युरोपात 40 अंश तापमान झाले प्राणघातक, लोकांना उष्मा का सहन होत नाही, 1300 हून अधिक मृत्यू, भारतापेक्षा किती वेगळी परिस्थिती?

युरोप सध्या प्रचंड उष्णतेने होरपळत आहे. तथापि, भारताच्या तुलनेत तेथे उष्णता अजूनही कमी आहे. स्पेन, जर्मनी, ऑस्ट्रिया, नेदरलँड आणि स्वित्झर्लंडसह अनेक देशांमध्ये जून महिन्यातील तापमानाने जुने रेकॉर्ड मोडले आहेत. सततचे वाढते तापमान, उष्णतेच्या लाटा आणि उष्ण रात्री यामुळे सर्वसामान्यांचे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. परिस्थिती अशी आहे की लोकांना आराम मिळवण्यासाठी नद्या आणि समुद्राकडे वळावे लागत आहे, तिथे बुडण्याच्या घटनाही समोर येत आहेत. त्यामुळे आतापर्यंत अनेकांचा मृत्यू झाला आहे.

भारतातील बहुतांश राज्यांचे तापमान सध्या ४० अंश किंवा त्याहून अधिक आहे, तरीही येथील परिस्थिती युरोपात दिसते तितकी वाईट नाही, त्यानंतर प्रश्न पडतो की, युरोपातील लोक ४० अंशही तापमान का सहन करू शकत नाहीत, यामागचे कारण काय?

WHO काय म्हणाले?

वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या म्हणण्यानुसार, युरोपमध्ये २१ जूनपासून अति उष्णतेमुळे १३०० हून अधिक मृत्यूची नोंद झाली आहे. डब्ल्यूएचओचे महासंचालक टेड्रोस ॲधानोम गेब्रेयसस यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर युरोपमधील वाढत्या तापमानाबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त केली. ते म्हणाले, “सध्या १५ कोटी लोक तीव्र उष्णतेचा सामना करत आहेत, शेकडो शाळा बंद आहेत, शाळा बंद आहेत.”

भारतापेक्षा युरोपमध्ये 40°C जास्त धोकादायक का आहे?

भारतातील अनेक राज्यांमध्ये दरवर्षी 45 अंश सेल्सिअस किंवा त्याहून अधिक तापमानाची नोंद होते, परंतु युरोपमध्ये 40 अंश तापमान देखील लोकांसाठी एक गंभीर समस्या बनते. याचे कारण केवळ तापमानच नाही, तर तिथली जीवनशैली, घरांची रचना आणि हवामानाच्या तयारीचा अभाव हेही आहे.

युरोपमधील बहुतेक इमारती थंडीपासून बचाव करण्यासाठी बांधल्या जातात. यामध्ये, जाड भिंती, लहान खिडक्या आणि आत उष्णता अडकवणारे बांधकाम साहित्य वापरले जाते. हिवाळ्यामध्ये हे डिझाइन फायदेशीर आहे, परंतु उन्हाळ्यात ही घरे अंतर्गत उष्णता बाहेर येऊ देत नाहीत, ज्यामुळे खोल्या बराच काळ गरम राहतात.

घरांमध्ये एसी का नाही?

युरोपातील अनेक देशांमध्ये पारंपारिकपणे एअर कंडिशनरची गरज फारच कमी आहे. त्यामुळेच मोठ्या प्रमाणात घरांमध्ये एसी बसवले जात नाहीत. जेव्हा तापमान सलग अनेक दिवस ४० अंशांच्या आसपास राहते आणि रात्रीही पुरेशी थंडी नसते, तेव्हा लोकांना घरात राहणे कठीण होते.

सध्याच्या युरोपातील उष्णतेच्या लाटेत दिवसाचे तापमानच नाही तर रात्रीचे तापमानही सामान्यपेक्षा खूप जास्त आहे. रात्रीच्या वेळी तापमान कमी होत नसल्यामुळे शरीराला उष्णतेतून सावरण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळत नाही, त्यामुळे उष्णतेचा ताण आणि आरोग्याशी संबंधित समस्यांचा धोका वाढतो.

हवामान बदलामुळे आव्हान वाढले आहे का?

अहवालानुसार, हवामान बदलामुळे युरोपमध्ये पूर्वीपेक्षा जास्त उष्णतेच्या घटना पाहावयास मिळत आहेत. एके काळी जे अपवादात्मक हवामान मानले जात होते ते आता जवळपास दरवर्षी दिसते. त्यामुळे आरोग्य सेवा, वीज व्यवस्था, जलस्रोत आणि शहरी पायाभूत सुविधांवरही ताण वाढत आहे.

युरोपसमोरील सर्वात मोठे आव्हान कोणते आहे?

आता युरोपसमोरील सर्वात मोठे आव्हान केवळ वाढत्या तापमानाचेच नाही तर बदलत्या हवामानासाठी तेथील शहरे, घरे आणि सार्वजनिक पायाभूत सुविधा तयार करणे हे आहे. भविष्यातील उष्णतेच्या लाटांमुळे होणारे नुकसान कमी करण्यासाठी घरबांधणी, ऊर्जा व्यवस्था आणि सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेत मोठे बदल करणे आवश्यक आहे.