्र, बलुच समुदाय बलुचिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन केवळ तीन दिवस आधी, म्हणजेच ११ ऑगस्ट रोजी साजरा करेल. ही ऐतिहासिक तारीख अनेक दशकांपासूनच्या एका वादाचे प्रतीक आहे. बलुचिस्तानच्या स्वातंत्र्यासाठीच्या या मोठ्या संघर्षाचा इतिहास १९४७ मधील भारताच्या फाळणीशी आणि कलात संस्थानाच्या भविष्याशी अतूटपणे जोडलेला आहे.

बलुच राष्ट्रवाद्यांचा नेहमीच असा विश्वास राहिला आहे की, पाकिस्तान अस्तित्वात येण्यापूर्वीपासूनच त्यांच्या प्रदेशाला एक स्वतंत्र ओळख होती. बलुचिस्तानचे लोक ११ ऑगस्ट हा एक ऐतिहासिक दिवस मानतात, ज्या दिवशी त्यांच्या देशाने सार्वभौमत्व घोषित केले. तथापि, पाकिस्तानी सरकारने बलुचिस्तानला नेहमीच पाकिस्तानचा एक अविभाज्य आणि अहस्तांतरणीय भाग मानले आहे.

११ ऑगस्टचे खरे महत्त्व

११ ऑगस्ट या ऐतिहासिक तारखेचा इतिहास, भारतीय उपखंडातील ब्रिटिश राजवट अंतिम टप्प्यात असताना सुरू होतो. त्यावेळी, कलात संस्थानाचे शासक मीर अहमद यार खान यांनी असा युक्तिवाद केला की, त्यांचे संस्थान ब्रिटिश भारताचा भाग नाही. त्यांचा दर्जा इतर संस्थानांपेक्षा वेगळा होता आणि त्यांचे ब्रिटिश राजसत्तेशी थेट व स्वतंत्र करार होते.

याच पार्श्वभूमीवर ११ ऑगस्ट १९४७ रोजी ब्रिटिश सरकार, कलातचे खान आणि पाकिस्तानचे प्रतिनिधी यांच्यात ‘जैसे थे’ स्थितीचा करार, ‘स्टँडस्टिल करार’, स्वाक्षरित करण्यात आला. बलुच लोक या कराराला कलातच्या स्वतंत्र दर्जाचा आणि सार्वभौमत्वाचा पुरावा मानतात. यानंतरच कलातच्या खानने स्वातंत्र्याची घोषणा केली आणि द्विसदनीय कायदेमंडळाची स्थापना केली.

पाकिस्तानसोबत सक्तीचे विलीनीकरण

फाळणीनंतर, कलातचे राजकीय भवितव्य अत्यंत अनिश्चित आणि अस्पष्ट राहिले. बलुच राष्ट्रवाद्यांच्या ऐतिहासिक नोंदींनुसार, डिसेंबर १९४७ मध्ये कलात विधानसभेने पाकिस्तानात सामील होण्याचा प्रस्ताव स्पष्टपणे फेटाळला होता. तथापि, त्यानंतरच्या काही महिन्यांत कलात आणि पाकिस्तान यांच्यातील संबंध झपाट्याने बिघडले.

अखेरीस, २७ मार्च १९४८ रोजी पाकिस्तानी सैन्याने कलातमध्ये जबरदस्तीने प्रवेश करून नियंत्रण प्रस्थापित केले. कलातच्या खानाला विलीनीकरण करारावर स्वाक्षरी करण्यास भाग पाडले गेले. बलुच राष्ट्रवादी याला एक सक्तीचा ताबा मानतात, ज्याने त्यांचे सार्वभौमत्व हिरावून घेतले. म्हणूनच ते पाकिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन ‘काळा दिवस’ म्हणून साजरा करतात.