खाद्यतेलाच्या दरात कपात : खाद्यतेल स्वस्त होण्याची अपेक्षा; जाणून घ्या कोणत्या तेलावर किती आराम मिळतो

बिझनेस डेस्क :- केंद्र सरकारने खाद्यतेलावरील मूळ कस्टम ड्युटी कमी केली आहे. वित्त मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, नवीन दर 24 सप्टेंबर 2026 पासून लागू होतील. सरकारने क्रूड सोया आणि क्रूड पाम तेलावरील कस्टम ड्युटी 10% वरून 5% पर्यंत कमी केली आहे.

त्याच वेळी, रिफाइंड सोया आणि रिफाइंड पाम तेलावरील शुल्क 32.5% वरून 27.5% पर्यंत कमी केले आहे. कच्च्या सूर्यफूल तेलावरील कस्टम ड्युटी 10% वरून शून्य करण्यात आली आहे.

परिष्कृत सूर्यफूल तेलावरही मोठी कपात

सरकारने रिफाइंड सूर्यफूल तेलावरील कस्टम ड्युटीही कमी केली आहे. त्याचा दर 32.5% वरून 22.5% पर्यंत कमी करण्यात आला आहे. या कपातीमुळे खाद्यतेलाचा आयात खर्च कमी होण्याची अपेक्षा आहे. भविष्यात ग्राहकांनाही याचा फायदा होऊ शकतो आणि स्वयंपाकाच्या तेलाच्या किमतीत दिलासा मिळू शकतो.

मात्र, कस्टम ड्युटी कमी झाल्यानंतर लगेचच किरकोळ बाजारात किमती किती कमी होतील हे निश्चित नाही. पुरवठा साखळीतील ड्युटी कपातीचे फायदे कंपन्या आणि व्यापारी कशा प्रकारे पार पाडतात यावरही ग्राहकांना मिळणारा दिलासा अवलंबून असेल.

भारतात कोणते तेल सर्वाधिक वापरले जाते?

भारतात विविध क्षेत्र आणि गरजेनुसार अनेक प्रकारची खाद्यतेल वापरली जाते. पाम तेल हे सर्वात स्वस्त खाद्यतेल मानले जाते. बाहेरील खाद्यपदार्थ, नमकीन, बिस्किटे आणि ढाब्यांमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो.

सोयाबीन तेल हे हलके आणि तुलनेने स्वस्त असल्यामुळे भारतीय घरांमध्ये रोजच्या स्वयंपाकासाठी लोकप्रिय आहे. त्याच बरोबर उत्तर आणि पूर्व भारतात मोहरीचे तेल जास्त वापरले जाते. तिखट चव आणि कथित आरोग्य गुणधर्मांमुळे त्याची वेगळी ओळख आहे.

सूर्यफूल आणि शेंगदाणा तेलालाही वेगळी मागणी आहे.

सूर्यफूल तेल हलके आणि सहज पचण्याजोगे मानले जाते. त्यामुळेच शहरी भागातील आरोग्याबाबत जागरूक ग्राहकांमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.

शेंगदाणा तेल विशेषतः गुजरात आणि दक्षिण भारतात वापरले जाते. याचा उपयोग पकोडे आणि तळणी सारख्या गोष्टी बनवण्यासाठी देखील होतो.

सणासुदीच्या काळात निर्णय महत्त्वाचा का?

खाद्यतेलाच्या किमती कमी झाल्याचा परिणाम सणासुदीच्या काळात विशेषतः लक्षणीय असू शकतो. सण-उत्सवात, घरगुती तसेच मिठाई, फराळ आणि इतर खाद्यपदार्थ बनवणाऱ्या व्यावसायिकांमध्ये तेलाची मागणी वाढते.

कमी कस्टम ड्युटीमुळे आयात खर्च कमी होऊ शकतो, परंतु इतर घटक जसे की आंतरराष्ट्रीय किमती, पुरवठा आणि कंपन्यांचे विद्यमान स्टॉक देखील किरकोळ किंमत ठरवतील. त्यामुळे ड्युटी कपातीमुळे तेल स्वस्त होण्याची अपेक्षा नक्कीच वाढली असली तरी त्याचा पूर्ण फायदा बाजारपेठेत पोहोचण्यास वेळ लागू शकतो.