F-35 ते F-15E पर्यंतची अमेरिकन विमाने पाडल्याचा दावा, पायलटबाबत सस्पेंस! होर्मुझवर अल्टीमेटम, मध्यपूर्वेत 'महाभारत'सारखी परिस्थिती

मध्यपूर्वेत सुरू असलेले युद्ध आता धोकादायक टप्प्यावर पोहोचले आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्ष आता केवळ भाषणबाजीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. उलट त्याचा प्रभाव आकाशापासून समुद्रापर्यंत दिसून येतो. इराणने अमेरिकेचे प्रगत F-35 लाइटनिंग II लढाऊ विमान पाडल्याचा दावा केला आहे. मात्र, पायलट पकडल्याच्या वृत्ताचे खंडन करण्यात आले आहे. मात्र दरम्यान, वेगवेगळ्या अहवालांमुळे हे संपूर्ण प्रकरण आणखीनच गूढ बनले आहे. पायलट जिवंत आहे का? ते इराणच्या ताब्यात आहे का? की कथा आणखी काही आहे? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे जाणून घेऊया..

इराणने खरोखरच F-35 पाडले का?

इराणच्या प्रसारमाध्यमांनी दावा केला आहे की त्यांच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेने अमेरिकन एफ-35 ला लक्ष्य केले आणि ते पाडले. काही रिपोर्ट्समध्ये असेही म्हटले आहे की टक्कर इतकी जोरदार होती की पायलटचा जीव वाचण्याची शक्यता कमी होती. मात्र, याआधीही इराणने अनेकदा असे दावे केले आहेत, जे अमेरिकेने फेटाळले आहेत. आतापर्यंत या नव्या दाव्याला अमेरिकेकडून अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही.

पायलटबाबत सस्पेंस का आहे?

अपघातापूर्वी पायलट बाहेर पडला आणि इराणच्या जमिनीवर उतरला, असे प्राथमिक अहवालात म्हटले आहे. स्थानिक वाहिन्यांवरही ही घोषणा करण्यात आली. 'तुम्ही शत्रूच्या वैमानिकाला किंवा पायलटला पकडून जिवंत पोलिस किंवा लष्कराच्या हवाली केले तर तुम्हाला मोलाचे बक्षीस दिले जाईल. मात्र नंतर इराणने पायलटला ताब्यात घेतल्याचे वृत्त फेटाळून लावले. त्यामुळे हे प्रकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.

अमेरिकेने शोध मोहीम कशी सुरू केली?

त्याच्या पायलटच्या शोधात अमेरिकन लष्कराने इराणमधील कोहगिलुयेह आणि बोयर-अहमद भागात मोठी शोध मोहीम राबवली. या मोहिमेत सिकोर्स्की UH-60 ब्लॅक हॉक हेलिकॉप्टर आणि लॉकहीड सी-130 हर्क्युलस विमाने तैनात करण्यात आली होती. मात्र ही कारवाई यशस्वी की अयशस्वी याबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही.

इराणने अमेरिका आणि इस्रायलला कोणती उघड धमकी दिली?

इराणी लष्कराचे प्रवक्ते इब्राहिम झोल्फाघरी यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, 'जर आमच्या पुलांना, वीज प्रकल्पांना किंवा ऊर्जा पायाभूत सुविधांना स्पर्श केला गेला तर आम्ही मध्य पूर्वेतील तुमचे संपूर्ण तळ नष्ट करू.' परिस्थिती आणखी बिघडली तर युद्ध संपूर्ण प्रदेशात पसरू शकते, हे या विधानातून स्पष्ट होते.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर दहशत का आहे?

होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाची तेल पुरवठा लाइन आहे. इराणने तो बंद केल्याने जागतिक बाजारपेठेत खळबळ उडाली आहे. ब्रिटनच्या पुढाकाराने ६० हून अधिक देशांची बैठक झाली, ज्यामध्ये विक्रम मिसरी म्हणाले की, या संकटात आतापर्यंत फक्त भारतीय नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे.

काय आहे ट्रम्प यांची 'होर्मुझ योजना'?

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी असा दावा केला आहे की 'आम्हाला थोडा वेळ मिळाला तर आम्ही होर्मुझची सामुद्रधुनी सहज उघडू शकतो, तेल हस्तगत करू शकतो आणि प्रचंड संपत्ती कमवू शकतो.' अमेरिकेला हा सामरिक मार्ग कोणत्याही किंमतीत खुला करायचा आहे, हे ट्रम्प यांच्या वक्तव्यावरून स्पष्ट होते.

युद्ध आणखी वाढेल की तोडगा निघेल?

जवळपास 5 आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या या संघर्षावर अद्याप कोणताही राजनैतिक तोडगा निघालेला नाही. एकीकडे क्षेपणास्त्रे आणि हवाई हल्ले सुरू आहेत, तर दुसरीकडे भाषणबाजीही तीव्र झाली आहे. मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाने आता केवळ प्रादेशिक नव्हे तर जागतिक संकटाचे स्वरूप धारण केले आहे. जिथे प्रत्येक नवीन दावा आणि प्रत्येक नवीन कृती जगाच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि सुरक्षिततेवर परिणाम करू शकते.