मॉर्फिनपेक्षा 200 पट अधिक शक्तिशाली आणि अत्यंत दुर्मिळ, पुतिनचा विरोधक अलेक्सईला मारणारा डार्ट फ्रॉग विष किती प्राणघातक आहे?

रशिया: रशिया विरोधी पक्षनेते अलेक्सी नवलनी यांच्या मृत्यूबाबत ब्रिटन आणि त्यांच्या काही युरोपीय मित्र राष्ट्रांनी मोठे दावे केले आहेत. ते म्हणतात की नवलनीची हत्या अत्यंत घातक विषारी पदार्थाने केली गेली होती, जी दक्षिण अमेरिकेत सापडलेल्या विषारी डार्ट बेडूकांच्या त्वचेत आढळते.

ब्रिटनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, नवलनीच्या शरीरातून घेतलेल्या नमुन्यांमध्ये एपिबेटाइडिन नावाच्या न्यूरोटॉक्सिनचे अंश आढळून आले. याच पदार्थामुळे दोन वर्षांपूर्वी सायबेरियात त्याचा मृत्यू झाला होता, असे निवेदनात म्हटले आहे. मित्र राष्ट्रांनी यासाठी रशियाला जबाबदार धरले आहे. मात्र, रशियाने हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. रशियन न्यूज एजन्सी टासने दिलेल्या माहितीनुसार, मॉस्कोने याला माहिती अभियान म्हटले आहे.

एपिबेटाइडिन म्हणजे काय?

बीबीसीच्या रिपोर्टनुसार, टॉक्सिकोलॉजी तज्ज्ञ जिल जॉन्सन म्हणतात की एपिबेटाइडिन हे एक नैसर्गिक न्यूरोटॉक्सिन आहे, जे इक्वाडोरमध्ये सापडलेल्या विष डार्ट फ्रॉगच्या त्वचेपासून वेगळे केले गेले होते. हे मॉर्फिनपेक्षा अंदाजे 200 पट अधिक शक्तिशाली आहे.

एपिबेटाइडिन विष कोठे आढळते?

हे विष दक्षिण अमेरिकेच्या जंगलात आढळणाऱ्या काही डार्ट बेडूकांमध्ये नैसर्गिकरित्या आढळते, जरी ते प्रयोगशाळेत देखील तयार केले जाऊ शकते. युरोपियन मित्र राष्ट्रांनी एका निवेदनात म्हटले आहे की कॅप्टिव्ह डार्ट बेडूक हे विष तयार करत नाहीत आणि हा पदार्थ रशियामध्ये नैसर्गिकरित्या आढळत नाही.

अँथनीचा विषारी बाण बेडूक आणि फँटास्मल पॉयझन फ्रॉग सारख्या प्रजाती हे विष त्यांच्या त्वचेवर सोडतात. Epibatidine चे संशोधन वेदना कमी करणारे आणि दाहक फुफ्फुसाच्या आजारांवर उपचार म्हणून केले गेले. परंतु उच्च विषारीपणामुळे ते वैद्यकीय वापरासाठी योग्य मानले गेले नाही.

हे विष कसे कार्य करते?

जिल जॉन्सन यांच्या मते, हे विष मज्जासंस्थेतील निकोटिनिक रिसेप्टर्सवर परिणाम करते. हे या रिसेप्टर्सला जास्त उत्तेजित करते. योग्य डोसमध्ये दिल्यास, यामुळे स्नायूंचा थरकाप, अर्धांगवायू, फेफरे, हृदयाचे ठोके कमी होणे, श्वसनक्रिया बंद होणे आणि शेवटी मृत्यू होऊ शकतो.

त्याच्या प्रभावामुळे श्वासोच्छवासाची प्रक्रिया थांबते आणि विष दिल्यास गुदमरून व्यक्तीचा मृत्यू होतो. ते म्हणाले की, एखाद्या व्यक्तीच्या रक्तात हे विष असणे हे जाणूनबुजून दिल्याचे सूचित करते. प्रोफेसर हे यांनी असेही सांगितले की काही औषधांमध्ये मिसळल्यास त्याची विषारीता आणखी वाढू शकते.

हे विष किती दुर्मिळ आहे?

जॉन्सनच्या म्हणण्यानुसार, एपिबेटाइडिन अत्यंत दुर्मिळ आहे आणि विशिष्ट भौगोलिक भागात ते फारच कमी प्रमाणात आढळते. ब्रिटनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने नमूद केलेला बेडूक अँथनीज पॉयझन एरो फ्रॉग आहे, जो इक्वेडोर आणि पेरूमध्ये आढळतो, असे मानले जाते.

हे बेडूक विशेष प्रकारचे अन्न खातात. त्यामुळे त्यांच्या शरीरात अल्कलॉइड नावाचे रसायन तयार होते आणि ते एपिबेटिडीन तयार करते. त्यांच्या आहारात बदल केल्यास त्यांच्या शरीरातील या विषाचे प्रमाणही कमी होते.

रशियाने काय म्हटले?

युरोपियन प्रयोगशाळांनी शनिवारी पुष्टी केली की या दुर्मिळ विषामुळे नवलनीचा मृत्यू झाला. याआधी मॉस्कोने दावा केला होता की नवलनी यांचा मृत्यू नैसर्गिक कारणांमुळे झाला. नवलनीची पत्नी युलिया नवलनाया सतत सांगत होती की, तिच्या पतीची विषप्राशन करून हत्या करण्यात आली आहे. लंडनमधील रशियन दूतावासाने मॉस्कोचा कोणताही सहभाग नाकारला आणि या घोषणेचे वर्णन 'वेस्टर्न फॅन्टसी' आणि 'नेक्रो-प्रोपगंडा' असे केले.

मृत्यूच्या वेळी अलेक्सी नवलनी कुठे होता?

नवलनी, 47, त्याच्या मृत्यूच्या वेळी तीन वर्षे तुरुंगात होते आणि नंतर त्यांना आर्क्टिक प्रदेशातील दंड वसाहतीत हलवण्यात आले. रशियन अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, त्याने थोडा वेळ चालल्यानंतर अस्वस्थ वाटल्याची तक्रार केली, नंतर तो कोसळला आणि पुन्हा शुद्धीवर आला नाही.