भारत आणि चीनमधील सीमा विवाद सोडवण्याच्या दिशेने आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल उचलण्यात आले आहे. दोन्ही देशांच्या विशेष प्रतिनिधींच्या 25 व्या बैठकीत सीमा शांतता, दृढनिश्चय आणि व्यवस्थापनासह आठ प्रमुख मुद्द्यांवर एकमत झाले. भारताकडून राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल आणि चीनकडून परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांच्यात ही बैठक झाली. या बैठकीत द्विपक्षीय संबंध स्थिर करण्यासाठी आणि सीमेवरील तणाव कमी करण्यासाठी अनेक ठोस निर्णय घेण्यात आले.
यामध्ये सीमा व्यवस्थापन बळकट करण्यासाठी, एलएसीबद्दल समज वाढवण्यासाठी आणि कूटनीतिक आणि लष्करी स्तरावर जमिनीची परिस्थिती अधिक चांगल्या प्रकारे हाताळण्यासाठी अतिरिक्त मीटिंग पॉईंट आणि हॉटलाइन स्थापन करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
- भारत-चीनने सीमावर्ती भागात शांतता आणि स्थैर्य राखण्याच्या त्यांच्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला आणि दोन्ही देशांच्या नेत्यांकडून मिळालेल्या मार्गदर्शनानुसार द्विपक्षीय संबंधांच्या निरोगी आणि स्थिर विकासासाठी वातावरण निर्माण करण्याचे मान्य केले.
- सीमा विवाद सोडवण्यासाठी वाटाघाटींचा पाठपुरावा करण्याच्या गरजेवर जोर देऊन, दोन्ही बाजूंनी 2005 च्या राजकीय मापदंड आणि मार्गदर्शक तत्त्वे करार आणि त्यानंतरच्या विशेष प्रतिनिधींच्या चर्चेच्या आधारे वाजवी, वाजवी आणि परस्पर स्वीकारार्ह तोडगा काढण्यासाठी वचनबद्ध केले.
- सीमांकन आणि सीमा व्यवस्थापनाच्या कामाला गती दिली जाईल. सीमा परिसीमन विषयक तज्ञ गट आणि सीमा व्यवस्थापनावर WMCC अंतर्गत कार्यरत गट चर्चा पुढे नेईल. दोन्ही गटांचे पहिले कार्य त्यांच्या संबंधित अटी (टीओआर) ठरवणे असेल.
- LAC वरील कोणत्याही परिस्थितीचे त्वरित निराकरण केले जाईल. यासाठी, WMCC, स्थानिक कमांडर स्तरावरील बैठका आणि इतर विद्यमान लष्करी-द्विपक्षीय यंत्रणा वापरल्या जातील, जेणेकरून गैरसमज आणि चुकीची गणना टाळता येईल.
- सीमा व्यवस्थापन बळकट करण्यासाठी नवीन संपर्क यंत्रणा असावी. जनरल लेव्हल मेकॅनिझम/वरिष्ठ सर्वोच्च लष्करी कमांडर (SHMC) बैठकीसाठी दोन अतिरिक्त बैठकीचे ठिकाण निश्चित करण्यात आले होते. पूर्व आणि मध्य भागात दोन अतिरिक्त लष्करी हॉटलाइन चॅनेल स्थापन करण्यावरही सहमती झाली.
- कैलास मानसरोवर यात्रा आणि सीमा व्यापारात सहकार्य वाढेल. भारतीय यात्रेकरूंसाठी कैलास-मानसरोवर यात्रेच्या तुकड्यांची संख्या वाढवण्याच्या चीनच्या प्रयत्नांचे भारताने कौतुक केले. दोन्ही बाजूंनी तीन नियुक्त सीमा व्यापार बिंदू पुन्हा उघडण्याचे स्वागत केले.
- सीमापार नद्यांवर पुन्हा चर्चा सुरू होईल. सीमापार नद्यांवरील भारत-चीन तज्ञ-स्तरीय यंत्रणेची पुढील बैठक सप्टेंबर 2026 मध्ये होणार आहे. यामध्ये, हायड्रोलॉजिकल डेटा शेअरिंग आणि संबंधित सामंजस्य करारांचे नूतनीकरण यासारख्या मुद्द्यांवर चर्चा सुरू राहील.
- 2027 मध्ये 26 वी विशेष प्रतिनिधी चर्चा भारतात होणार आहे. म्हणजे पुढच्या वर्षी दोन्ही देशांमधील सीमा वादावर पुढील विशेष प्रतिनिधी स्तरावरील चर्चा भारतात होणार आहे.
हेही वाचा-
Comments are closed.