पाच राज्यांच्या विधानसभा निवडणुकीच्या तारखा जाहीर, 4 मे रोजी निकाल!

भारतीय निवडणूक आयोगाने 2026 च्या विधानसभा निवडणुकांच्या तारखा जाहीर केल्या आहेत. निवडणूक आयोगाने शनिवारी पत्रकार परिषदेत पश्चिम बंगाल, आसाम, तामिळनाडू, केरळ आणि केंद्रशासित प्रदेश पुद्दुचेरीमधील निवडणुकीचे वेळापत्रक जाहीर केले. या पाच राज्यांमध्ये आणि एका केंद्रशासित प्रदेशात स्पेशल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन (SIR) ची प्रक्रिया आधीच पूर्ण झाली आहे.

मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार म्हणाले की, यावेळी निवडणुका वेगवेगळ्या टप्प्यात घेतल्या जाणार आहेत. आसाम, केरळ आणि पुद्दुचेरीमध्ये एकाच टप्प्यात मतदान होणार आहे, तर तमिळनाडूमध्येही एकाच टप्प्यात मतदान होणार आहे. पश्चिम बंगालमध्ये दोन टप्प्यात मतदान होणार आहे.

मतदानाच्या तारखा: असे निवडणूक आयोगाकडून सांगण्यात आले आसाम, केरळ आणि पाँडेचेरी 9 एप्रिल 2026 रोजी नियोजित आहेत. तामिळनाडूमध्ये 23 एप्रिल आणि पश्चिम बंगालमध्ये 23 – 29 एप्रिल 2026 या मतदानाच्या तारखा जाहीर करण्यात आल्या आहेत. सर्व राज्यांच्या विधानसभेच्या मतमोजणीसोबतच त्यांचे निकाल ४ मे रोजी त्याच आयोगाकडून जाहीर केले जातील.

पाच राज्यांमध्ये किती मतदार?- निवडणूक आयोगानुसार, या पाच राज्यांमध्ये एकूण १७.४ कोटी मतदार मतदानाचा हक्क बजावतील. पश्चिम बंगालमध्ये सुमारे 6.44 कोटी मतदार आहेत. आसाममध्ये २.५ कोटी मतदार आहेत. केरळमध्ये 2.70 कोटी महिला मतदार नोंदणीकृत आहेत आणि पुद्दुचेरीमध्ये सुमारे 5 लाख महिला मतदार आहेत.

या निवडणुकांसाठी 2.19 लाख मतदान केंद्रे उभारण्यात आली असून सुमारे 25 लाख निवडणूक अधिकारी कर्तव्यावर तैनात असतील. याशिवाय 8.5 लाख सुरक्षा कर्मचारी सुरक्षा व्यवस्थेसाठी तैनात करण्यात येणार आहेत. मतमोजणी प्रक्रियेसाठी सुमारे 40 हजार कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.

एकट्या आसाममध्ये सुमारे 31 हजार मतदान केंद्रे तयार करण्यात आली आहेत. प्रत्येक मतदान केंद्रावर सरासरी 750 ते 900 मतदार असतील, असे निवडणूक आयोगाने म्हटले आहे.

यावेळच्या निवडणुकीत नवीन काय?- यावेळी निवडणूक आयोगाने मतदान प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सोयीस्कर करण्यासाठी अनेक नवीन व्यवस्था लागू केल्या आहेत. मतदान केंद्रांवर मोबाईल जमा करण्याची सुविधा असेल. ईव्हीएम बॅलेट युनिटवर रंगीत छायाचित्रे आणि उमेदवारांची नावे मोठ्या फॉन्टमध्ये दिसतील. प्रत्येक मतदान केंद्रावर जास्तीत जास्त 1200 मतदार असतील.

उमेदवारांना मतदान केंद्राबाहेर 100 मीटर अंतरावर बूथ उभारण्याची परवानगी असेल. मतदारांना अधिक स्पष्ट आणि चांगल्या माहितीच्या स्लिप दिल्या जातील. सर्व सेवांसाठी वन-स्टॉप डिजिटल प्लॅटफॉर्म उपलब्ध असेल. 100% वेबकास्टिंगद्वारे प्रत्येक मतदान केंद्रावर लक्ष ठेवले जाईल. मतदान टक्केवारीचा डेटा दर दोन तासांनी ECINET प्लॅटफॉर्मवर अपलोड केला जाईल.

मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, कोणत्याही लोकशाहीची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे स्वच्छ आणि अचूक मतदार यादी. याच उद्देशाने, कोणताही पात्र मतदार यादीतून वगळला जाणार नाही आणि त्यात अपात्र व्यक्तीचा समावेश होणार नाही याची खात्री करण्यासाठी घटनेच्या कलम 326 अन्वये विशेष सखोल पुनरीक्षण करण्यात आले.

ही प्रक्रिया यशस्वीपणे पूर्ण केल्याबद्दल त्यांनी बूथ स्तरावरील अधिकारी, सहायक मतदार नोंदणी अधिकारी, जिल्हा निवडणूक अधिकारी आणि इतर निवडणूक अधिकाऱ्यांचे कौतुक केले.

निवडणूक आयोगाने गेल्या काही दिवसांत सर्व निवडणूक राज्यांचा दौरा करून तयारीचा आढावा घेतला होता. या दौऱ्यांमध्ये राजकीय पक्ष, पोलिस अधिकारी आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांच्या बैठका झाल्या.

आयोगाने राज्य निवडणूक अधिकारी, पोलीस महासंचालक आणि जिल्हा प्रशासन यांच्याशीही चर्चा केल्याचे मुख्य निवडणूक आयुक्तांनी सांगितले. याशिवाय निवडणूक प्रक्रिया अधिकाधिक सहभागी व्हावी यासाठी पहिल्यांदाच मतदानासाठी जाणाऱ्या तरुणांशीही चर्चा करण्यात आली.

तरुणांना आवाहन करून ते म्हणाले की, मतदान हा लोकशाहीतील सर्वात मोठा अधिकार आणि जबाबदारी आहे. प्रत्येक मतदाराने आपले मत अभिमानाने व जबाबदारीने वापरावे.

आम्ही तुम्हाला सांगतो की पाच निवडणूक राज्यांमध्ये एकूण 17.4 कोटी मतदार आहेत. पाच राज्यांमध्ये विधानसभेच्या एकूण जागांची संख्या 824 असून एकूण मतदान केंद्रे 2.19 लाख आहेत. यासाठी आयोगाकडून एकूण 25 लाख निवडणूक अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.

निवडणूक आयोगाने असेही म्हटले आहे की निवडणुकीशी संबंधित तपशीलवार डेटा अहवाल निकाल जाहीर झाल्यानंतर 72 तासांच्या आत जारी केला जाईल.

या पाच राज्यांचे निकाल देशाच्या भावी राजकारणाची दिशा ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकत असल्याने राजकीय दृष्टिकोनातून या निवडणुका अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जात आहेत. आता सर्वच राजकीय पक्षांचे लक्ष निवडणुकीच्या प्रचारावर आणि मतदारांना आपल्या बाजूने आकर्षित करण्यावर लागले आहे.