तारिक रहमानचा बांगलादेशात विजय: 'दिल्ली नाही' नारा आणि भारत-बांगलादेश संबंधांची नवी आव्हाने

तारिक रहमान बांगलादेश विजय प्रभाव: बांगलादेशच्या निवडणुकीच्या निकालानंतर तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बीएनपी सत्तेवर येण्यासाठी सज्ज झाली आहे. पक्षाने प्रचारात 'ना दिल्ली, न पिंडी' ही घोषणा वापरली. असा नारा देऊन त्यांनी आपल्या स्वतंत्र परराष्ट्र धोरणाचे संकेत दिले होते. या विजयामुळे भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील अनेक दशकांपासूनच्या सामरिक समीकरणांवर नवे प्रश्न निर्माण झाले आहेत.

स्वतंत्र परराष्ट्र धोरणाचा नारा

आपले सरकार कोणत्याही देशाच्या प्रभावाखाली येणार नाही, असे तारिक रहमान यांनी निवडणूक प्रचारादरम्यान स्पष्ट केले होते. दिल्ली आणि रावळपिंडी या दोन्हींपासून अंतर राखण्याचे धोरण स्वीकारत “बांगलादेश प्रथम” असे ते म्हणाले. ही भूमिका भारतासोबतच्या जुन्या करारांची पुनर्तपासणी करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

भारताशी जुने वाद

बीएनपीचा असा विश्वास आहे की शेख हसीना यांच्या काळात झालेल्या अनेक करारांमध्ये असमतोल आहे ज्यांना आता द्विपक्षीय हितसंबंधांसाठी पुनर्संचयित करणे आवश्यक आहे. यामध्ये तीस्ता नदीच्या पाण्याच्या न्याय्य वाटपाचा मुद्दा सर्वात प्रमुख आहे, ज्यावर बीएनपी आंतरराष्ट्रीय जल अधिवेशनाचे समर्थन करते. ते आधी आपल्या देशातील लोकांच्या हिताचे रक्षण करतील आणि मगच संबंध पुढे नेतील, असे पक्षाने स्पष्ट केले आहे.

शेख हसीनाचे प्रत्यार्पण

भारतात निर्वासित जीवन जगणाऱ्या शेख हसीनाबाबत बीएनपीची भूमिका अतिशय कठोर आहे आणि ते तिच्या प्रत्यार्पणाची मागणी करत आहेत. पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांचे म्हणणे आहे की हसीना यांच्यावर सुरू असलेल्या कायदेशीर खटल्यांसाठी त्यांना बांगलादेशात परत आणणे अत्यंत आवश्यक आहे. हा मुद्दा आगामी काळात मोदी सरकार आणि नवीन बांगलादेशी सरकार यांच्यातील राजनैतिक तणावाचे प्रमुख कारण बनू शकतो.

राजकारणात इस्लाम आणि जमात

तारिक रहमान यांच्या रॅलींमध्ये धार्मिक घोषणा आणि 'अल्ला ही मालिक है' अशा घोषणा देण्यात आल्या. अशा विधानांनी त्यांच्या भावी राजकारणाची दिशा ठरवली आहे. 75 हून अधिक जागा जिंकणाऱ्या जमात-ए-इस्लामीचा वाढता प्रभाव भारतासाठी सुरक्षेचा मोठा प्रश्न बनला आहे. उजव्या विचारसरणीच्या दबावाखाली नवे सरकार भारतविरोधी भावनांकडे झुकू शकते, अशी भीती तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

हेही वाचा: BNP चा दणदणीत विजय: तारिक रहमान होणार बांगलादेशचे नवे पंतप्रधान, जाणून घ्या कधी होणार शपथविधी

ऐतिहासिक अविश्वास आणि आव्हाने

BNP चे काही नेते 1971 च्या मुक्तिसंग्रामातील भारताच्या महत्वाच्या भूमिकेकडे दुर्लक्ष करतात, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील अविश्वास वाढतो. भूतकाळातही बीएनपी आणि जमात यांच्या युती सरकारच्या काळात भारतासोबतच्या संबंधांमध्ये अनेक चढउतार आणि सुरक्षेतील तणाव होता. आता तारिक रेहमान व्यापार आणि भूगोलाच्या अडचणींमध्ये भारताशी संबंध कसे संतुलित ठेवतात हे पाहायचे आहे.