केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाचा निर्णयः आता संस्कृतचे विद्यार्थीही होणार डॉक्टर, 12वीनंतर घेता येणार प्रवेश

लखनौ, १६ जानेवारी. संस्कृत शिकणारे विद्यार्थी आता डॉक्टरही होऊ शकणार आहेत. अथर्ववेदाच्या उपवेदी आयुर्वेदाची जागतिक मान्यता आणि भारतीय आयुर्वेदिक उत्पादनांची वाढती मागणी लक्षात घेऊन केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाने हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. याअंतर्गत संस्कृत पार्श्वभूमी असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी बारावीनंतरचा साडेसात वर्षांचा विशेष अभ्यासक्रम तयार करण्यात येत असून, त्याद्वारे ते औपचारिक आयुर्वेद डॉक्टर बनू शकतील.

आयुर्वेद गुरुकुलममध्ये सहभागी होण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज

केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा.श्रीनिवास वरखेडी आणि नॅशनल कमिशन फॉर इंडियन सिस्टीम्स ऑफ मेडिसिन (NCISM) च्या अध्यक्षा डॉ.मनिषा यू. कोठेकर यांनी आयुर्वेद गुरुकुल संलग्नीकरण पोर्टल सुरू केले. देशभरातील त्या संस्कृत संस्था, ज्यांची विहित पात्रता आहे, ते आयुर्वेद गुरुकुलममध्ये सामील होण्यासाठी पोर्टलद्वारे ऑनलाइन अर्ज करू शकतील. नोंदणी, तपासणी आणि संलग्नतेची प्रक्रिया पारदर्शक, सुव्यवस्थित आणि पूर्णपणे डिजिटल करण्यात आली आहे, जी गुरुकुल आधारित आयुर्वेद शिक्षणासाठी एक मजबूत राष्ट्रीय नियामक फ्रेमवर्क प्रदान करते.

नवीन शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अनुषंगाने हा उपक्रम परंपरा आणि नाविन्यपूर्ण संतुलनाचे उदाहरण मानले जात आहे. आयुर्वेद, संस्कृत, तत्त्वज्ञान, योग आणि संहिता या एकमेकांना पूरक असून त्यांचा समन्वयित अभ्यास गुरुकुल पद्धतीमुळे शक्य होणार आहे. हा कार्यक्रम भारतीय ज्ञान परंपरा आधुनिक तंत्रज्ञान आणि कौशल्य विकासाशी जोडून विद्यार्थ्यांना सर्वांगीण शिक्षण देईल.

आयुर्वेद आणि संस्कृतचा काय संबंध?

कुलगुरू प्रा.श्रीनिवास वरखेडी म्हणाले की, आयुर्वेदाचा संस्कृतशी अतूट संबंध आहे. संस्कृतशिवाय आयुर्वेद तत्त्वज्ञान, शरीरशास्त्र आणि वैद्यकीय तत्त्वे सखोलपणे समजून घेणे शक्य नाही. हा अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना व्यावहारिक आणि सैद्धांतिक अशा दोन्ही स्तरांवर तत्त्वज्ञान, वैद्यकीय शास्त्र आणि भारतीयत्व यांच्या एकत्रीकरणाद्वारे सक्षम करेल.

आयुर्वेद ही केवळ वैद्यकीय व्यवस्था नाही ती एक जीवनशैली आहे

प्रो. वरखेडी म्हणाले की, आयुर्वेदाकडे जागतिक स्तरावरची आवड सातत्याने वाढत आहे. हे गुरुकुल आधारित मॉडेल भारताची प्राचीन ज्ञान परंपरा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रभावीपणे मांडेल. आयुर्वेद ही केवळ वैद्यकीय व्यवस्था नाही, तर एक जीवनशैली आहे, ज्याचे मूळ संस्कृत शास्त्रात आहे.

7.5 वर्षांसाठी विहित केलेला विशेष अभ्यासक्रम

ते म्हणाले की, प्री-आयुर्वेद कार्यक्रमांतर्गत सात वर्षे आणि सहा महिन्यांचा एकात्मिक कालावधीचा अभ्यासक्रम निर्धारित करण्यात आला आहे. यामध्ये दोन वर्षांचा प्री-आयुर्वेद प्रोग्राम, चार वर्षांचा आणि सहा महिन्यांचा BAMS कोर्स आणि एक वर्षाची अनिवार्य इंटर्नशिप यांचा समावेश असेल.