बंगाल निवडणुकीचे गणित : फेज-1 मध्ये भाजपची लिटमस टेस्ट आणि फेज-2 मध्ये टीएमसीचा अभेद्य बालेकिल्ला; भाजप टेबल फिरवणार?

पश्चिम बंगाल निवडणूक 2026: 2026 च्या निवडणुकीच्या हंगामात, पश्चिम बंगाल हे एकमेव राज्य आहे जिथे दोन टप्प्यात मतदान होणार आहे. यावेळी, सुरक्षा आणि लॉजिस्टिकच्या चांगल्या कार्यक्षमतेचा दाखला देत, निवडणूक आयोगाने 2021 मधील 8 टप्प्यांच्या तुलनेत संपूर्ण प्रक्रिया फक्त दोन टप्प्यात संकुचित केली आहे. परंतु डेटाचे विश्लेषण एक आश्चर्यकारक कथा सांगते – दोन टप्प्यांचे राजकीय वजन समान नाही.

पहिल्या टप्प्यात भाजपला आपल्या अल्पशा जिंकलेल्या जागा वाचवण्यासाठी घाम गाळावा लागणार आहे, तर दुसऱ्या टप्प्यात ममता बॅनर्जींच्या टीएमसीला पराभूत करणे सध्या तरी अशक्य वाटते.

फेज-1 च्या 26 जागांवर अडचण आहे.

जुन्या रेकॉर्डवर नजर टाकली तर 23 एप्रिलला होणारा पहिला टप्पा हे भाजपसाठी सर्वात मोठे आव्हान आहे. २०२१ च्या निवडणुकीत भाजपने जिंकलेल्या ७७ जागांपैकी ५९ जागा या पहिल्या टप्प्यात येतात. भाजपसाठी चिंतेची बाब म्हणजे या 59 पैकी 26 जागा अशा होत्या जिथे भाजपच्या विजयाचे अंतर 5 टक्क्यांपेक्षा कमी होते.
म्हणजे इकडे-तिकडे दोन-चार टक्के मते बदलली तरी या जागांचा निकाल पूर्णपणे बदलू शकतो. भाजपकडे पहिल्या टप्प्यात फक्त एक जागा आहे जिथे त्यांनी 20 टक्क्यांपेक्षा जास्त फरकाने विजय मिळवला आहे, ज्यामुळे तळागाळातील त्यांची कमकुवत पकड दिसून येते.

टीएमसीचे 'पॉवरहाऊस' फेज-2 मध्ये;

याउलट 29 एप्रिल रोजी होणाऱ्या दुसऱ्या टप्प्यात तृणमूल काँग्रेसचे वर्चस्व आहे. या टप्प्यात सध्या 142 पैकी 123 जागांवर टीएमसीचा झेंडा फडकत आहे. पहिल्या टप्प्यातही टीएमसीने 92 पैकी 29 जागांवर 20 टक्क्यांपेक्षा जास्त मताधिक्याने विजय मिळवला यावरून टीएमसीच्या ताकदीचा अंदाज लावला जाऊ शकतो. दुसऱ्या टप्प्यात, भवानीपूर आणि नंदीग्रामवर सर्वाधिक नजर असेल, जे २०२१ च्या संघर्षाचे सर्वात मोठे प्रतीक आहेत.

बहुमताचा आकडा आणि 'विखुरलेले' विरोधक : फायदा कोणाला होणार?

बंगाल विधानसभेत बहुमतासाठी 148 जागांची गरज आहे. सध्या 223 जागांसह टीएमसी खूप मजबूत स्थितीत आहे, तर पोटनिवडणूक आणि पक्षांतरामुळे भाजपचे संख्याबळ 77 वरून 65 वर घसरले आहे. सत्तेपर्यंत पोहोचण्यासाठी भाजपला विद्यमान जागांच्या व्यतिरिक्त आणखी 83 जागा जिंकाव्या लागतील.

हेही वाचा- बंगाल-तामिळनाडूनंतर आसाममध्ये निवडणूक आयोगाचा व्हिप आला, 5 जिल्ह्यांचे निवडणूक अधिकारी बदलले

विरोधी आघाडीची स्थिती अजूनही गुंतागुंतीची आहे; काँग्रेस एकट्याने लढण्याच्या तयारीत असून, डाव्या आघाडीकडून इतर पक्षांसोबत युती करण्याची तयारी सुरू आहे. TMC 291 जागांवर एकट्याने जात आहे आणि 3 जागा त्यांच्या मित्रपक्ष BGPM (अनित थापा) ला दिल्या आहेत.

28 फेब्रुवारी रोजी जाहीर झालेल्या अंतिम मतदार यादीच्या छायेत यावेळची निवडणूक होणार आहे, ज्यामधून 63 लाखांहून अधिक नावे हटवण्यात आली आहेत. राज्यात आता एकूण ७ कोटी नोंदणीकृत मतदार आहेत, ज्यात ३.६ कोटी पुरुष आणि ३.४ कोटी महिला आहेत.