चीनच्या कर्जाच्या सापळ्यात बुडाले नेपाळ, सरकारी विमान कंपन्यांवर कोट्यवधींचे कर्ज, चिनी विमाने बनली बाजूचा काटा

नेपाळ एअरलाइन्स चीनी विमाने कर्ज: नेपाळने आपल्या देशांतर्गत एअरलाइन्सच्या ताफ्याला बळकटी देण्यासाठी सुरुवातीला चिनी बनावटीच्या विमानांवर अवलंबून होते, परंतु आता हे संकट आणि आर्थिक भाराचे कारण बनले आहे. गेल्या पाच वर्षांपासून काठमांडू विमानतळावर ही चिनी विमाने उभी आहेत, जी आता कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात नेपाळ एअरलाइन्ससाठी ओझे बनली आहेत.

मिळालेल्या माहितीनुसार, या विमानांची अवस्था आता अशी झाली आहे की, त्यांना विकता येणार नाही, भाडेतत्त्वावरही देता येणार नाही आणि चीनला परत पाठवता येणार नाही. परिणामी, ही विमाने विमान कंपनीसाठी तोट्याचे कारण बनली आहेत.

नेपाळ एअरलाइन्स अब्जावधींच्या कर्जाखाली दबली गेली

नेपाळ एअरलाइन्सवर आधीच ५० अब्ज रुपयांपेक्षा जास्त कर्जाचा बोजा आहे. नेपाळ सरकारने ही विमाने खरेदी करण्यासाठी कर्ज घेतले होते आणि आता व्याज वाढल्याने परिस्थिती आणखी बिकट झाली आहे. या विमानांशी संबंधित व्याजदरात गेल्या वर्षी 68 कोटी रुपयांहून अधिक वाढ झाली आहे, ज्यामुळे नेपाळ एअरलाइन्सचे आर्थिक संकट अधिक गडद झाले आहे.

देखभालीसाठी दरवर्षी 20 कोटी रुपये खर्च होतात

या विमानांच्या देखभालीवर दरवर्षी मोठा खर्च केला जातो. काठमांडू टाइम्सच्या अहवालानुसार, या विमानांचा विमा, पार्किंग, इंजिन देखभाल आणि मॅन्युअल दुरुस्तीवर वर्षाला सुमारे 20 कोटी रुपये खर्च केले जात आहेत, तर ही विमाने कोणतेही पैसे कमवत नाहीत. ना ही विमाने वापरली जात आहेत, ना विमान कंपन्या त्यांना भाड्याने देऊ शकत आहेत. सप्टेंबर 2022 मध्ये, एअरलाइनने ही विमाने भाड्याने देण्यासाठी सार्वजनिक नोटीस जारी केली होती, परंतु कोणत्याही बोलीदाराने स्वारस्य दाखवले नाही.

हा सगळा खेळ दशकभरापूर्वी सुरू झाला

नेपाळला 2014 मध्ये चीनकडून पहिले MA-60 विमान मिळाले. त्यानंतर चीनने नेपाळला Y-12E विमानही दिले. चीनने ही दोन्ही विमाने अनुदान म्हणून दिली होती, मात्र ही विमाने नेपाळसाठी एक प्रकारचा सापळाच ठरली. नेपाळ सरकारने 408 दशलक्ष युआन (सुमारे 6.66 अब्ज नेपाळी रुपये) कर्ज घेतले होते, त्यापैकी 180 दशलक्ष युआन अनुदान म्हणून आणि 228 दशलक्ष युआन सॉफ्ट लोन म्हणून मिळाले होते. तथापि, ही विमाने त्यांचे पैसे भरण्यास असमर्थतेमुळे दायित्व बनली.

विमान उड्डाण करताना कोणती आव्हाने आहेत?

नेपाळ एअरलाइन्सला सुरुवातीपासूनच ही विमाने उडवण्यासाठी अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागले. पहिली गोष्ट म्हणजे, ही चिनी विमाने उडवण्याचे पुरेसे प्रशिक्षण नसलेल्या वैमानिकांची कमतरता होती. त्यानंतर सुटे भागांचाही प्रश्न निर्माण झाला. जेव्हा भाग उपलब्ध होते तेव्हा त्यांची किंमत खूप जास्त होती. शिवाय, नेपाळच्या कठीण भौगोलिक प्रदेशात या विमानांची उपयुक्तता मर्यादित असल्याचे सिद्ध झाले आणि यामुळे या विमानांच्या कामकाजाचा विकास नकारात्मक दिशेने झाला.

हेही वाचा- अमेरिकन तळांचा नकाशा आणि गुप्त संहितेत इशारा…ट्रम्पच्या धमकीवर इराणची कारवाई, 'f(f(O))>f(O)' म्हणजे काय?

विमानसेवेतून काढून टाकण्याचा निर्णय

या समस्यांमुळे, नेपाळ एअरलाइन्सच्या संचालक मंडळाने 29 जून 2020 रोजी या विमानांचा ताफा सेवेतून निवृत्त करण्याचा निर्णय घेतला. तेव्हापासून ही विमाने काठमांडू विमानतळावर उभी आहेत आणि हळूहळू खराब होत आहेत, नेपाळ एअरलाइन्ससाठी आर्थिक बोजा बनत आहेत.