फ्रान्सने सोडला पाठिंबा, युरोपनेही ठेवले अंतर, जाणून घ्या डोनाल्ड ट्रम्प होमुर्झपासून तेहरानपर्यंत एकटे का राहिले

अमेरिका-इराण युद्ध विश्लेषण: होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत उद्भवलेल्या संकटाचा सामना करण्यासाठी जगातील अनेक मोठे देश आता अमेरिकेवर अवलंबून नाहीत. इराण युद्धाबाबत अमेरिका आणि त्याचे युरोपियन मित्र देश यांच्यातील मतभेद वाढत आहेत. आखाती भागातील तेल आणि वायूवर अवलंबून असलेले देश हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग खुला करण्यासाठी वेगाने प्रयत्न करत आहेत. त्याचबरोबर अमेरिकेच्या या वृत्तीबाबत जागतिक स्तरावरही नाराजी वाढत आहे.

ब्रिटनने या आठवड्यात ४० हून अधिक देशांची बैठक बोलावली, ज्यामध्ये या जलमार्गातून जहाजांची वाहतूक पुन्हा सुरू करण्यावर चर्चा झाली. या बैठकीत जागतिक व्यापारातील व्यत्ययासाठी इराणला जबाबदार धरण्यात आले. तथापि, पाश्चात्य देशांमध्येही या विषयावर मतभेद स्पष्टपणे दिसून आले.

फ्रान्सने अमेरिकेची मदत नाकारली

फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी अमेरिकेचा लष्करी कारवाईचा प्रस्ताव फेटाळून लावला की, हे त्यांचे ऑपरेशन नाही आणि अमेरिका स्वतः कारवाई करू शकते. युरोपीय देश लष्करी पर्यायांऐवजी संवाद आणि आर्थिक दबाव प्राथमिक मानत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, लष्करी कारवाई अवास्तव आणि धोकादायक असेल. बहरीनने या प्रदेशातील व्यापारी जहाजांचे संरक्षण करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रात प्रस्ताव मांडला, परंतु चीनच्या विरोधाचा सामना करावा लागला.

अमेरिका आणि युरोपमधील अंतर वाढत आहे

ही संपूर्ण घटना अमेरिका आणि युरोपमधील वाढते अंतर देखील दर्शवते. या युद्धात आपले मित्र देश साथ देत नसल्याचा अमेरिकेला राग आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही नाटोच्या भवितव्यावर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. एकीकडे त्यांनी आखाती प्रदेशावर अवलंबून असलेल्या देशांना जलमार्ग स्वत: उघडण्याचे आवाहन केले, तर दुसरीकडे अमेरिकाही तो खुला करू शकते, असे संकेत त्यांनी दिले, यावरून त्यांच्या धोरणातील गोंधळ दिसून येतो.

जमिनीची स्थितीही चिंताजनक आहे. 'द हिल' अहवालानुसार, इराणने या जलमार्गावर आपली पकड मजबूत केली आहे आणि केवळ काही देशांनाच मर्यादित मार्गाची परवानगी दिली आहे. यासोबतच जहाजांकडून शुल्क वसूल करण्याचा प्रस्तावही पुढे आला आहे. या संकटामुळे अनेक देशांनी आकस्मिक योजना तयार करण्यास सुरुवात केली आहे, ज्यात शिपिंग कंपन्यांशी समन्वय आणि इराणवर दबाव आणण्यासाठी संभाव्य उपायांचा समावेश आहे.

हेही वाचा- थांबवा हा वेडा…नाहीतर, IAEA चे माजी प्रमुख अल-बरादेई यांनी UN ला केले मोठे आवाहन, ट्रम्पबद्दल हे बोलले

सतत वाढत जाणारी मानवी चिंता

मानवतावादी चिंता देखील वाढत आहेत. संयुक्त राष्ट्र संघाने अन्न आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या तुटवड्याला तोंड देण्यासाठी एक विशेष टीम तयार केली आहे. युक्रेनचे अध्यक्ष व्होलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी सुचवले की ऊर्जा आणि युद्धाशी संबंधित समस्या वेगवेगळ्या मार्गांनी सोडवल्या पाहिजेत. एकूणच, युद्धाचा कालावधी आणि निराकरण याबाबत अनिश्चितता आहे आणि अमेरिकेकडे सध्या कोणतीही स्पष्ट योजना नाही.