शिवगिरी हे केवळ तीर्थक्षेत्र नाही, तर समाज प्रबोधनाचा जिवंत प्रवास : उपाध्यक्ष !

भारताचे उपाध्यक्ष सी.पी. राधाकृष्णन यांनी मंगळवारी केरळमधील वर्कला येथील शिवगिरी मठात ९३ व्या शिवगिरी तीर्थयात्रेचे उद्घाटन केले. शिवगिरी हे केवळ धार्मिक स्थळ नसून समाजाला जागृत करणारी एक जिवंत विचारधारा असे त्यांनी वर्णन केले. ते म्हणाले की, शिवगिरी हे श्रीनारायण गुरूंनी विचारलेल्या सामाजिक जाणिवेचे आणि परिवर्तनाच्या प्रवासाचे प्रतीक आहे.

यावेळी उपस्थितांना संबोधित करताना उपराष्ट्रपती म्हणाले की, शिवगिरी हे अध्यात्म साधना आणि सामाजिक जबाबदारीच्या संतुलनाचे उदाहरण आहे. येथे श्रद्धा हे समाजाच्या उन्नतीचे माध्यम बनते आणि तर्क भक्तीने पुढे जातो. शिवगिरी यात्रेची सुरुवात कर्मकांड म्हणून नव्हे तर शिक्षण, स्वच्छता, संघटन, श्रम आणि स्वाभिमानाच्या माध्यमातून समाजात जागृती निर्माण करण्याची चळवळ म्हणून करण्यात आली.

समाजाची विचारसरणी बदलणाऱ्या श्री नारायण गुरूंच्या कल्पनेचा उपराष्ट्रपतींनी उल्लेख केला. ते म्हणाले की, एक मानव दुसऱ्या मानवापेक्षा कनिष्ठ का मानायचा, असा प्रश्न गुरूंनी उपस्थित केला. या अन्यायाला प्रत्युत्तर म्हणून गुरूंनी 'एक जात, एक धर्म, एक देव' असा संदेश दिला, ज्याने युगानुयुगातील भेदभावाला आव्हान दिले.

ते म्हणाले की, श्री नारायण गुरूंची क्रांती ही समता, सन्मान आणि मानवतेच्या मूल्यांवर आधारित शांततापूर्ण, करुणामय आणि चिरस्थायी होती. श्री नारायण गुरूंनी श्रद्धेसोबत तर्कालाही महत्त्व दिले.

त्यांनी अंधश्रद्धेला विरोध करून तार्किक विचार अंगीकारण्याचा संदेश दिला. अध्यात्म आणि विवेकवाद यांच्या या मिलाफामुळे गुरू केवळ त्यांच्या काळातील संतच नव्हे तर भावी पिढ्यांसाठी मार्गदर्शकही ठरले.

भारताच्या सभ्यतेच्या परंपरेवर प्रकाश टाकताना उपराष्ट्रपती म्हणाले की, भारतीय अध्यात्मात प्रेम ही सर्वोच्च उपासना मानली जाते. श्री नारायण गुरूंनी आपल्या जीवनातून आणि कार्यातून हे दाखवून दिले की समाजसेवा ही कोणत्याही कर्मकांडापेक्षा श्रेष्ठ आहे आणि मानवतेवर प्रेम हीच खरी भक्ती आहे. केरळचे जगासाठी सर्वात मोठे योगदान म्हणजे आदि शंकराचार्य आणि श्री नारायण गुरू, ज्यांचे विचार आजही मानवतेला प्रेरणा देत आहेत.

उपराष्ट्रपती म्हणाले की, भारतातील तीर्थक्षेत्र हे केवळ पर्यटन नसून ते आध्यात्मिक आणि सामाजिक परिवर्तनाचे माध्यम आहे. शिवगिरी हे या विचारसरणीचे भक्कम उदाहरण आहे. केंद्र सरकारच्या प्रसाद योजना, वंदे भारत ट्रेन आणि उत्तम कनेक्टिव्हिटी यासारख्या योजनांद्वारे तीर्थक्षेत्रांच्या पायाभूत सुविधा मजबूत केल्या जात आहेत, ज्यामुळे देशात एकता आणि सौहार्द वाढेल.

आपल्या अभिभाषणाच्या शेवटी, उपराष्ट्रपतींनी विशेषतः तरुणांना श्री नारायण गुरूंच्या शिकवणीतून प्रेरणा घेऊन समता, बंधुता आणि न्याय यांसारख्या घटनात्मक मूल्यांचा अवलंब करण्याचे आवाहन केले. शिवगिरीतून मिळालेले हे ज्ञान भारताला सामाजिक न्याय, सन्मान आणि विश्वबंधुत्वाच्या दिशेने पुढे नेईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

तत्पूर्वी, उपराष्ट्रपतींनी शिवगिरी मठातील श्री नारायण गुरूंच्या समाधीवर प्रार्थना करून आदरांजली वाहिली. कार्यक्रमादरम्यान त्यांनी श्री नारायण गुरूंच्या जीवन आणि तत्त्वज्ञानावर आधारित चार पुस्तकांचे प्रकाशनही केले.