अमेरिका-इराण युद्ध मध्यस्थी: मध्यपूर्वेतील महायुद्ध थांबवण्यासाठी मोठा पुढाकार, पाकिस्तानमध्ये जमले 4 मुस्लिम देश; अमेरिका-इराण थेट भेट लवकरच!

मध्यपूर्वेत सुरू असलेला तणाव आणि युद्धाच्या ज्वाळांमध्ये शांततेची आशा निर्माण झाली आहे. रविवार, २९ मार्चपासून पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमध्ये अत्यंत महत्त्वाची उच्चस्तरीय राजनैतिक बैठक होत आहे. सौदी अरेबिया, तुर्किये आणि इजिप्तमधील वरिष्ठ मुत्सद्दी या बैठकीला उपस्थित आहेत. या दोन दिवसांच्या विचारमंथनाचा मुख्य अजेंडा म्हणजे अमेरिका आणि इराण यांना वाटाघाटीच्या टेबलावर आणणे आणि या भागातील युद्ध शांत करणे. इस्लामाबादमध्ये 4 देशांचा 'शांतता चक्रव्यूह' : युद्ध थांबणार का? पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, या विशेष बैठकीत पाकिस्तानचे इशाक दार, तुर्कीचे हकान फिदान आणि सौदी अरेबिया आणि इजिप्तचे प्रमुख प्रतिनिधी एकत्र बसले आहेत. युद्धाची दिशा बदलण्यासाठी आणि तणाव कमी करण्यासाठी ठोस 'यंत्रणा' तयार करणे हा या बैठकीचा उद्देश असल्याचे संकेत तुर्कीच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी दिले आहेत. सर्वात मोठी बातमी अशी आहे की, जर्मन परराष्ट्र मंत्र्यांच्या मते, पाकिस्तानच्या भूमीवर अमेरिका आणि इराणच्या प्रतिनिधींमध्ये 'लवकरच' थेट भेट होऊ शकते. अमेरिकेच्या 15 अटी विरुद्ध इराणचा 5-पॉइंट अजेंडा. राजनैतिक सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तानने अमेरिकेचा 'शांतता प्रस्ताव' तेहरानला (इराण) पोहोचवला आहे. या प्रस्तावात अमेरिकेने युद्ध संपवण्यासाठी 15 कठोर अटी ठेवल्या आहेत, त्यात प्रामुख्याने इराणच्या आण्विक कार्यक्रमावर बंदी. क्षेपणास्त्र विकास आणि चाचण्यांवर बंदी. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीशी संबंधित नवीन नियम. तथापि, इराणने अमेरिकेचा प्रस्ताव पूर्णपणे 'एकतर्फी' असल्याचे म्हटले आहे आणि स्वतःची 5-बिंदू चौकट सादर केली आहे, ज्यामध्ये त्याने आपल्या सार्वभौमत्वाचा आदर आणि युद्धामुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई देण्याची मागणी केली आहे. विश्वास पुनर्संचयित करण्याचे प्रयत्न: इराणने औदार्य दाखवले. तणावाच्या वातावरणात ‘आत्मविश्वास निर्माण’च्या उपाययोजनाही सुरू झाल्या आहेत. पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक दार यांनी खुलासा केला आहे की इराणने सदिच्छा म्हणून 20 अतिरिक्त पाकिस्तानी ध्वजांकित जहाजांना होर्मुझ सामुद्रधुनीतून सुरक्षित मार्गाने जाण्याची परवानगी दिली आहे. राजनैतिक वर्तुळात हा एक मोठा विजय मानला जात आहे, जरी इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी वॉशिंग्टनच्या 'अवास्तव मागण्यां'वर अजूनही तीव्र शंका व्यक्त केली आहे. शांततेची चर्चा आणि युद्धाची तयारी: आखाती देशात हजारो अमेरिकन सैन्य तैनात. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे एकीकडे शांततेच्या चर्चा सुरू असताना दुसरीकडे युद्ध आघाडीवर लष्करी कारवाया शिगेला पोहोचल्या आहेत. अमेरिकन तैनाती: अमेरिकेने जवळपास 3,500 मरीन तैनात केले आहेत आणि 82 व्या एअरबोर्न डिव्हिजनचे 5,000 पॅराट्रूपर्स तैनात केले आहेत. रणनीती: अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांचा असा विश्वास आहे की, भूदल न लावताही अमेरिका तांत्रिक आणि हवाई हल्ल्यांद्वारे आपले लक्ष्य साध्य करू शकते. अशा परिस्थितीत मुस्लिम देशांची ही मध्यस्थी यशस्वी होणार की आखाती देश आणखी एका मोठ्या विनाशाकडे वाटचाल करणार, याकडे इस्लामाबादमधील या बैठकीकडे सर्व जगाचे लक्ष लागले आहे.