कानपूरमध्ये सामूहिक विवाह योजनेत मोठी फसवणूक

कानपूर विभागात कामगार विभागाच्या सामूहिक विवाह योजनेच्या तपासणीदरम्यान ७६ कामगार अपात्र आढळले. काही लोकांनी आपल्या मुलींचे लग्न झालेले असतानाही सरकारी मदत मिळण्यासाठी पुन्हा अर्ज केल्याचे तपासात समोर आले आहे.

कानपूर: उत्तर प्रदेश इमारत आणि बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाच्या सामूहिक विवाह योजनेत मोठी अनियमितता समोर आली आहे. कानपूर विभागात अर्ज केलेले ७६ कामगार तपासात अपात्र आढळले. यातील बहुतांश घटनांमध्ये मुलींचे लग्न आधीच झाले होते, परंतु योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पुन्हा अर्ज करण्यात आले.

योजनेच्या गैरव्यवहाराचे स्तर तपासात उघड झाले

१४ मे रोजी होणाऱ्या सामूहिक विवाह सोहळ्यासाठी एकूण १७७ अर्ज कामगार विभागाकडे प्राप्त झाले होते. या अर्जांची कामगार निरीक्षकांनी तपासणी केली, त्यात ७६ अर्ज अपात्र आढळले.

तपासादरम्यान, अशी अनेक प्रकरणे उघडकीस आली ज्यात कामगारांनी आपल्या मुलींचे लग्न आधीच केले होते, परंतु सरकारी आर्थिक मदत मिळवण्यासाठी त्यांना पुन्हा सामूहिक विवाह योजनेत समाविष्ट करण्याचा प्रयत्न केला जात होता.

कामगार अमरनाथ कुरील याने आपली मुलगी महिमा हिच्या लग्नासाठी अर्ज केला होता, परंतु तपासात असे दिसून आले की, तिचा विवाह 18 एप्रिललाच झाला होता. त्याचप्रमाणे मजूर जयपालची मुलगी गोल्डीचा विवाहही 13 मार्च रोजी पार पडला होता.

योजनेअंतर्गत आर्थिक सहाय्य उपलब्ध आहे

उत्तर प्रदेश इमारत आणि बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाच्या मुली विवाह सहाय्य योजनेअंतर्गत पात्र कामगारांना आर्थिक सहाय्य दिले जाते. सध्या या योजनेंतर्गत मुलीच्या लग्नासाठी 85 हजार रुपयांची मदत दिली जाते, तर 15 हजार रुपये कपडे आणि कार्यक्रमासाठी खर्च केले जातात.

यापूर्वी ही मदत रक्कम ६५ हजार रुपये होती. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कामगार कुटुंबातील मुलींच्या विवाहासाठी आधार देणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.

14 मे रोजी सामूहिक विवाह सोहळा होणार आहे

कानपूरच्या पांडू नगर येथील आयटीआय ग्राउंडवर 14 मे रोजी कामगार विभागातर्फे सामूहिक विवाह सोहळ्याचे आयोजन करण्यात येणार आहे. या कार्यक्रमात कानपूर विभागातील कानपूर नगर, कानपूर देहत, फारुखाबाद, कन्नौज, औरैया आणि इटावा या सहा जिल्ह्यांतील 101 जोडप्यांचा विवाह होणार आहे.

या कार्यक्रमाला कामगार व रोजगार मंत्री अनिल राजभर प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणार आहेत. राज्यमंत्री मनोहर लाल यांनाही निमंत्रित करण्यात आले आहे.

कोट्यवधींची फसवणूक यापूर्वीच उघडकीस आली आहे

याआधीही कन्या सहाय्य योजनेत अनियमितता झाल्याची प्रकरणे समोर आली आहेत. जानेवारी 2024 मध्ये, वेब पोर्टलवर विभागीय अधिकाऱ्याचा आयडी वापरून लॉग इन करण्यात आले आणि 201 अपात्र लोकांना सुमारे 10.78 कोटी रुपये दिले गेले.

या प्रकरणाचा तपास अजूनही सुरू आहे. सहाय्यक कामगार आयुक्त राम लखन पटेल म्हणाले की, सर्व अर्जांची छाननी केल्यानंतरच पात्रता ठरवली जाते आणि यादीतून अपात्र ठरलेली नावे काढून टाकण्यात आली आहेत.