कच्च्या तेलाच्या किमतीत उडी! भारतात पेट्रोल आणि डिझेल महागणार का?

आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत पुन्हा एकदा मोठी वाढ झाली आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्ध पुन्हा सुरू झाल्याचा थेट परिणाम जागतिक तेल बाजारावर झाल्याचे बोलले जात आहे. कच्च्या तेलाची किंमत प्रति बॅरल १०५ डॉलरवर पोहोचल्याने भारतातही चिंता वाढली आहे. आता याचा पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांवर परिणाम होईल का, हा प्रश्न आहे.

कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी उडी

जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्याने आयातदार देशांवर दबाव वाढला आहे. भारत हा जगातील सर्वात मोठा कच्च्या तेल आयातदारांपैकी एक आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमतीतील चढउतारांचा थेट परिणाम भारतीय अर्थव्यवस्थेवर होतो. विशेषतः कच्च्या तेलाच्या किमती वाढत राहिल्यास इंधन कंपन्यांच्या खर्चात वाढ होऊ शकते.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर जगाच्या नजरा

होर्मुझची सामुद्रधुनी कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. या मार्गावरून मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची वाहतूक केली जाते. भारताच्या कच्च्या तेलाच्या आयातीचा मोठा भागही याच मार्गावर अवलंबून आहे. त्यामुळे या प्रदेशात युद्धसदृश परिस्थिती निर्माण झाल्यास किंवा पुरवठ्यात व्यत्यय निर्माण झाल्यास जागतिक तेलाच्या बाजारातील किंमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढणार का?

कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे भारतात पेट्रोल आणि डिझेल आणखी महाग झाल्याची चर्चा आहे. मात्र, केवळ आंतरराष्ट्रीय बाजारात किमती वाढल्या आहेत, याचा अर्थ देशांतर्गत इंधनाचे दर लगेच वाढतील, असे नाही. भारत अनेक देशांकडून कच्चे तेल आयात करतो. म्हणून, कोणत्याही एका देशावर किंवा एका पुरवठा मार्गावर पूर्ण अवलंबित्व नसल्यामुळे, पुरवठ्याचा धोका काही प्रमाणात कमी होतो.

यापूर्वी कच्च्या तेलाच्या दरात सातत्याने वाढ होत असताना मे महिन्यात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात सलग चार वेळा वाढ करण्यात आली होती. त्यामुळे सध्याची परिस्थिती पाहता इंधनाचे दर पुन्हा वाढणार का, याकडे वाहनधारकांचे लक्ष लागले आहे.

देशात पेट्रोल आणि डिझेलचा मोठा साठा आहे.

दरम्यान, जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींचा फटका भारतीय ग्राहकांना लगेचच बसू नये, यासाठी देशात पेट्रोल आणि डिझेलचा पुरेसा साठा असल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामुळे सध्याच्या परिस्थितीत इंधनाच्या दरावर तात्काळ कोणताही मोठा परिणाम होण्याची शक्यता कमी असल्याचे मानले जात आहे. मात्र, युद्धसदृश परिस्थिती दीर्घकाळ राहिल्यास परिस्थिती बदलू शकते.

रुपयावरही दबाव

कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ झाल्याने भारतीय रुपयाही दबावाखाली आला आहे. रुपया प्रति डॉलर 0.2 टक्क्यांनी घसरून 95.30 वर आला आहे. ही सुमारे 10 दिवसांतील नीचांकी पातळी असल्याचे सांगण्यात येत आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपया कमजोर झाल्यास भारतासाठी कच्च्या तेलाची आयात आणखी महाग होऊ शकते.

एकूणच, कच्च्या तेलाची किंमत प्रति बॅरल $105 वर पोहोचल्याने भारतापुढील आर्थिक आव्हान वाढले आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरवाढीबाबत अद्याप कोणताही ठोस निर्णय घेण्यात आलेला नसला तरी कच्च्या तेलाच्या किमती, रुपयाचा विनिमय दर आणि जगभरातील युद्धसदृश परिस्थिती यावर भविष्यातील चित्र अवलंबून असेल. त्यामुळे वाहनधारकांसह सर्वसामान्यांचे लक्ष आता पेट्रोल आणि डिझेलच्या पुढील दराकडे लागले आहे.

हेही वाचा-

• सर्वांगासन-हलासनानंतर मत्स्यासन का महत्त्वाचे आहे, जाणून घ्या काउंटर पोझचे महत्त्व!