जळगाव : खान्देशातील जिनिंग उद्योग सध्या गंभीर आर्थिक संकटाचा सामना करत आहे. आधीच मंदीच्या छायेत असलेल्या या व्यवसायावर आता आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचाही परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. स्थानिक पातळीवर कापसाला मागणी नसताना, भारताचा मोठा आयातक देश असलेल्या बांगलादेशाने अमेरिकेसोबत नव्या व्यापार करारावर (Bangladesh US Trade Deal) स्वाक्षरी केल्याने परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
यंदा खान्देशात कापसाचे उत्पादन घटले असले, तरी शेतकऱ्यांना अपेक्षित दर मिळत नाहीत. सध्या कापसाला प्रतिक्विंटल 7200 ते 7400 रुपये दर मिळत आहे. Cotton Corporation of India (CCI) चा हमीभाव 8100 रुपये असला तरी जाचक अटी आणि ऑनलाइन प्रक्रियेतील अडचणींमुळे अपेक्षित प्रमाणात खरेदी झालेली नाही. परिणामी कापूस खरेदी ठप्प झाली असून जिनिंग उद्योगातील उलाढाल मोठ्या प्रमाणात घसरली आहे.
उत्पादन घटले, खरेदी मंदावली (Cotton Procurement Crisis)
दरवर्षी सुमारे 15 लाख गाठींची खरेदी होणाऱ्या खान्देशात यंदा आतापर्यंत फक्त 6 ते 7 लाख गाठींचीच खरेदी झाली आहे. पुढील काळात जास्तीत जास्त दीड लाख गाठींची भर पडण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
खान्देशातील एकूण 150 जिनिंग कारखान्यांपैकी केवळ 50 सुरू असून तेही अर्ध्या क्षमतेने चालू आहेत. यामुळे सुमारे तीन ते चार हजार मजुरांवर बेरोजगारीची वेळ आली आहे.
बांगलादेश-अमेरिका कराराचा परिणाम? (Bangladesh US Trade Impact)
अमेरिका-बांगलादेश व्यापार करारानुसार बांगलादेशात तयार होणाऱ्या वस्त्रांवर अमेरिकेत शून्य टक्के आयातशुल्क लागू होणार आहे. मात्र भारतातून जाणाऱ्या उत्पादनांवर 18 टक्के कर कायम राहणार आहे.
यामुळे बांगलादेश भविष्यात अमेरिकन कापसाला प्राधान्य देण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. भारताचा प्रमुख कापूस खरेदीदार देश असलेल्या बांगलादेशाकडून मागणी घटल्यास त्याचा थेट परिणाम खान्देशातील जिनिंग उद्योगावर होऊ शकतो.
खान्देश जिनिंग उद्योग
स्थानिक बाजारपेठेत मागणी कमी, दर घसरलेले आणि निर्यातीवर अनिश्चितता या तिहेरी दबावामुळे खान्देशातील जिनिंग व्यवसाय धोक्याच्या टप्प्यावर पोहोचला आहे. उद्योग वाचवण्यासाठी तातडीने सरकारी हस्तक्षेप, सुलभ खरेदी प्रक्रिया आणि निर्यात प्रोत्साहनाची गरज व्यक्त केली जात आहे.
ही बातमी वाचा:
आणखी वाचा
Comments are closed.