जपान: पंतप्रधान साने ताकाईची यांनी अवघ्या तीन महिन्यांत संसद विसर्जित केली

जपानचे पंतप्रधान साने ताकाईची यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर अवघ्या तीन महिन्यांतच संसद बरखास्त केली आहे. शुक्रवारी (23 जानेवारी) हा निर्णय घेत त्यांनी कनिष्ठ सभागृह औपचारिकपणे विसर्जित केले, त्यामुळे देशात मध्यावधी निवडणुका होणार आहेत. आता ८ फेब्रुवारीला जपानमध्ये सार्वत्रिक निवडणुका होणार आहेत. संसदेचे अध्यक्ष फुकुशिरो नुकागा यांनीही कनिष्ठ सभागृह विसर्जित करण्याबाबतचे अधिकृत पत्र वाचताना पुढील निवडणुकीची घोषणा केली.

पंतप्रधान ताकाईची यांच्या या पावलाकडे त्यांच्या वाढत्या लोकप्रियतेचा फायदा घेण्याची रणनीती म्हणून पाहिले जात आहे. ऑक्टोबरमध्ये जपानच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान झालेल्या ताकाईची यांना अलिकडच्या काही महिन्यांत सुमारे 70 टक्के मजबूत मान्यता मिळालेली आहे. मीडिया एजन्सींच्या म्हणण्यानुसार, हा निर्णय अलिकडच्या वर्षांत गमावलेली राजकीय जागा परत मिळवण्याच्या त्यांच्या पक्षाच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे.

465 सदस्यीय संसद विसर्जित झाल्यामुळे आता 12 दिवसांचा निवडणूक प्रचार होणार आहे. सध्याच्या परिस्थितीत, सत्ताधारी युती लिबरल डेमोक्रॅटिक पार्टी (एलडीपी) आणि जपान इनोव्हेशन पार्टी (जेआयपी) यांना खालच्या सभागृहात अत्यंत कमी बहुमत आहे. 2024 च्या निवडणुकीत झालेल्या पराभवानंतर ही युती कमकुवत स्थितीत आहे, तर त्यांना वरच्या सभागृहातही बहुमत नाही. अशा परिस्थितीत विरोधी पक्षांनी संसद बरखास्त करण्याच्या निर्णयावर जोरदार टीका करत याला राजकीय अस्थिरता वाढवणारे पाऊल म्हटले आहे.

या काळात जपानला परराष्ट्र धोरण आणि सुरक्षा आघाडीवर गंभीर आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. चीनबरोबरचा तणाव वाढत आहे, विशेषत: पंतप्रधान ताकाईची यांनी खुद्द चीनने तैवानवर लष्करी कारवाई केल्यास जपान त्यात सामील होऊ शकतो असे संकेत दिल्यानंतर. याशिवाय अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे देखील जपानवर अधिक शस्त्रास्त्रे खरेदी करण्यासाठी दबाव टाकत असल्याचे सांगितले जात आहे.

नारा प्रीफेक्चर, पश्चिम जपान येथे 1961 मध्ये जन्मलेल्या, साने ताकाईचीचा राजकीय प्रवास 1980 च्या दशकात सुरू झाला, जेव्हा तिने डेमोक्रॅटिक यूएस काँग्रेसवुमन पॅट्रिशिया श्रोडर यांच्या वॉशिंग्टन कार्यालयात काम केले. त्यावेळी अमेरिका आणि जपानमधील व्यापार तणाव शिगेला पोहोचला होता. दरम्यान त्यांनी असा निष्कर्ष काढला की “जोपर्यंत जपान स्वतःचा बचाव करू शकत नाही, तोपर्यंत त्याचे भविष्य नेहमीच अमेरिकेच्या वरवरच्या मताच्या दयेवर राहील.”

ताकाईची यांनी 1992 ची निवडणूक अपक्ष उमेदवार म्हणून लढवली, ज्यात त्यांचा अल्प फरकाने पराभव झाला. पुढील वर्षी ती जिंकली आणि 1996 मध्ये एलडीपीमध्ये सामील झाली. तेव्हापासून ती दहा वेळा संसद सदस्य म्हणून निवडून आली आहे आणि अंतर्गत व्यवहार आणि दळणवळण मंत्री, आर्थिक सुरक्षा मंत्री आणि व्यापार आणि उद्योग राज्यमंत्री यासारख्या महत्त्वाच्या पदांवर त्यांनी काम केले आहे.

64 वर्षीय टाकायची यांच्यावर ब्रिटनच्या माजी पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांचा दीर्घकाळ प्रभाव आहे. एलडीपीचे नेतृत्व मिळवणे हे त्यांचे दशक जुने ध्येय होते, जे त्यांनी तिसऱ्या प्रयत्नात पूर्ण केले. आता संसदेचे विसर्जन आणि स्नॅप निवडणुकांच्या घोषणेने, त्यांची लिटमस टेस्ट पुन्हा एकदा जपानी मतदारांच्या हातात आहे.

हे देखील वाचा:

ट्रम्पची 'बोर्ड ऑफ पीस' योजना फ्लॉप, भारत-चीन-रशिया-ईयूसह प्रमुख शक्तींनी पाठ फिरवली

ट्रम्प गाझा पीस बोर्डात सामील झाल्यामुळे पाकिस्तानमध्ये गोंधळ

काँग्रेसच्या व्यासपीठावर झालेल्या अपमानाने दुखावलेले शशी थरूर, केरळ निवडणुकीच्या दिल्लीतील सभेला जाणार नाहीत