अमेरिकेसोबत सुरू असलेल्या तणावाच्या परिस्थितीत इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या तेल आणि वायू जहाजांवर कडक नियंत्रण आणले आहे. गेल्या काही दिवसांत त्यामुळे अनेक परदेशी जहाजांची ये-जा थांबली असून, काही जहाजांना लक्ष्य करून बुडवण्याच्या घटनाही समोर आल्या आहेत. आता भारतासाठी दिलासा देणारी बातमी आली आहे जेव्हा गेल्या आठवड्यात दोन एलपीजी टँकरला होर्मुझची सामुद्रधुनी सुरक्षितपणे पार करण्याची परवानगी देण्यात आली होती. या संपूर्ण प्रकरणात आता मोठा खुलासा झाला आहे.
भारतीय जहाजांना इराणकडून मदत मिळाली का?
एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, अलीकडेच या मार्गावरून प्रवास करणाऱ्या जहाजांना इराणच्या नौदलाकडून थेट मदत मिळाली होती. नवी दिल्लीच्या स्तरावर चर्चा आणि राजनैतिक प्रयत्नांनंतर या टँकरना पूर्वनिश्चित सुरक्षित मार्गावरून जाण्याची परवानगी देण्यात आली. प्रवासादरम्यान, जहाजे इराणी अधिकाऱ्यांच्या सतत संपर्कात राहिली आणि त्यांच्या देखरेखीखाली पुढे गेली.
वृत्तानुसार, इराणने या जहाजांकडून विविध प्रकारची माहिती मिळवली, जसे की त्यांचा ध्वज, नाव, निर्गमन आणि गंतव्य बंदरे आणि क्रूचे राष्ट्रीयत्व. सर्व माहितीची खातरजमा करूनच पुढे जाण्याच्या सूचना त्यांना देण्यात आल्या. हे सूचित करते की इराण या महत्त्वाच्या सागरी मार्गावर एक प्रकारची नियंत्रण यंत्रणा स्थापन करत आहे, ज्याच्या अंतर्गत तो त्याच्या मित्र देशांना दिलासा देतो, तर इतरांना धोका असतो.
तज्ञांना काय वाटते?
इराण केवळ निवडक जहाजांनाच या मार्गावरून जाऊ देत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. जागतिक ऊर्जा बाजारांवर दबाव आणणे आणि आपली स्थिती मजबूत करणे ही त्यामागील रणनीती आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल मार्गांपैकी एक आहे, ज्यातून जागतिक तेल पुरवठ्याचा मोठा भाग जातो.
युद्ध सुरू झाल्यापासून, या प्रदेशात अनेक जहाजांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले झाले आहेत, ज्यामुळे सागरी सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे. या घटनांमुळे जहाजाचा विमा महाग झाला असून तेल, वायू आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतीही वाढल्या आहेत. याशिवाय या जलवाहिनीत भूसुरुंग टाकली जाण्याची शक्यता असल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.
Comments are closed.