के न्यूज डेस्कटॉप- पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. सुमारे 92,700 मेट्रिक टन लिक्विफाइड पेट्रोलियम गॅस (LPG) वाहून नेणारी दोन भारतीय LPG वाहक जहाजे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून मार्गस्थ झाली आहेत आणि आता गुजरात बंदरांच्या दिशेने निघाली आहेत. ही जहाजे भारतात आल्यानंतर देशातील स्वयंपाकाच्या गॅसचा पुरवठा बळकट होण्याची अपेक्षा आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, 'शिवालिक' आणि 'नंदा देवी' नावाच्या दोन्ही जहाजांनी गुरुवारी रात्री उशिरा आणि शुक्रवारी पहाटे होर्मुझची सामुद्रधुनी सुरक्षितपणे पार केली. ही जहाजे 16 मार्च रोजी मुंद्रा बंदरात आणि 17 मार्च रोजी कांडला बंदरात पोहोचण्याची शक्यता आहे. जहाजबांधणी मंत्रालयाचे विशेष सचिव राजेश कुमार सिन्हा यांनी सांगितले की, दोन्ही जहाजे सुरक्षितपणे सामुद्रधुनी पार करून भारताच्या दिशेने जात आहेत आणि सुमारे 92,700 मेट्रिक टन एलपीजीने भरलेले आहेत, ज्यामुळे देशाच्या एलपीजी पुरवठ्याला दिलासा मिळेल.
अधिका-यांच्या म्हणण्यानुसार, होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या पश्चिमेला आधीच तैनात असलेल्या 24 भारतीय जहाजांपैकी दोन आता पार झाले आहेत आणि 611 खलाशींसह 22 जहाजे पर्शियन खाडीत सोडली आहेत. या जहाजांमध्ये सहा एलपीजी वाहक, एक एलएनजी टँकर, चार कच्च्या तेलाचे टँकर, एक रासायनिक उत्पादनांचे टँकर, तीन कंटेनर जहाजे आणि दोन बल्क वाहकांचा समावेश आहे. एकूण 28 भारतीय ध्वजांकित जहाजे या परिस्थितीमुळे प्रभावित झाली, त्यापैकी चार होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या पूर्वेकडील भागात होती. तत्पूर्वी, 'जग प्रकाश' या भारतीय टँकरनेही ओमानमधील सोहर बंदरातून टांझानियातील टांगा बंदराकडे पेट्रोल घेऊन सामुद्रधुनी ओलांडली आहे आणि 21 मार्चपर्यंत तेथे पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
होर्मुझची सामुद्रधुनी जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी तेल मार्गांपैकी एक आहे. त्यातून दररोज 20 दशलक्ष बॅरल पेक्षा जास्त कच्चे तेल जाते, जे जागतिक तेलाच्या वापराच्या सुमारे एक पंचमांश आणि समुद्रातील तेलाच्या व्यापाराच्या सुमारे एक चतुर्थांश आहे. जगातील एलएनजीचाही मोठ्या प्रमाणात पुरवठा याच मार्गाने केला जातो. भारतासाठी, या मार्गातील अडथळ्याचा एलपीजी पुरवठ्यावर सर्वात मोठा परिणाम होतो, कारण देश आपल्या एलपीजीच्या आवश्यकतेपैकी 60 टक्के आयात करतो आणि त्यातील 85 ते 90 टक्के आखाती देशांमधून येतो, जो या मार्गाने भारतात पोहोचतो.
पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या संयुक्त सचिव सुजाता शर्मा यांनी सांगितले की, परिस्थितीबाबत लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण असल्याने एलपीजी सिलिंडरच्या बुकिंगमध्ये अचानक वाढ झाली आहे. पूर्वी दररोज सुमारे 55 लाख बुकिंग होते, आता ही संख्या वाढून सुमारे 88 लाख झाली आहे. ते म्हणाले की हे प्रामुख्याने पॅनिक बुकिंग आहे आणि लोकांना काळजी करण्याची गरज नाही. तेल विपणन कंपन्या दररोज सुमारे 50 लाख सिलिंडर वितरित करत आहेत आणि घरगुती ग्राहकांना प्राधान्य दिले जात आहे.
सरकारने सिलिंडर बुकिंगचे नियमही स्पष्ट केले आहेत. शहरी भागात, मागील डिलिव्हरी आणि पुढील बुकिंगमध्ये किमान 25 दिवसांचे अंतर आवश्यक आहे, तर ग्रामीण भागात हे अंतर 45 दिवसांचे आहे. या कालावधीपूर्वी बुकिंग करण्याचा प्रयत्न केल्यास सिस्टम बुकिंग स्वीकारणार नाही.
पुरवठ्यावरील दबाव कमी करण्यासाठी सरकारने घरगुती एलपीजी उत्पादनातही वाढ केली आहे. अधिका-यांच्या म्हणण्यानुसार, उत्पादनातील वाढ आधी 10 टक्के, नंतर 25 टक्के आणि 28 टक्क्यांवर पोहोचली, जी आता 31 टक्क्यांपर्यंत वाढली आहे. व्यावसायिक क्षेत्रातही पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी, सरकारने राज्यांना ठराविक प्रमाणात व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरचे वाटप केले आहे. जवळपास 29 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये या सिलिंडरचे वितरण सुरू झाले आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी सांगितले की, अतिरिक्त गॅस पुरवठा सुनिश्चित केला जात आहे जेणेकरून खत उत्पादनावर परिणाम होणार नाही. ते म्हणाले की, भारतात सध्या पुरेशा प्रमाणात खतांचा साठा आहे. युरियाचा साठा गेल्या वर्षीपेक्षा जास्त आहे, डीएपीचा साठा जवळपास दुप्पट आहे आणि एनपीकेचा साठाही पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध आहे.
दरम्यान, इराणनेही भारतीय जहाजांना आपल्या जलमार्गातून जाण्याची परवानगी देण्याचे संकेत दिले आहेत. इराणमधील सर्वोच्च नेत्याचे प्रतिनिधी अब्दुल मजीद हकीम इलाही म्हणाले की, भारतीय जहाजांना सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी दिली जाईल. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, अमेरिका पूर्वी भारतावर रशियन तेलाची आयात थांबवण्यासाठी दबाव आणत होती, मात्र आता इराणशी युद्ध सुरू झाल्यानंतर भारतासह जगातील देशांना रशियाचे कच्चे तेल खरेदी करण्याचे आवाहन करत आहे.
सरकारचे म्हणणे आहे की देशात एलपीजी आणि खतांचा पुरवठा स्थिर ठेवण्यासाठी आवश्यक ती सर्व पावले उचलली जात आहेत, जेणेकरून सर्वसामान्यांना कोणत्याही प्रकारच्या समस्येला सामोरे जावे लागू नये.
Comments are closed.