कंबर किंवा पोटाच्या बाजूला अचानक तीव्र वेदना सुरू झाल्या की मुतखडा तर नाही ना, अशी चिंता वाटू लागते. अशावेळी अनेक जण लगेच घरगुती उपाय शोधतात. मात्र प्रत्येक मुतखडा घरगुती उपायांनी बाहेर पडतोच असे नाही. खड्याचा आकार, प्रकार आणि तो नेमका कुठे आहे, यावर उपचार ठरतात.
मुतखडा म्हणजे मूत्रपिंडात खनिजे आणि क्षार जमा होऊन तयार झालेला कठीण साठा. लहान खडे काही वेळा स्वतःहून लघवीतून बाहेर पडू शकतात. यासाठी काही सवयी मदत करू शकतात. जसे की
1. पुरेसे पाणी प्या
दिवसभर पुरेसे पाणी प्यायल्याने लघवी पातळ राहते आणि लहान खडा बाहेर पडण्यास मदत होऊ शकते. मात्र शरीराच्या गरजेनुसार पाण्याचे प्रमाण ठरवा.
2. लिंबूपाणी
लिंबामध्ये सायट्रेट असते, जे काही प्रकारच्या मुतखड्यांचा धोका कमी करण्यास मदत करू शकते. मात्र लिंबूपाणी तयार झालेला खडा लगेच विरघळवत नाही.
3. मिठाचे प्रमाण
आहारातील जास्त मीठ काही प्रकारच्या मुतखड्यांचा धोका वाढवू शकते. त्यामुळे अतिमिठाचे आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी खा.
4. आहार
सर्व मुतखड्यांसाठी एकच आहार योग्य नसतो. काही खड्यांमध्ये पालक, बीट, सुका मेवा आणि चॉकलेटसारखे ऑक्सलेटयुक्त पदार्थ मर्यादित करण्याचा सल्ला दिला जाऊ शकतो. मात्र स्वतःहून पदार्थ पूर्णपणे बंद करण्यापेक्षा डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
5. घरगुती उपाय कितपत योग्य?
तुळशीचा रस, विविध काढे किंवा विशिष्ट पेये घेतल्याने मुतखडा नक्कीच विरघळतो, असे सिद्ध झालेले नाही. खड्याचा प्रकार आणि आकार समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. तीव्र कंबरदुखी, लघवीत रक्त, लघवी करताना त्रास, ताप, थंडी वाजणे, उलट्या होणे किंवा लघवी बंद होणे अशी लक्षणे दिसल्यास घरगुती उपायांवर अवलंबून राहू नका.
Comments are closed.