युद्धादरम्यान इराणने भारताला दिली खूशखबर, होर्मुझ सामुद्रधुनीबाबत केली मोठी घोषणा, जाणून घ्या कोणाचे होणार मोठे नुकसान.

होर्मुझची सामुद्रधुनी: मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) एक मोठी आणि कठोर घोषणा केली आहे. ही घोषणा भारताच्या दृष्टिकोनातून चांगली बातमी आहे. इराणचे म्हणणे आहे की होर्मुझची सामुद्रधुनी आता फक्त अमेरिका, इस्रायल, युरोप आणि त्यांच्या पाश्चात्य मित्र देशांच्या जहाजांसाठी पूर्णपणे बंद आहे.

इराणच्या सरकारी प्रसारक IRIB मार्फत गुरुवारी ही घोषणा करण्यात आली. अमेरिका, इस्रायल, युरोप किंवा त्यांच्या सहयोगी देशांचे कोणतेही जहाज या महत्त्वाच्या जलमार्गावरून जाण्याचा प्रयत्न केल्यास त्यावर हल्ला करून तो नष्ट केला जाईल, असा स्पष्ट इशारा आयआरजीसीने दिला.

भारतासाठी चांगली बातमी का?

आता या नव्या घोषणेमुळे भारतालाही या कडकपणातून सूट देण्यात आली असून तेलही मिळणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. याआधी बुधवारी इराणने म्हटले होते की, केवळ चीनच्या ध्वजांकित जहाजांना होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी दिली जाईल. इराणी अधिकाऱ्यांनी हे युद्धादरम्यान तेहरानबद्दल बीजिंगच्या समर्थन आणि सहानुभूतीपूर्ण वृत्तीबद्दल आभार मानले.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणचे नियंत्रण आहे

इराणी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि संबंधित ठरावांनुसार, इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणला युद्धाच्या काळात होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून वाहतूक नियंत्रित करण्याचा पूर्ण अधिकार आहे. IRGC ने पुनरुच्चार केला की त्याने पूर्वी सांगितले आहे की इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणला युद्धाच्या वेळी सामुद्रधुनी नियंत्रित करण्याचा अधिकार आहे.

अमेरिका आणि इस्रायलने शनिवारी इराणविरुद्ध संयुक्त लष्करी कारवाई सुरू केल्यानंतर सामुद्रधुनी अक्षरशः बंद केल्यानंतर ही घोषणा झाली. या कारवाईमुळे जगभरात तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे आणि जगभरातील ऊर्जा पुरवठ्यात गंभीर संकट निर्माण झाले आहे.

20% तेल होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाते

होर्मुझची सामुद्रधुनी जगातील एकूण समुद्री तेल शिपमेंटपैकी अंदाजे एक पंचमांश (20%) वाहून नेते, ज्यामुळे ते जागतिक ऊर्जा सुरक्षिततेसाठी महत्त्वपूर्ण आहे. जगातील दहाव्या क्रमांकाचे कंटेनर टर्मिनल दुबईच्या जेबेल अली पोर्टसह पर्शियन गल्फ बंदरांमध्ये प्रवेश करण्याचा हा एकमेव मार्ग आहे.

हेही वाचा: इराणने पाकिस्तानच्या 'मित्र'वर झोडपले… ड्रोन हल्ल्याने हादरले अझरबैजान, हल्ल्याचा भयानक व्हिडिओ उघड

लढाई सुरू झाल्यापासून इराणने हा जलमार्ग बंद केला आहे. सागरी ट्रॅकिंग वेबसाइट्सवरील थेट डेटामध्ये शेकडो टँकर आणि इतर जहाजे कुवेतच्या उत्तरेला आणि दुबईच्या किनाऱ्यावर नांगरलेली दिसली. सामुद्रधुनीच्या पूर्वेकडील बंदर अब्बास बंदराजवळ इराणचा स्वतःचा ताफाही तैनात आहे.

इराण-इराक युद्धादरम्यान वाहतूक सुरू होती

संपूर्ण नाकेबंदीचा आशिया-युरोपच्या मुख्य सागरी मार्गांवर थेट परिणाम होणार नसून, आखाती व्यापार आणि तेल व वायू पुरवठ्यावर त्याचा फार वाईट परिणाम होईल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी अशा प्रकारे व्यावसायिक जहाजांसाठी बंद करण्याची इतिहासातील ही पहिलीच वेळ आहे. 1980-1988 च्या इराण-इराक युद्धादरम्यान तेल टँकरवर हल्ले झाले तरीही वाहतूक सुरूच होती.