सौदीची महत्त्वाची तेल पाइपलाइन बंद, कच्च्या तेलात वाढ; भारतात पेट्रोल आणि डिझेल महागणार का?

पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, सौदी अरेबियाने सावधगिरीने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला बायपास करून महत्त्वाची पूर्व-पश्चिम तेल पाइपलाइन बंद केली आहे. या घडामोडींनंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती तीन टक्क्यांहून अधिक वाढल्या आणि क्रूड प्रतिबॅरल 108 डॉलरच्या आसपास पोहोचले.

ड्रोन हल्ल्यानंतर पाइपलाइन बंद

सौदीच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, इराकमधून अनेक ड्रोन हल्ल्यांनी रियाध आणि मदिना भागात असलेल्या पूर्व-पश्चिम पाइपलाइनला लक्ष्य केले. या हल्ल्यात मालमत्तेचे नुकसान झाले असून अनेक लोक जखमी झाल्याचे वृत्त आहे. सुरक्षा तपासणीमुळे खबरदारीचा उपाय म्हणून पाइपलाइन बंद करण्यात आली आहे.

दररोज 50 ते 70 लाख बॅरल तेल वाहून नेण्याची क्षमता

पूर्व-पश्चिम पाइपलाइन सौदी अरेबियाच्या तेल वाहतूक नेटवर्कचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. त्याची क्षमता दररोज सुमारे 50 ते 70 लाख बॅरल तेल वाहून नेण्याची आहे. सध्या सुरू असलेल्या अमेरिका-इराण संघर्षामुळे तेल पुरवठ्यावर दबाव असताना ही पाइपलाइन पर्यायी मार्ग म्हणून महत्त्वाची भूमिका बजावत होती.

भारतीय तेल कंपन्यांवरही दबाव वाढू शकतो

पाइपलाइन ब्लॉकेजमुळे जागतिक तेल बाजारातील पुरवठ्याबाबत चिंता वाढली आहे. ही परिस्थिती दीर्घकाळ राहिल्यास कच्च्या तेलाची उपलब्धता आणि त्याची खरेदी आणि वाहतूक खर्च वाढू शकतो. भारत कच्च्या तेलाच्या आयातीद्वारे आपल्या गरजांचा मोठा भाग पूर्ण करतो, त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय किमतींमध्ये दीर्घकाळ वाढ झाल्यास भारतीय तेल कंपन्यांच्या खर्चावर परिणाम होऊ शकतो.

भारतात पेट्रोल आणि डिझेल महागणार का?

पेट्रोल आणि डिझेलचे दर किती वाढतील हे सांगणे सध्या घाईचे आहे. मात्र कच्च्या तेलाच्या किमती चढ्या राहिल्यास आणि पुरवठ्याचा दबाव दीर्घकाळ राहिल्यास भारतीय तेल कंपन्यांच्या मार्जिनवर परिणाम होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत देशांतर्गत इंधनाच्या दरात वाढ होण्याची शक्यता आहे.

होर्मुझ आणि लाल समुद्रावरही लक्ष वाढवले

पश्चिम आशियातील तणावादरम्यान, सागरी तेल पुरवठा मार्ग देखील चिंतेचा विषय आहे. लाल समुद्रातील शिपिंगला वाढणारा धोका आणि बाब-एल-मंदेब प्रदेशात इराण-समर्थित हुथी बंडखोरांच्या कारवायांमुळे पर्यायी सागरी मार्गांबद्दल चिंता वाढली आहे.

अशा स्थितीत कच्च्या तेलाच्या किमती, पश्चिम आशियातील पुरवठ्याची स्थिती आणि आगामी काळात भारतीय तेल कंपन्यांच्या खरेदी खर्चावर बाजाराची नजर असेल.