कर्ज मुदतपूर्व परतफेडीसाठी सूचना: मुदतपूर्व परतफेडीमुळे सिबिल स्कोअर वाढतो की कमी होतो? ‘क्लोज्ड’ (Closed) आणि ‘सेटल्ड’ (Settled) कर्जाचे फायदे, तोटे आणि त्यातील फरक जाणून घ्या.

कर्ज मुदतपूर्व परतफेडीच्या सूचना: बँकेकडून कर्ज घेतल्यानंतर, जेव्हा अनेक लोकांकडे अतिरिक्त पैसे येतात, तेव्हा ते कर्ज मुदतपूर्व परतफेडीचा मार्ग अवलंबतात, म्हणजेच ते देय तारखेपूर्वी कर्जाच्या रकमेचा काही भाग किंवा संपूर्ण रक्कम परत करतात. यामुळे व्याजाचा भार कमी होतो आणि व्यक्ती लवकर कर्जमुक्त होऊ शकते. तथापि, अनेक लोकांना प्रश्न पडतो की कर्ज मुदतपूर्व फेडल्याने त्यांचा सिबिल (CIBIL) किंवा क्रेडिट स्कोअर लगेच वाढतो का?

याचे सरळ उत्तर आहे: तसे असेलच असे नाही. कर्जाची मुदतपूर्व परतफेड करणे हा एक आर्थिकदृष्ट्या योग्य निर्णय मानला जातो, परंतु त्याचा परिणाम प्रत्येक व्यक्तीच्या क्रेडिट प्रोफाइलनुसार वेगवेगळा असू शकतो.

कर्जाची मुदतपूर्व परतफेड केल्याने क्रेडिट स्कोअर वाढतो का?

कर्जाची मुदतपूर्व परतफेड केल्याने तुमचा क्रेडिट स्कोअर लगेच वाढत नाही. तुमचा क्रेडिट स्कोअर केवळ तुम्ही घेतलेल्या किंवा पूर्ण केलेल्या कर्जांच्या संख्येवर ठरत नाही. तो ठरवण्यात इतर अनेक घटकही महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

जर तुमचा ईएमआय वेळेवर भरण्याचा इतिहास चांगला असेल, तुमच्यावर कमी थकबाकी असेल आणि तुम्ही आतापर्यंत क्रेडिटचा जबाबदारीने वापर केला असेल, तर याचा तुमच्या स्कोअरवर सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. तथापि, केवळ कर्जाची मुदतपूर्व परतफेड केल्याने तुमचा स्कोअर वाढेलच असे नाही.

सिबिल स्कोअर कोणत्या घटकांवर अवलंबून असतो?

क्रेडिट स्कोअर अनेक आर्थिक वर्तनांवर आधारित असतो. यामध्ये ईएमआय आणि कर्ज परतफेडीचा इतिहास, एकूण थकबाकी, क्रेडिट इतिहासाचा कालावधी, नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड अर्जांची संख्या आणि क्रेडिट वापराचे प्रमाण यांचा समावेश होतो. यामुळेच कर्ज मुदतपूर्व परतफेडीचा परिणाम वेगवेगळ्या व्यक्तींसाठी वेगवेगळा असू शकतो.

कर्ज मुदतीपूर्वी फेडण्याचे फायदे काय आहेत?

कर्ज मुदतीपूर्वी फेडण्याचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्यामुळे तुमचे एकूण कर्ज कमी होते. जर तुम्ही संपूर्ण कर्ज फेडले, तर तुम्हाला दर महिन्याला हप्ते (EMI) भरण्याची गरज भासत नाही.

यामुळे तुमच्या मासिक उत्पन्नावरील ताण कमी होतो, व्याजाच्या खर्चात बचत होते आणि भविष्यातील गुंतवणूक किंवा इतर महत्त्वाच्या खर्चांसाठी अधिक पैसे उपलब्ध राहतात. तसेच, यामुळे ईएमआय चुकवण्याचा किंवा थकबाकीदार होण्याचा धोकाही कमी होतो.

जर तुम्हाला तुमचा क्रेडिट स्कोअर वाढवायचा असेल तर काय करावे?

जर तुमचे ध्येय तुमचा सिबिल स्कोअर सुधारणे असेल, तर केवळ कर्जाची मुदतपूर्व परतफेड करणे पुरेसे नाही. कर्जाचे सर्व हप्ते आणि क्रेडिट कार्ड बिले वेळेवर भरणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कोणत्याही पेमेंटमध्ये विलंब किंवा चूक टाळा. तुम्ही अनावश्यकपणे नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज करणे देखील टाळावे. चांगला पेमेंट इतिहास दीर्घकाळात तुमचा क्रेडिट स्कोअर मजबूत करतो.

क्लोज्ड लोन आणि सेटल्ड लोनमध्ये काय फरक आहे?

तुमचे कर्ज फेडल्यानंतर, तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट नक्की तपासा. तुमच्या कर्जाची स्थिती “बंद” (Closed) अशी दिसली पाहिजे, “तडजोड झाली” (Settled) अशी नाही. “बंद” याचा अर्थ असा की तुम्ही तुमची संपूर्ण रक्कम भरली आहे आणि तुमचे कर्ज पूर्णपणे निकाली निघाले आहे.

सेटल झाले म्हणजे बँकेने संपूर्ण रक्कम न घेता एका करारानुसार कर्ज बंद केले. या स्थितीचा तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो आणि भविष्यात नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड मिळवणे कठीण होऊ शकते.

कर्ज मुदतीपूर्वी फेडण्याचे काही तोटे आहेत का?

जर तुमचे फक्त एकच सक्रिय कर्ज असेल आणि तुम्ही ते पूर्णपणे बंद केले असेल, तर काही प्रकरणांमध्ये तुमचा सक्रिय क्रेडिट इतिहास कमी होऊ शकतो. ज्या लोकांचा क्रेडिट इतिहास खूपच कमी आहे, त्यांच्या क्रेडिट स्कोअरवर थोडासा परिणाम दिसून येऊ शकतो.

मात्र, केवळ तुमचा क्रेडिट स्कोअर टिकवून ठेवण्यासाठी अनावश्यकपणे कर्ज घेत राहणे शहाणपणाचे नाही. जर तुमच्यात कर्ज फेडण्याची क्षमता असेल, तर कर्जमुक्त होणे हा एक चांगला पर्याय आहे.