भारताला करावा लागणार उर्जा संकटाचा सामना? किती दिवसांचा साठा शिल्लक? अहवालातून महत्वाची माहिती

Indian Oil Reserves : पश्चिम आशियातील अमेरिका-इस्रायल-इराण युद्धामुळं जगभरातील कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या पुरवठा साखळीत गंभीर व्यत्यय आला. जागतिक ऊर्जा पुरवठा मागणी पूर्ण करू शकत नव्हता, ज्यामुळे अनेक देशांना आपला वापर कमी करावा लागला. भारत हा त्या देशांपैकी एक होता ज्याने आपल्या मुत्सद्देगिरीद्वारे या कठीण काळात 40 हून अधिक देशांकडून ऊर्जा पुरवठा सुनिश्चित केला आणि आपल्या लोकांना कोणत्याही ऊर्जा संकटाचा सामना करावा लागला नाही. मात्र, आता एक अहवाल समोर आला आहे जो भारतातील लोकांसाठी चिंतेचे मोठे कारण बनला आहे.

एका अहवालानुसार भारताला येत्या काही दिवसांत ऊर्जा संकटाचा सामना करावा लागू शकतो, कारण भारताचा सामरिक तेलसाठा सध्या अत्यंत कमी आहे. अर्न्स्ट अँड यंग या आघाडीच्या जागतिक सल्लागार संस्थेच्या या अहवालात म्हटले आहे की, भारताचा राखीव तेलसाठा केवळ 4.9 दिवसांचा, म्हणजेच सुमारे पाच दिवसांचा बॅकअप देतो.

40  हून अधिक देशांकडून तेलाची आयात, तरीही तुटवड्याचे दावा

जेव्हा पश्चिम आशियातील अमेरिका आणि इराण यांच्यातील दीर्घकाळ चाललेला संघर्ष संपवण्यासाठी सामंजस्य करारावर (एमओयू) स्वाक्षरी झाली आहे. दरम्यान, भारत आपल्या दैनंदिन तेल वापरापैकी 80 टक्के तेल 40 हून अधिक देशांकडून आयात करतो. या यादीत रशियाचाही समावेश आहे, जो युक्रेनसोबत युद्धात गुंतलेला आहे आणि ज्याच्या तेलसाठ्यांवर युक्रेनकडून सातत्याने बॉम्बहल्ला केला जात आहे. या परिस्थिती असूनही, रशिया भारताला कच्च्या तेलाची निर्यात करत आहे.

सामरिक तेलसाठ्यांच्या बाबतीत भारताचे स्थान काय आहे?

अहवालानुसार, जर जगात मोठे युद्ध सुरू झाले किंवा तेल पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली, तर भारताकडे सध्या त्याच्या सामरिक तेलसाठ्यांमध्ये केवळ सुमारे पाच दिवसांचा कच्चा तेलसाठा उपलब्ध आहे. तर शेजारील चीनकडे 92 दिवसांचा कच्च्या तेलाचा साठा आहे. जपानकडे 77 दिवसांचा, तर दक्षिण कोरियाकडे सुमारे 31 दिवसांचा साठा आहे. जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या भारताला तेलाच्या तुटवड्याचा सामना करावा लागू शकतो.

रशियाकडून विक्रमी कच्च्या तेलाची आयात

अहवालानुसार, युक्रेनसोबत युद्धात अडकलेला रशिया, ऊर्जा संकटाच्या काळात भारताचा सर्वात मोठा तारणहार ठरू शकतो. असे म्हटले जात आहे कारण युक्रेन युद्धाच्या सुरुवातीपासून भारताने रशियाकडून विक्रमी प्रमाणात कच्च्या तेलाची आयात करण्यास सुरुवात केली आहे. ताज्या आकडेवारीनुसार, जून महिन्यात भारताने रशियाकडून दररोज अंदाजे 25 लाख बॅरल कच्च्या तेलाची आयात केली, जी त्याच्या एकूण तेल वापराच्या 50 टक्क्यांहून अधिक आहे.