ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर कार्डियाक अरेस्टची चर्चा पुन्हा एकदा सुरू झाली आहे. वयाच्या ७५व्या वर्षी गोव्यातील निवासस्थानी त्यांना कार्डियाक अरेस्ट आला आणि त्यात त्यांची प्राणज्योत मालवली. वरकरणी निरोगी दिसणाऱ्या व्यक्तीलाही हृदयाशी संबंधित गंभीर समस्या अचानक उद्भवू शकतात. मात्र, कार्डियाक अरेस्ट आणि हार्ट अटॅक या दोन वेगवेगळ्या वैद्यकीय स्थिती आहेत. त्यांची कारणं, लक्षणं आणि उपचारपद्धती कशी वेगळी असते, तसेच अशा आपत्कालीन परिस्थितीत कोणती काळजी घेणं आवश्यक आहे, हे जाणून घेणं महत्त्वाचं आहे.
कार्डियाक अरेस्ट म्हणजे काय?
कार्डियाक अरेस्टमध्ये हृदयाची विद्युत यंत्रणा (Electrical activity) बिघडल्यामुळे हृदयाची धडधड अचानक पूर्णपणे थांबते आणि शरीरातील रक्ताभिसरण (Blood Circulation) खंडित होते. परिणामी मेंदू आणि शरीराच्या इतर अवयवांना रक्तपुरवठा होत नाही. व्यक्ती अचानक बेशुद्ध पडू शकते आणि सामान्य श्वास घेणं थांबू शकतं. अशा वेळी तातडीने मदत मिळणं अत्यंत महत्त्वाचं असतं.
हार्ट अटॅकपेक्षा किती वेगळा?
हार्ट अटॅक हा प्रामुख्याने रक्ताभिसरणाशी संबंधित प्रकार आहे. हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या धमनीत अडथळा निर्माण झाल्यामुळे हृदयाच्या स्नायूंना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. कार्डियाक अरेस्टमध्ये मात्र हृदयाची पंपिंग क्रिया अचानक थांबते. दोन्ही परिस्थिती गंभीर आहेत. हार्ट अटॅकमुळे काही वेळा कार्डियाक अरेस्ट येऊ शकतो; मात्र प्रत्येक हार्ट अटॅकचा शेवट कार्डियाक अरेस्टमध्ये होतोच असं नाही.
निरोगी व्यक्तीलाही धोका
एखादी व्यक्ती बाहेरून तंदुरुस्त दिसत असली, तरी तिला हृदयाच्या ठोक्यांशी संबंधित किंवा निदान न झालेली समस्या असू शकते. कार्डियाक अरेस्टचा धोका केवळ वय किंवा शरीरयष्टीवरून ठरवता येत नाही. त्यामुळे छातीत दुखणं, धाप लागणं, अचानक चक्कर येणं किंवा बेशुद्ध पडणं यांसारखी लक्षणं दुर्लक्षित करू नयेत.
Comments are closed.