अमेरिकेने होर्मुझ सामुद्रधुनीवर शरणागती पत्करली! इराणसमोर ट्रम्प झाले लाचार, गुप्तचर अहवालात मोठा खुलासा

इराण-अमेरिका युद्ध: इराण आणि अमेरिका यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धात एक नवा खुलासा झाला आहे, जो अमेरिकेसाठी चिंतेचा विषय बनू शकतो. अमेरिकन गुप्तचर अहवाल चेतावणी देतात की इराण लवकरच होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे उघडणार नाही, कारण ते आता इराणचे सर्वात मोठे शस्त्र बनले आहे.

वृत्तसंस्था रॉयटर्सचा हवाला देत तीन सूत्रांचे म्हणणे आहे की या अहवालांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की इराण हॉर्मुझ सामुद्रधुनीवर नियंत्रण ठेवून अमेरिका आणि जागतिक बाजारपेठेवर दबाव आणत आहे. ही सामुद्रधुनी जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल मार्गांपैकी एक आहे आणि जगातील तेल आणि वायूचा सुमारे एक पंचमांश भाग त्यातून जातो. हा मार्ग आपल्या ताब्यात ठेवून इराणने दोघांवर जोरदार दबाव आणला आहे.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर इराणचे नियंत्रण

अहवालानुसार, इराण होर्मुझ सामुद्रधुनी पूर्णपणे बंद करत नाही, उलट “थ्रॉटल” करत आहे, म्हणजेच तो गरजेनुसार उघडतो आणि बंद करतो. तेलाच्या किमती चढ्या राहून अमेरिकेवर दबाव आणणे हा यामागचा उद्देश आहे. याशिवाय इराणने आपल्या मित्र आणि शत्रूंची यादी तयार केली आहे आणि त्यानुसार जहाजांना होर्मुझमधून जाण्याची परवानगी दिली आहे.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचा दावा

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प सातत्याने दावा करत आहेत की होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडणे अवघड काम नाही. त्याने आपल्या सोशल मीडियावर लिहिले आहे की, “आम्हाला थोडा जास्त वेळ मिळाला तर आम्ही सहजपणे होर्मुझ उघडू शकतो, तेल घेऊ शकतो आणि मोठा नफा कमवू शकतो.” मात्र संरक्षण तज्ज्ञ या दाव्यावर सहमत नाहीत. इंटरनॅशनल क्रायसिस ग्रुपचे इराण प्रोजेक्ट डायरेक्टर अली वायझ म्हणाले, “अमेरिकेने इराणला मोठ्या प्रमाणात विनाशकारी शस्त्रे बाळगण्यापासून रोखण्याच्या प्रयत्नात मोठ्या प्रमाणात विघटन करणारे शस्त्र दिले आहे.” होर्मुझवरील नियंत्रण इराणसाठी अण्वस्त्रांपेक्षा अधिक शक्तिशाली असल्याचे सिद्ध होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

इराण कर गोळा करू शकतो का?

28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यानंतर इराण-अमेरिका युद्धाला सुरुवात झाली. यानंतर इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये जहाजांची हालचाल अत्यंत धोकादायक बनवली आहे. इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्डने जहाजांवर हल्ला करणे, समुद्रात खाणी टाकणे आणि जहाजांना जाण्यासाठी अटी घालणे अशी पावले उचलली आहेत. त्यामुळे हा मार्ग शिपिंग कंपन्यांसाठी असुरक्षित आणि महाग झाला आहे.

हेही वाचा- इराणने अमेरिकेचे 'टँक किलर' ए-10 वार्थोग नष्ट केले, रडार लॉक आणि हल्ल्याचा भितीदायक व्हिडिओ समोर आला.

या परिस्थितीचा परिणाम जागतिक बाजारावरही झाला असून, तेलाच्या किमती अनेक वर्षांतील सर्वोच्च पातळीवर पोहोचल्या आहेत. शिवाय, अनेक देशांमध्ये इंधनाचे संकट अधिक गडद झाले आहे. सीआयएचे माजी संचालक बिल बर्न्स म्हणाले की, 'इराण आता ही शक्ती सोडणार नाही. दीर्घकालीन सुरक्षितता आणि आर्थिक फायद्यासाठी तो त्याचा वापर करेल.” युद्धानंतर होर्मुझमधून जाणाऱ्या जहाजांकडून कर वसूल करून इराण आपली अर्थव्यवस्था मजबूत करू शकेल, अशी शक्यताही त्यांनी व्यक्त केली.