भारताचा महागाईचा धोका: भारतातील महागाईचा धोका… कारण अमेरिका-इराण तणाव नाही तर नक्की काय?

• अमेरिका-इराण संघर्षाच्या वणव्याने जग झेलत आहे
• भारत मात्र या धक्क्यातून बचावला
• आता भारतात महागाईच्या उंबरठ्यावर आहेत

भारतातील महागाईचा धोका: यूएस-इराण संघर्षाच्या वणव्याला जग झेलत आहे ज्यात काही राष्ट्रांवर थेट हल्ले झाले आहेत, तर काही राष्ट्रांना महागाईच्या लाटेचा सामना करावा लागला आहे कारण पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे. भारताला तेल आणि एलपीजीचा तुटवडाही जाणवला; तथापि, महागाईच्या अनियंत्रित वाढीचा फटका भारताला वाचला. पण आता एक नवीन अहवाल सूचित करतो की भारतातील महागाई खरोखरच वाढीच्या उंबरठ्यावर आहे. विशेष म्हणजे, महागाईवरील हा आगामी 'हल्ला' अमेरिका-इराण संघर्षाशी संबंधित नसून तो प्रामुख्याने वेगळ्या कारणासाठी आहे. नेमके कारण काय आहे “color: #3366ff;”> जागतिक बँकेचा इशारा: भीती इथेच संपत नाही… 4.5 कोटी लोकांना धोका, इराण युद्धाबाबत जागतिक बँकेचा मोठा इशारा

यामुळे संकट येऊ शकते

कडक उन्हाळा आणि उष्णतेच्या लाटांचा परिणाम होईल. देशभरात उन्हाळ्याने आपला दाहकता दाखवायला सुरुवात केली असून, एप्रिल महिन्यातच भारतातील अनेक राज्ये अक्षरश: 'भट्ट्या' बनली आहेत. ब्लूमबर्गच्या अहवालानुसार, भारताला यावर्षी उष्णतेच्या लाटा आणि सरासरीपेक्षा कमी पावसामुळे महागाईच्या वाढत्या संकटाचा सामना करावा लागू शकतो. ऊर्जेच्या वाढत्या किमतींच्या आधीच अस्तित्वात असलेल्या संकटात, ही दुहेरी झटका अर्थव्यवस्थेवर नवीन आर्थिक दबाव आणत आहे. या आठवड्यात, उत्तर भारतातील काही भागांमध्ये तापमान 47 अंश सेल्सिअस (117 अंश फॅरेनहाइट) पर्यंत पोहोचले; परिणामी, देशातील ऊर्जेची मागणी विक्रमी उच्चांकावर पोहोचली आहे, कारण उष्णतेपासून दिलासा देण्यासाठी घरांमध्ये एअर कंडिशनर (एसी) आणि पंख्यांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे.

कमी पावसामुळे समस्या आणखी वाढण्याची शक्यता आहे

सरकारने मान्सून हंगामात सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा अंदाजही वर्तवला आहे, जो जून ते सप्टेंबरपर्यंत चालतो आणि कृषी कार्यांसाठी महत्त्वाचा असतो. ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड बँकिंग ग्रुपचे अर्थशास्त्रज्ञ धीरज निम यांनी नमूद केले की सततच्या उष्णतेच्या लाटा आणि मान्सूनच्या अस्थिरतेमुळे अन्नधान्याच्या किमतीत तीव्र वाढ होण्याचा धोका वाढला आहे – अन्नधान्याच्या किमतींचा एक भाग जो आतापर्यंत स्थिर होता. पावसाचा हा अंदाज-उर्जेच्या वाढत्या किमती आणि कृषी निविष्ठांच्या वाढत्या किमतींसह-नजीकच्या भविष्यात भयानक परिस्थिती निर्माण होऊ शकते आणि त्यामुळे अन्नधान्याच्या किमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

महागाई ५ टक्क्यांच्या पुढे जाण्याच्या मार्गावर!

उष्णतेच्या लाटा, कमकुवत मान्सून आणि तेलाच्या किमतीत झालेली वाढ यामुळे भारतातील महागाई वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे, त्यामुळे चिंता वाढली आहे. धीरज निम यांच्या मते, १ एप्रिलपासून सुरू झालेल्या चालू आर्थिक वर्षात सरासरी महागाईचा दर ५ टक्क्यांच्या आसपास राहण्याचा अंदाज आहे; हा आकडा भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) 4.6 टक्क्यांच्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे.
गेल्या वर्षभरात, भारतातील महागाई रिझर्व्ह बँकेच्या 4 टक्क्यांच्या उद्दिष्टाच्या खाली राहिली – ही प्रवृत्ती मुख्यत्वे भाजीपाल्यांच्या किमतीतील घसरणीला कारणीभूत आहे. मात्र, या वेळी प्रतिकूल हवामानामुळे महागाई वाढू शकते, असा इशारा अर्थतज्ज्ञांनी दिला आहे.

अर्थव्यवस्थेसमोर एक गंभीर संकट

हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) मध्ये अन्नाचा वाटा 37 टक्के आहे आणि महागाई श्रेणीमध्ये खूप महत्त्वाची भूमिका बजावते. अहवालानुसार, भारतातील 60 टक्क्यांहून अधिक लोकसंख्या ग्रामीण भागात राहते आणि त्यांच्या उपजीविकेसाठी थेट शेती आणि संबंधित व्यवसायांवर अवलंबून आहे. पीक उत्पादनात घट झाल्यामुळे लोकांच्या उत्पन्नावर परिणाम होतो, ग्रामीण भागातील मागणी कमी होते आणि आर्थिक वाढीवर नकारात्मक परिणाम होतो.

अन्न आणि ऊर्जेच्या वाढत्या किमतींमुळे रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) चलनविषयक धोरण आणखी गुंतागुंतीचे होईल, असा इशाराही अहवालात देण्यात आला आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की या महिन्याच्या सुरुवातीला मध्यवर्ती बँकेचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा ​​यांनी चलनवाढ आणि आर्थिक वाढीशी संबंधित जोखमींचे मूल्यांकन करण्यासाठी रिझर्व्ह बँक काही काळ 'स्थिती' कायम ठेवण्याचे संकेत दिले होते. विविध अंदाजानुसार, चालू आर्थिक वर्षात भारतीय अर्थव्यवस्था 6.9 टक्के दराने वाढेल असा अंदाज होता.

3.5 किमी हवाई पट्टीने 12 जिल्ह्यांना जोडणारा गंगा एक्सप्रेस वे; दिल्ली, हरियाणा आणि उत्तराखंडलाही वेग मिळेल