इराणचा मोठा पलटवार! बहरीनमध्ये अमेरिकी नौदलाचे मुख्यालय पेटले, कुवेतमध्येही हल्ला झाला. अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर इराणने बहरीन आणि कुवेतमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर हल्ले केले

अमेरिकेच्या ताज्या लष्करी कारवाईला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने गुरुवारी बहरीन आणि कुवेतमधील अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य केले. इराणच्या सरकारी मीडियानुसार, इराणने बहरीनमधील यूएस नेव्हीच्या पाचव्या फ्लीटच्या मुख्यालयावर आणि कुवेतमध्ये असलेल्या अमेरिकन लष्करी तळावर हवाई हल्ले केले.

बहरीनमधील अमेरिकन नौदलाच्या पाचव्या फ्लीटच्या मुख्यालयावर झालेल्या हल्ल्यानंतर आग लागल्याचा दावा इराणी माध्यमांनी केला आहे. त्याचवेळी इराणी मीडियाने काही व्हिडिओही जारी केले, ज्यात कुवेतमधील अमेरिकन लष्करी तळाला लक्ष्य केल्याचा दावा करण्यात आला होता. इराणी प्रसारमाध्यमांनी या तळाचे वर्णन “अमेरिकन दहशतवाद्यांचे अड्डे” असे केले आहे. वृत्तानुसार, बहरीनची राजधानी मनामा येथे अनेक स्फोट ऐकू आले. याच्या काही वेळापूर्वी अधिकाऱ्यांनी संभाव्य हल्ल्याचा इशारा देणारे हवाई हल्ला सायरन वाजवले होते.

कुवेत काय म्हणाले?

हा विकास अशा वेळी घडला आहे जेव्हा इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्ड्सने अमेरिकेच्या ताज्या लष्करी कारवाईनंतर “योग्य आणि विनाशकारी प्रत्युत्तर” देणार असल्याचा इशारा दिला होता. दुसरीकडे, कुवेतच्या लष्कराने सांगितले की त्यांची हवाई संरक्षण यंत्रणा “शत्रूचे क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले” थांबवत आहे.

कुवेतच्या लष्करी जनरल स्टाफने ट्विटरवर एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, “आमच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेने शत्रूचे हल्ले रोखण्यासाठी केलेल्या कृतीचा परिणाम ऐकू आला. मात्र क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन कोणत्या बाजूने आले हे लष्कराने सांगितले नाही.

बहरीनच्या गृह मंत्रालयाने काय म्हटले?

यापूर्वी, बहरीनच्या गृह मंत्रालयाने पुष्टी केली होती की इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्ड्सने अमेरिकेला बदला घेण्याची धमकी दिल्यानंतर हवाई हल्ल्याचे सायरन वाजले होते. गृह मंत्रालयाने ट्विटरवर पोस्ट केले, “सायरन वाजवण्यात आले आहेत. सर्व नागरिकांना आणि रहिवाशांना शांत राहण्याचे आणि त्यांच्या जवळच्या सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.”

या आधी अमेरिकेने हल्ले केले होते का?

याआधी गुरुवारी अमेरिकेने इराणवर आणखी एक मोठा लष्करी हल्ला केला होता. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत जहाजांची सुरक्षित हालचाल सुनिश्चित करण्यासाठी हे हल्ले करण्यात आल्याचे अमेरिकेचे म्हणणे आहे. मंगळवारी या महत्त्वाच्या सागरी मार्गावरून जाणाऱ्या तीन मालवाहू जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यानंतर ही कारवाई करण्यात आल्याचे अमेरिकेने म्हटले आहे.

युद्धबंदीवर डोनाल्ड ट्रम्प काय म्हणाले?

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचे युद्ध संपुष्टात आणण्यासाठी केलेली युद्धविराम आता “संपली आहे” असे सांगत असताना हे हल्ले करण्यात आले. वृत्तानुसार, अमेरिकन हल्ल्यांमुळे इराणच्या दक्षिणेकडील किनारी भागातील अनेक शहरांमध्ये जोरदार स्फोट झाले आणि काही भागात वीजपुरवठाही प्रभावित झाला.

अमेरिकन सैन्य काय म्हणाले?

“अमेरिकन सेंट्रल कमांडच्या सैन्याने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये नेव्हिगेशनच्या स्वातंत्र्याला धोका निर्माण करण्याच्या इराणच्या क्षमतेला आणखी कमी करण्यासाठी अतिरिक्त हल्ले सुरू केले आहेत,” यूएस सैन्याच्या मध्य पूर्व कमांड, सेंटकॉमने ट्विटरवर लिहिले आहे. CENTCOM पुढे म्हणाले, “आंतरराष्ट्रीय जलमार्गातून प्रवास करणाऱ्या व्यावसायिक जहाजांवर आणि नागरी कर्मचाऱ्यांवर अलीकडील अप्रत्यक्ष हल्ल्यांसाठी युनायटेड स्टेट्स इराणला जबाबदार धरते.”

आता परिस्थिती बिघडणार का?

इराणच्या हल्ल्यानंतर परिस्थिती अधिकच नाजूक होताना दिसत आहे. याबाबत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यापूर्वीच इशारा दिला आहे. दुसरा हल्ला झाला तर परिस्थिती आणखी बिघडेल, असे ट्रम्प म्हणाले होते. त्यांनी त्यांच्या ट्रुथ सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर लिहिले की, “काल इराणने केलेल्या जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून ही कारवाई करण्यात आली आहे. जर असे पुन्हा घडले तर परिस्थिती आणखी वाईट होईल.”

होर्मुझची सामुद्रधुनी किती महत्त्वाची आहे?

होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा सागरी व्यापार मार्ग आहे. 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हवाई हल्ले सुरू करण्यापूर्वी, जगातील सुमारे एक पंचमांश (सुमारे 20%) तेल याच मार्गावरून जात होते. मालवाहू जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यांची जबाबदारी इराणने घेतली नसली तरी अमेरिका या हल्ल्यांसाठी तेहरानवर सातत्याने आरोप करत आहे.

युद्धबंदीची आशा संपली आहे का?

या नवीन हल्ल्यांनंतर, 17 जून रोजी स्वाक्षरी केलेल्या अंतरिम सामंजस्य कराराच्या (एमओयू) भविष्यावरही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत, ज्यामुळे युद्ध संपण्याची आशा निर्माण झाली होती. तुर्कस्तानमधील नाटो परिषदेपूर्वी ट्रम्प यांना विचारण्यात आले की, आता या अंतरिम करारावर विचार करावा का, तो म्हणाला, “हा एक अतिशय मनोरंजक प्रश्न आहे. माझ्या मते तो संपला आहे. मला त्यांच्याशी आता बोलायचे नाही.” ट्रम्प पुढे म्हणाले, “आपण इराणशी करार केला तरी तो टिकेल असे मला वाटत नाही. मला ते अत्यंत अप्रामाणिक लोक आढळले आहेत.”

मात्र, हा करार जवळपास संपल्याचे सांगूनही ट्रम्प म्हणाले की, हा संघर्ष पुन्हा पूर्ण युद्धाचे स्वरूप घेईल असे वाटत नाही. कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी आणखी चर्चा होईल की नाही याबाबत अद्याप काहीही ठरलेले नाही, असेही ते म्हणाले. ट्रम्प म्हणाले, “आता जे काही घडते ते खूप लवकर संपेल … आणि यामुळे परिस्थिती पूर्वीपेक्षा अधिक सुरक्षित होईल, विशेषत: तेल पुरवठ्याच्या बाबतीत.”