पावसाळ्यात तापाकडे दुर्लक्ष करू नका! डेंग्यू, मलेरिया किंवा विषाणूजन्य ताप—कसे ओळखावे आणि कधी तपासावे?

मान्सूनच्या आगमनानंतर सर्दी आणि तापाचा धोका लक्षणीय वाढतो. हवामानातील बदलामुळे बहुतेक लोक आजारी पडतात. त्याच वेळी, डेंग्यू आणि मलेरियाचा धोका देखील या हंगामात लक्षणीय वाढतो. पण काहीवेळा हा विषाणूजन्य ताप आहे की मलेरिया आहे की डेंग्यू हे कळणे फार कठीण असते. डेंग्यू, मलेरिया आणि व्हायरल इन्फेक्शनची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा सारखीच दिसतात, त्यामुळे केवळ लक्षणांवर आधारित रोगाचे निदान करणे कठीण आहे. अशा परिस्थितीत डॉ. नेहा रस्तोगी, वरिष्ठ सल्लागार, संसर्गजन्य रोग विभाग, फोर्टिस मेमोरियल रिसर्च इन्स्टिट्यूट, गुरुग्राम यांनी ही चाचणी कधी करावी हे सांगितले आहे.

डेंग्यूची चिन्हे

डेंग्यूमुळे अनेकदा अचानक खूप ताप, तीव्र डोकेदुखी, डोळ्यांमागील वेदना, शरीर आणि सांधे तीव्र वेदना आणि अत्यंत अशक्तपणा येतो. काही रुग्णांमध्ये मळमळ, उलट्या किंवा त्वचेवर पुरळ देखील दिसू शकतात. तीव्र पोटदुखी, सतत उलट्या होणे, नाकातून किंवा हिरड्यांमधून रक्त येणे, असामान्य तंद्री किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे यासारखी लक्षणे गंभीर स्थितीची लक्षणे असू शकतात. अशा परिस्थितीत विलंब न करता डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.

मलेरियाची चिन्हे

मलेरियामध्ये तापासोबत थंडी वाजून थरकाप आणि नंतर तीव्र उष्णता किंवा घाम येणे दिसून येते. डोकेदुखी, अशक्तपणा, अंगदुखी आणि कधीकधी उलट्या देखील होऊ शकतात. तथापि, तापाचे हे लक्षण प्रत्येक रुग्णामध्ये दिसून येतेच असे नाही.

विषाणूजन्य ताप

सामान्य व्हायरल इन्फेक्शन्समध्ये, तापासोबत घसा खवखवणे, खोकला, नाक वाहणे, अंगदुखी आणि थकवा यासारखी लक्षणे अधिक सामान्य असतात. तथापि, लक्षणांमधील समानतेमुळे, स्वतःहून रोगाचे निदान करणे योग्य नाही.

चाचणी कधी आवश्यक आहे?

उच्च ताप अनेक दिवस राहिल्यास, अत्यंत अशक्तपणा, तीव्र डोकेदुखी किंवा थरथर कापत असल्यास किंवा डेंग्यू/मलेरियाचा धोका असल्यास डॉक्टरांशी संपर्क साधा. डॉक्टर परिस्थितीनुसार CBC, डेंग्यू चाचणी, मलेरिया प्रतिजन/स्मियर किंवा इतर चाचण्यांची शिफारस करू शकतात. चाचणीची अचूक वेळ देखील रोग आणि चाचणीवर अवलंबून असते.