आता इराणकडून इस्रायलवर हल्ले, अमेरिकेच्या भूमिकेमुळे परिस्थिती अधिक चिघळली

इस्रायल–इराण संघर्ष अधिक तीव्र झाला असून मंगळवारी इराणने इस्रायलवर क्षेपणास्त्रांच्या अनेक फेऱ्या डागल्या, अशी माहिती इस्रायली लष्कराने दिली. या हल्ल्यांमुळे तेल अवीवसह अनेक भागांत सायरन वाजवण्यात आले. तेल अवीवमधील एका बहुमजली इमारतीला मोठे नुकसान झाले असून ही हानी थेट क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे झाली की अडवलेल्या क्षेपणास्त्रांच्या अवशेषांमुळे, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. इस्रायलच्या अग्निशमन आणि बचाव दलाने काही इमारतींमध्ये अडकलेल्या नागरिकांचा शोध सुरू केला असून एका आश्रयस्थळी नागरिक सापडल्याची माहिती दिली आहे.

दरम्यान, इस्रायलनेही प्रत्युत्तरादाखल सोमवारी मध्य तेहरानमध्ये मोठ्या प्रमाणावर हवाई हल्ले केल्याचे सांगितले. या कारवाईत इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) च्या गुप्तचर विभागाशी संबंधित केंद्रे आणि इराणी गुप्तचर मंत्रालयाच्या ठिकाणांसह महत्त्वाच्या कमांड सेंटरना लक्ष्य करण्यात आले. तसेच 50 हून अधिक ठिकाणांवर, विशेषतः बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र साठवण आणि प्रक्षेपण केंद्रांवर हल्ले करण्यात आल्याचे इस्रायलने म्हटले आहे. 28 फेब्रुवारीपासून सुरू असलेल्या या युद्धात आतापर्यंत 2,000 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत “चांगल्या आणि फलदायी” चर्चेचा दावा करत इराणच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ला करण्याची योजना पाच दिवसांसाठी स्थगित केल्याचे सांगितले. होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा खुली न केल्यास हल्ल्याची धमकी त्यांनी दिली होती. मात्र, अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार ऊर्जा क्षेत्रावरील हल्लेच थांबवण्यात आले असून इराणवरील इतर कारवाया सुरूच आहेत. दरम्यान, इराणने अमेरिकेच्या या दाव्यांना फेटाळून लावत कोणतीही चर्चा झालेली नसल्याचे स्पष्ट केले. इराणचे संसदाध्यक्ष मोहम्मद बाकर कालीबाफ यांनी या बातम्यांना “खोट्या” ठरवत आर्थिक आणि तेल बाजारात हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न असल्याचा आरोप केला.

या संघर्षाचा जागतिक ऊर्जा बाजारावर मोठा परिणाम झाला आहे. ट्रम्प यांच्या घोषणेनंतर शेअर बाजारात वाढ झाली आणि तेलाच्या किंमती काही प्रमाणात घसरल्या होत्या, मात्र मंगळवारी पुन्हा दर वाढले. ब्रेंट क्रूडची किंमत 4.2 टक्क्यांनी वाढून $104.21 प्रति बॅरल झाली, तर अमेरिकन क्रूड 4.3 टक्के वाढून $91.93 वर पोहोचले. तज्ज्ञांच्या मते परिस्थिती अजूनही अत्यंत नाजूक आहे. इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी प्रभावीपणे बंद ठेवल्यामुळे जागतिक तेल पुरवठ्यावर मोठा धोका निर्माण झाला आहे, कारण जगातील सुमारे 20% तेल आणि एलएनजी या मार्गाने जाते.