दुसरीकडे ट्रम्प धमक्या देत आहेत, दुसरीकडे इराणने हॉर्मुझबाबत नवा कायदा आणला आहे, जहाजांकडून टोल वसूल करणार, संसदेची मंजुरी मिळाली आहे.

इराण स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ टोल: इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर टोल आकारण्याचा निर्णय घेतला आहे. सोमवारी, इराणच्या संसदेच्या सुरक्षा समितीने स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ व्यवस्थापन योजनेला मंजुरी दिली. या योजनेअंतर्गत होर्मुझच्या मोक्याच्या सागरी मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांकडून शुल्क वसूल केले जाईल. या योजनेत सुरक्षा व्यवस्था, जहाजांची सुरक्षा, पर्यावरण संरक्षण, आर्थिक व्यवस्था आणि रियाल-आधारित टोल प्रणालीची अंमलबजावणी अशा तरतुदींचा समावेश आहे.

अमेरिका आणि इस्रायलच्या जहाजांना होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाऊ दिले जाणार नाही, असे इराणने स्पष्ट केले आहे. याशिवाय इराणविरुद्धच्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांमध्ये सहभागी असलेल्या देशांच्या जहाजांवरही बंदी घालण्यात येणार आहे. या योजनेची कायदेशीर चौकट तयार करण्यासाठी आणि त्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी इराणने ओमानला सहकार्य करण्याची तयारी दर्शवली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक दिवसापूर्वी होर्मुझ उघडण्याची धमकी दिली असताना इराणने ही योजना लागू केली आहे.

इराणच्या परवानगीशिवाय वाहतूक होणार नाही

इराणच्या सरकारी टीव्ही आयआरआयबीने वृत्त दिले आहे की अमेरिका-इस्रायल युतीसोबत सुरू असलेल्या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. २८ फेब्रुवारीपासून या युद्धात इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचा वापर सामरिक शस्त्र म्हणून केला आहे. इराणच्या परवानगीशिवाय या मार्गावरील वाहतूक शक्य होणार नाही.

होर्मुझची सामुद्रधुनी महत्त्वाची का आहे?

होर्मुझची सामुद्रधुनी अंदाजे 161 किलोमीटर लांब आहे आणि या मार्गावरून जगातील 20 टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक होते. इराणच्या सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण आणि टोल लादल्याने आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर गंभीर परिणाम झाला आणि जागतिक तेलाच्या किमती वाढल्या. इराणचे हे पाऊल अमेरिका आणि त्याच्या मित्र राष्ट्रांना स्पष्ट संदेश आहे की हा जलमार्ग त्यांच्यासाठी पूर्णपणे खुला राहणार नाही. अमेरिकेने सामुद्रधुनी मुक्त करण्याची धमकी दिली होती, मात्र इराण यावर ठाम आहे.

हेही वाचा- इराणमध्ये अमेरिकेचा तांडव… बंकर बस्टर बॉम्बने हादरले इस्फाहान, ट्रम्प यांच्या धमकीनंतर कारवाई, पाहा धडकी भरवणारा व्हिडिओ

नवीन व्यवस्थेमुळे इराणला आर्थिक लाभ मिळण्याची शक्यता आहे, कारण हा जगातील सर्वात व्यस्त सागरी मार्गांपैकी एक आहे आणि त्याच्या टोलमधून राज्यासाठी महत्त्वपूर्ण महसूल निर्माण होईल. त्याचबरोबर या निर्णयामुळे जागतिक ऊर्जा बाजार आणि सागरी व्यापारावर दबाव वाढला आहे. अशा प्रकारे, होर्मुझची सामुद्रधुनी आता इराणच्या रणनीतीचा एक महत्त्वाचा भाग बनली आहे, ज्याने अमेरिका आणि इस्रायलसमोर आव्हान उभे केले आहे आणि जागतिक तेल व्यापारावर परिणाम केला आहे.