गॅस सिलिंडर वापरणाऱ्यांनो, तातडीने लक्ष द्या! 2 पेक्षा जास्त सिलिंडर बाळगल्यास हा कडक कायदा लागू केला जाणार आहे

सध्या देशातील अनेक भागात एलपीजी गॅस सिलिंडरचा तुटवडा आहे. 25 दिवसांच्या अंतराने सिलिंडर बुकींग आणि डिलिव्हरीची नवीन प्रणाली लागू झाल्यानंतर अचानक गॅस संपण्याची भीती नागरिकांमध्ये वाढली आहे. या कारणांमुळे अनेकांनी गरजेपेक्षा जास्त सिलिंडर घरात साठवून ठेवण्यास सुरुवात केली आहे, त्यामुळे काळाबाजार आणि बेकायदेशीर साठेबाजीची शक्यताही झपाट्याने वाढली आहे.

अशा आशंका लक्षात घेऊन देशातील अनेक राज्यांमध्ये स्थानिक प्रशासनाकडून एलपीजी सिलिंडरच्या साठेबाजीवर कडक कारवाई करण्यात आली आहे. ऑगस्ट 2026 मध्ये ओडिशामध्ये करण्यात आलेल्या विशेष तपासणी मोहिमेदरम्यान सुमारे 8,208 एलपीजी सिलिंडर जप्त करण्यात आले होते. या कारवाईअंतर्गत 46 लोकांविरुद्ध एफआयआर नोंदवण्यात आले होते आणि 'आवश्यक वस्तू कायद्या' अंतर्गत 492 प्रकरणे नोंदवण्यात आली होती.

विहित मर्यादेपेक्षा जास्त एलपीजी सिलिंडर घरात ठेवणे हे नियमांचे थेट उल्लंघन मानले जाऊ शकते हे कदाचित आपल्यापैकी फार कमी लोकांना माहिती असेल. सामान्यतः, घरगुती ग्राहकाला एका वेळी जास्तीत जास्त दोन एलपीजी सिलिंडर ठेवण्याची परवानगी आहे- एक वापरात आहे आणि दुसरा बॅकअप म्हणून. यापेक्षा जास्त भरलेले सिलिंडर घरामध्ये आढळल्यास घरमालक किंवा ग्राहक यांच्यावर साठेबाजीचा आरोप होऊन त्याच्यावर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. घरगुती एलपीजी सिलिंडर घरी ठेवण्याशी संबंधित काय नियम आहेत आणि कोणत्या परिस्थितीत ते तुमच्यासाठी मोठा त्रास देऊ शकतात हे जाणून घेऊया.

LPG सिलिंडर घरी ठेवण्याचे काय नियम आहेत?

'अत्यावश्यक वस्तू कायदा, 1955' अंतर्गत, सामान्य घरगुती ग्राहकाला प्रत्येकी 14.2 किलोचे जास्तीत जास्त दोन एलपीजी सिलिंडर घेण्याची परवानगी आहे. यापैकी एक सिलिंडर थेट कनेक्शन म्हणून वापरला जातो, तर दुसरा सिलेंडर बॅकअप किंवा स्पेअर म्हणून ठेवता येतो. जर एखाद्या व्यक्तीने आपल्या घरात सामान्य घरगुती गरजेपेक्षा जास्त प्रमाणात एलपीजी सिलिंडर साठवले तर ते कायदेशीररित्या बेकायदेशीर होर्डिंग मानले जाऊ शकते. अशा स्थितीत संबंधित अधिकाऱ्यांकडून चौकशी करून नियमांचे उल्लंघन केल्यास कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.

अशा परिस्थितीत काय कारवाई करता येईल?

तुमच्या घरात 2 पेक्षा जास्त भरलेले एलपीजी सिलिंडर प्रशासनाच्या पथकाला किंवा अन्न विभागाच्या अधिकाऱ्यांना आढळल्यास, जागेवरच सखोल तपास करता येईल. त्याच वेळी, जर तपासणीत तुमच्याकडून नियमांचे स्पष्ट उल्लंघन आढळले, तर अशा परिस्थितीत सर्व अतिरिक्त सिलिंडर त्वरित जप्त केले जाऊ शकतात आणि तुमच्यावर कायदेशीर गुन्हा दाखल केला जाऊ शकतो.

एलपीजी गॅसचे सरकारने 'आवश्यक वस्तू' म्हणून वर्गीकरण केले असल्याने, कोणत्याही प्रकारचा काळाबाजार, साठेबाजी किंवा अनधिकृत साठा आढळल्यास, अत्यावश्यक वस्तू कायदा, 1955 अंतर्गत अजामीनपात्र कलमांखाली कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.