भारतात E20 (20% इथेनॉल-मिश्रित) पेट्रोलच्या देशव्यापी अंमलबजावणीसंदर्भात चर्चा अजूनही सुरू आहे. CNBC च्या एका ताज्या वृत्ताने यावर प्रकाश टाकला होता की, सोसायटी ऑफ इंडियन ऑटोमोबाईल मॅन्युफॅक्चरर्सने (SIAM) आपल्या एका अधिकृत निवेदनात E20 इंधनाच्या गुणवत्तेतील गंभीर समस्या निदर्शनास आणल्या होत्या. या संस्थेने आता यावर स्पष्टीकरण दिले असून, एकप्रकारे आपले पूर्वीचे निवेदन मागे घेतले आहे.
SIAM कडून आलेल्या नवीनतम संदेशात म्हटले आहे की, त्यांच्या अलीकडील एका अधिकृत संदेशातील उतारे उद्धृत करणाऱ्या काही माध्यमांतील वृत्तांची त्यांनी दखल घेतली आहे. या वृत्तांमध्ये इंधनातील क्लोराईड आणि सल्फरच्या प्रमाणावर विशिष्ट आणि निवडक लक्ष केंद्रित केले आहे, असे त्यात म्हटले आहे. हे स्पष्टीकरण पत्र हा मुद्दा योग्य संदर्भात मांडण्याचा उद्देश ठेवते.
त्या नोटमध्ये असे नमूद केले आहे की, प्रचलित नियामक चौकटीअंतर्गत इंधन गुणवत्ता चाचणी ही एक कठोर आणि व्यापक प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेत १५० हून अधिक मापदंडांचा समावेश होतो आणि ती तेल विपणन कंपन्यांद्वारे केली जाते. पुढे त्यात असे म्हटले आहे की, मागील पत्रव्यवहार ‘विविध भागधारकांमध्ये होणाऱ्या नियमित आणि चालू तांत्रिक विचारविनिमयाचा एक भाग होता’. यामध्ये उद्योग संस्था, तेल विपणन कंपन्या, वाहन उत्पादक आणि चाचणी संस्था यांचा समावेश आहे.
स्पष्टीकरण नोटमध्ये असेही नमूद केले आहे की, पत्रकात नमूद केलेल्या काही आकड्यांची पडताळणी करण्यासाठी विविध प्रदेशांमधून विस्तृत डेटा गोळा करणे आणि सदस्य ओईएम (OEMs) सोबत व्यापक सल्लामसलत करणे आवश्यक आहे.
क्लोराईड आणि सल्फरच्या प्रमाणाबाबत, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने खबरदारीचा उपाय म्हणून ३ पीपीएम (ppm) मार्गदर्शक तत्त्वे लागू केली आहेत. या उपाययोजना वाहन उद्योगाच्या गरजा पूर्णपणे भागवतात, असे मंत्रालयाने म्हटले आहे. याव्यतिरिक्त, तेल विपणन कंपन्यांनी ८७,००० हून अधिक आउटलेट्समध्ये दिवसातून ८-१२ वेळा आणि बंकजवळ प्रत्येक पावसानंतर पाणी शिरण्याच्या चाचण्यांसह तपासणी सुरू केली आहे.
त्यानंतर त्यात म्हटले आहे की, वाहन उद्योगाने सरकारच्या ई२० उपक्रमाला नेहमीच पूर्ण पाठिंबा दिला आहे आणि त्यात चिंतेचे कोणतेही कारण नाही. आपल्या नवीनतम निवेदनात, SIAM ने उद्धृत केलेल्या आकड्यांना प्रमाणीकरणाची आवश्यकता असल्याचे सांगून, आपले पूर्वीचे विधान अधिकृतपणे मागे घेतले आहे.
सीएनबीसीने आता मूळ बातमी काढून टाकली आहे . मूळ अहवालानुसार, SIAM ने भारतातील E20 पेट्रोलच्या गुणवत्तेबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त केली होती. या संस्थेने कथितरित्या भेसळीच्या समस्यांवर प्रकाश टाकला होता. सरकार आणि वाहन उत्पादक ज्या प्रकारे इथेनॉल-मिश्रित पेट्रोलला वापरासाठी सुरक्षित इंधन म्हणून प्रोत्साहन देत आहेत, त्याच्याशी हे विसंगत आहे. SIAM च्या निवेदनात, निकृष्ट इंधन गुणवत्तेमुळे, विशेषतः क्लोराईड आणि आर्द्रतेच्या भेसळीमुळे, घटकांच्या बिघाडाच्या वाढत्या घटनांकडे लक्ष वेधण्यात आल्याचे म्हटले जाते.
संस्थेने आपल्या निवेदनात तांत्रिक निरीक्षणांच्या आधारे या चिंतांना दुजोरा दिला. अहवालानुसार, इंधनाच्या गुणवत्तेतील समस्यांशी थेट संबंधित असलेल्या वाहनांच्या भागांच्या बिघाडात स्पष्ट वाढ झाल्याचे त्यांच्या निदर्शनास आले. निदर्शनास आणलेल्या सर्वात गंभीर समस्यांपैकी एक म्हणजे E20 पेट्रोलमधील क्लोराईडचे उच्च प्रमाण. फ्युएल इंजेक्टर, फ्युएल पंप, EGR व्हॉल्व्ह आणि एक्झॉस्ट सिस्टीमचे भाग यांसारख्या घटकांवर याचा परिणाम होत होता. हे सर्व घटक इंधन किंवा उत्सर्जित वायूंच्या थेट संपर्कात येतात आणि त्यामुळे ते प्रदूषणास अत्यंत संवेदनशील असतात.
मिळालेल्या माहितीनुसार, SIAM च्या क्षेत्रीय तपासणीत असे आढळून आले आहे की, हे नुकसान प्रामुख्याने क्लोराईडच्या उपस्थितीमुळे होणाऱ्या क्षरण आणि झिजेमुळे होते. त्या पत्रकात नमुना घेतलेल्या क्लोराईडच्या पातळीचे आकडेही दिले होते. मिळालेल्या माहितीनुसार, या उद्योग संस्थेने नमूद केले की, देशभरात E20 पेट्रोल सुरू झाल्यानंतर अशा पातळ्यांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. क्लोराईडच्या प्रदूषणामुळे तात्काळ बिघाड आणि दीर्घकालीन नुकसान दोन्ही होऊ शकते. आपल्या आता मागे घेतलेल्या पत्रकात, SIAM ने क्लोराईडच्या प्रमाणासाठी कठोर मर्यादांची शिफारस देखील केली होती.
अतिरिक्त आर्द्रतेचे प्रमाण ही आणखी एक मोठी समस्या असल्याचे सांगण्यात आले. यामुळे फेज सेपरेशन होऊ शकते आणि इंधन दूषित व निरुपयोगी होऊ शकते. फेज सेपरेशन ही अशी प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये E20 पेट्रोलमधील इथेनॉल मिश्रणापासून वेगळे होते आणि पाण्याच्या रेणूंशी संयोग पावते, ज्यामुळे टाकीच्या तळाशी इथेनॉल-पाण्याचा एक वेगळा थर तयार होतो. जर हे इंजिनमध्ये शिरले, तर त्यामुळे वाहनाची कार्यक्षमता कमी होऊ शकते आणि वाहनात बिघाड होऊ शकतो.
मिळालेल्या माहितीनुसार, त्या पत्रात SIAM ने अधिकाऱ्यांना ओलावा आणि क्लोराईड प्रदूषण या दोन्हींच्या मूळ कारणांचा शोध घेण्याचे आवाहन केले असून, पेट्रोल पंपांवर अधिक कडक गुणवत्ता तपासणी करण्याची मागणी केली आहे.
SIAM च्या पूर्वीच्या संवादामधील खरी चिंता क्लोराईड किंवा सल्फरच्या पातळीबद्दल नसून, देशव्यापी E20 अंमलबजावणीनंतर पार्ट्स बदलण्याच्या वाढत्या संख्येबद्दल आहे. वॉरंटी अंतर्गत बदल/दुरुस्तीमध्ये झालेली ही अचानक वाढ म्हणजे काहीतरी गडबड आहे. काहीतरी बदलले आहे.
ई२० पेट्रोल धोरणाची अंमलबजावणी हा एकमेव मोठा बदल असल्याने, ही समस्या ई२० पेट्रोलमुळेच किंवा त्याच्याशी कोणत्यातरी प्रकारे संबंधित असलेल्या भेसळीमुळे उद्भवत असावी. अनेक अलीकडील प्रकरणांमध्ये समोर आल्याप्रमाणे, निकृष्ट दर्जा आणि भेसळ हेच बहुधा कारण आहे. पावसाळ्यात ई२० इंधनाची सुरक्षित साठवणूक आणि वितरण करण्यामधील पायाभूत सुविधांची मर्यादा ही एक मोठी चिंतेची बाब आहे.
Comments are closed.