पासपोर्ट नागरिकत्वाचा पुरावा आहे का? जाणून घ्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे उत्तर

पासपोर्ट हा भारतीय नागरिकत्वाचा निश्चित पुरावा मानता येईल का, असा प्रश्न देशात अनेकदा उपस्थित होतो. आता परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) यावर स्पष्ट उत्तर दिले आहे. पासपोर्टला नागरिकत्वाचे प्रमाणपत्र मानणे योग्य नाही, असे मंत्रालयाचे म्हणणे आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, पासपोर्ट हे खरे तर प्रवासी दस्तऐवज आहे, ज्याचा वापर परदेशात प्रवास करताना भारतीयाची ओळख आणि राष्ट्रीयत्व सिद्ध करण्यासाठी केला जातो. परराष्ट्र मंत्रालयाने पासपोर्ट सेवा दिनानिमित्त ही माहिती दिली.

अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पासपोर्ट जारी करण्यापूर्वी अनेक पातळ्यांवर पूर्ण तपासणी केली जाते. यादरम्यान, विविध सरकारी संस्थांशी संबंधित कागदपत्रे आणि माहितीची जुळणी आणि पडताळणी केली जाते. सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर आणि सर्वकाही योग्य असल्याचे आढळल्यानंतरच एखाद्या व्यक्तीला पासपोर्ट जारी केला जातो.

हेही वाचा: 'खर्गे कुटुंबाने 100 कोटींची जमीन लुटली', भाजपचा भ्रष्टाचाराचा आरोप

आता ई-पासपोर्टचा वापर झपाट्याने वाढत आहे

परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, गेल्या वर्षी सुरू झालेल्या चिपसह ई-पासपोर्ट प्रणाली अंतर्गत आतापर्यंत १.४७ कोटींहून अधिक ई-पासपोर्ट जारी करण्यात आले आहेत. या ई-पासपोर्टमध्ये एक विशेष आरएफआयडी चिप आणि अँटेना आहे, ज्यामध्ये पासपोर्ट धारकाची वैयक्तिक माहिती आणि बायोमेट्रिक डेटा संपूर्ण सुरक्षिततेसह संग्रहित केला जातो. मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, बनावट पद्धतीने ई-पासपोर्ट तयार करणे किंवा त्यात असलेल्या डेटाशी छेडछाड करणे खूप अवघड आहे. यामुळे परदेशात इमिग्रेशन प्रक्रिया अधिक सुरक्षित आणि जलद होते.

पासपोर्ट सेवांचा मोठा विस्तार

अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, देशातील पासपोर्ट अर्जांवर प्रक्रिया करण्याची वेळ सरासरी पाच ते सहा दिवसांपर्यंत कमी करण्यात आली आहे. तसेच, कोणत्याही अर्जदाराला पासपोर्ट सेवा केंद्रात ४५ मिनिटांपेक्षा जास्त वेळ घालवावा लागणार नाही, यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत. सध्या देशभरात ५४४ पासपोर्ट सेवा केंद्रे आणि पोस्ट ऑफिस पासपोर्ट सेवा केंद्रे कार्यरत आहेत, तर दशकापूर्वी त्यांची संख्या केवळ ७७ होती. पोलीस पडताळणी प्रक्रियेला गती देण्याचे कामही सुरू आहे.

हेही वाचा : लडाखमध्ये भीषण अपघात, द्रास नदीत कार पडली; एका पर्यटकाचा मृत्यू तर 3 बेपत्ता

भारतीयांसाठी परदेश प्रवासाच्या सुविधा वाढल्या

परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, सध्या 27 देश भारतीय नागरिकांना व्हिसा-मुक्त प्रवासाची सुविधा देत आहेत. याशिवाय ४७ देश व्हिसा ऑन अरायव्हल तर ६६ देश ई-व्हिसा सुविधा देतात. मंत्रालय पुढील आठवड्यात 'ह्युमन रिसोर्स मोबिलिटी फोरम' आयोजित करेल, ज्याचा उद्देश परदेशात रोजगाराच्या शोधात असलेल्या भारतीयांना सुरक्षित आणि कायदेशीर संधींसह जोडणे आणि त्यांना बनावट भर्ती एजन्सींबद्दल सतर्क करणे हा आहे.