मध्य पूर्व तणावाच्या दरम्यान, कच्च्या तेलाने प्रति बॅरल $ 83 ओलांडले, पुरवठ्यावर चिंता वाढली

नवी दिल्ली, ५ मार्च. मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर गुरुवारी कच्च्या तेलाच्या किमती 2 टक्क्यांहून अधिक वाढल्या. इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्याने पुरवठा खंडित झाल्यामुळे किमती वाढल्या आहेत. सकाळच्या व्यापारात, इंटरकॉन्टिनेंटल एक्सचेंजवर बेंचमार्क क्रूड एप्रिल कॉन्ट्रॅक्ट 2.43 टक्क्यांनी वाढून प्रति बॅरल $83.26 वर व्यापार करत होता. त्याच वेळी, न्यूयॉर्क मर्केंटाइल एक्सचेंज (NYMEX) वर वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) चा एप्रिल करार 2.63 टक्क्यांनी वाढून $76.63 प्रति बॅरलवर पोहोचला.

वृत्तानुसार, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या कंटेनर जहाजावर प्रक्षेपणास्त्राने हल्ला करण्यात आला, ज्यामुळे जहाजाचे नुकसान झाले. तेलाच्या किमतीत सातत्याने वाढ झाल्याने भारताच्या आयात बिलावर परिणाम होऊ शकतो. संपूर्ण वर्षभर कच्च्या तेलाची किंमत प्रति बॅरल $ 1 ने वाढल्यास भारताचे आयात बिल सुमारे 16,000 कोटी रुपयांनी वाढू शकते. दरम्यान, सरकारी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, कच्च्या तेल, एलपीजी आणि एलएनजीबाबत भारत सध्या तुलनेने सुरक्षित स्थितीत आहे. देशात सुमारे 25 दिवसांचे कच्च्या तेलाचे साठे आणि 25 दिवसांचे पेट्रोलियम पदार्थ आहेत, ज्यामध्ये जहाजांद्वारे भारताच्या बंदरांवर येणारे तेल देखील समाविष्ट आहे.

भारत आपल्या एकूण कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी 85 टक्क्यांहून अधिक आयात करतो, त्यापैकी सुमारे 50 टक्के तेल मध्य पूर्वेतील देशांमधून येते, जे प्रामुख्याने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून भारतात पोहोचते. इराण युद्धानंतर या मार्गाने होणाऱ्या पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. तथापि, भारताने आफ्रिका, रशिया आणि अमेरिकेतून तेलाची आयात वाढवून आपल्या स्रोतांमध्ये विविधता आणली आहे आणि सामरिक साठे निर्माण करून ऊर्जा सुरक्षा मजबूत केली आहे.

गेल्या काही वर्षांत, भारताने आखाती देशांबरोबरच इतर देशांमधूनही तेलाची आयात वाढवली आहे, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात तेलाचा पुरवठा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होत नाही. भारताने 31 मार्च 2025 रोजी संपलेल्या आर्थिक वर्षात कच्च्या तेलाच्या आयातीवर $137 अब्ज खर्च केले होते. तर चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या दहा महिन्यांत (एप्रिल 2025 ते जानेवारी 2026) 206.3 दशलक्ष टन कच्च्या तेलाच्या आयातीवर $100.4 अब्ज खर्च करण्यात आले होते.