इराणवर पुन्हा अमेरिकन बॉम्बचा वर्षाव करणार का? ट्रम्प यांचा खुला इशारा, खार्ग बेटावर नियंत्रण ठेवण्याची धमकी

नवी दिल्ली: मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी इराणविरोधात कठोर भूमिका घेण्याचे संकेत दिले. परिस्थिती सुधारली नाही तर अमेरिका इराणवर आणखी दबाव टाकेल, असे ते म्हणाले. ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावरील एका पोस्टद्वारे इराणच्या तेल आणि वायू क्षेत्रावर निशाणा साधला आणि भविष्यात या संसाधनांवर प्रभावी नियंत्रण प्रस्थापित करण्याची अमेरिकेची क्षमता असल्याचा इशारा दिला. त्यांच्या वक्तव्यामुळे आधीच तणावपूर्ण प्रादेशिक परिस्थिती अधिक संवेदनशील झाली आहे.

प्रादेशिक निरीक्षकांना काय वाटते?

ट्रम्प यांची ही टिप्पणी अशा वेळी आली आहे जेव्हा सलग दुसऱ्या दिवशी अमेरिका आणि इराणमध्ये लष्करी कारवाई आणि प्रत्युत्तराच्या हल्ल्यांच्या बातम्या येत आहेत. दोन्ही देशांमधील वाढता संघर्ष संपूर्ण मध्यपूर्वेला एका व्यापक संघर्षाकडे ढकलू शकतो, असे प्रादेशिक निरीक्षकांचे मत आहे. इराणमधील अमेरिकेच्या हल्ल्यांचे वर्णन आदल्या दिवसाच्या तुलनेत अधिक व्यापक आणि अधिक तीव्र असे करण्यात आले, जरी तेहरानने हल्ल्यांमुळे झालेल्या नुकसानीबद्दल मर्यादित माहिती सामायिक केली.

कुवेत, बहरीन आणि जॉर्डनच्या दिशेने प्रत्युत्तर दिल्याचा दावा इराणने केला आहे. अमेरिकन सैन्याने म्हटले आहे की त्यांनी इराणची लष्करी संरचना, पाळत ठेवणारी यंत्रणा, दळणवळण यंत्रणा आणि हवाई संरक्षण प्रतिष्ठानांना लक्ष्य केले. अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, इराणच्या कथित आक्रमक कारवायांच्या प्रत्युत्तरात ही कारवाई करण्यात आली आहे.

सागरी क्षेत्रात वाढता तणाव

दरम्यान, सागरी क्षेत्रातही तणाव वाढत असल्याचे दिसून आले. अमेरिकन सैन्याने म्हटले आहे की त्यांनी तेल टँकर अक्षम करण्यासाठी क्षेपणास्त्रांचा वापर केला होता जो कथितपणे यूएस सूचनांचे पालन करत नव्हता. इराणच्या बंदरांची नाकेबंदी लागू करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून ही कारवाई करण्यात आल्याचे अमेरिकन लष्करी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. वृत्तानुसार, अलीकडच्या काळात अशा अनेक जहाजांवर कारवाई करण्यात आली आहे.

संघर्षाचा परिणाम केवळ लष्करी आघाडीपुरता मर्यादित नाही. होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि ओमानचे आखात यांसारख्या महत्त्वाच्या सागरी मार्गांवरील वाढत्या धोक्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराबद्दल चिंता निर्माण झाली आहे. जगातील तेलाचा मोठा भाग या मार्गावरून जातो, त्यामुळे कोणत्याही व्यत्ययाचा जागतिक बाजारपेठांवर परिणाम होऊ शकतो.

त्याचबरोबर युद्धविराम आणि राजनैतिक तोडगा काढण्याचे प्रयत्नही सध्या रखडलेले दिसत आहेत. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की अमेरिकेच्या अलीकडील हल्ल्यांमुळे शांतता प्रयत्नांना मोठा धक्का बसला आहे. दुसरीकडे, अमेरिकेचे म्हणणे आहे की ते या भागातील स्थिरता पूर्ववत करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलत राहतील. अशा स्थितीत मध्यपूर्वेतील परिस्थितीवर संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून आहे आणि आगामी काळात घडामोडी कोणत्या दिशेने जातात हे जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्था या दोन्हींसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.