फूट पाडा आणि राज्य करा! पाकिस्तानचे अनेक भाग पाडून बंडखोरी दडपण्याचा असीम मुनीरचा ब्लू प्लान

चार प्रांतांमध्ये विभागलेले पाकिस्तानचे तीनही प्रांत सध्या गरमागरम आहेत. बलोच, टीटीपीशिवाय स्वतंत्र काश्मीरमध्येही बंडखोरीची आग धगधगत आहे. लष्करप्रमुख असीम मुनीर यांच्याकडे पाकिस्तानला तोंड देण्यासाठी नवीन काम आहे. पाकिस्तान, पंजाब, सिंध, खैबर पख्तुनख्वा आणि बलुचिस्तान हे चार प्रांत तोडून ब्रिटीशांच्या 'डिव्हाईड अँड रुल'च्या स्टाईलमध्ये १२-१५ छोटे प्रांत बनवण्याची योजना आखण्यात आली आहे. मुनीर यांची 160 छोटी राज्ये उभारण्याचीही योजना आहे.

पाकिस्तानच्या राजकारणात लष्करी वर्चस्व नवीन नाही. सध्या देशात अलिखित लष्करी राजवट आहे. शाहबाज शरीफ यांनी येथे असीम मुनीर यांचे कठपुतळी सरकार म्हणून काम केले. सध्या संपूर्ण पाकिस्तान निदर्शनेने पेटला आहे. परिस्थिती हाताळण्यासाठी हताश होऊन असीम मुनीरची फौज मैदानात उतरली आहे. इकॉनॉमिक टाईम्सच्या वृत्तानुसार, या परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी मुनीरची योजना चार प्रांतांचे अधिकार कमी करणे आणि केंद्राचे अधिकार वाढवणे आहे. म्हणजे लष्कराला राजकीयदृष्ट्या अधिक शक्तिशाली बनवणे. एवढ्या मोठ्या प्रांतात प्रशासकीय कामकाज चालवणे फार कठीण असल्याचे मुनीरने आधीच सांगितले आहे. त्यामुळे पाकिस्तानातील परिस्थिती अधिकच बिकट होत चालली आहे. अर्थव्यवस्था कमकुवत होत आहे आणि कर्ज वाढत आहे.

एवढ्या मोठ्या प्रांतात प्रशासकीय कामकाज चालवणे खूप अवघड आहे, असे मुनीरने आधीच सांगितले आहे. त्यामुळे पाकिस्तानातील परिस्थिती अधिकच बिकट होत चालली आहे. अर्थव्यवस्था कमकुवत होत आहे आणि कर्ज वाढत आहे.

योगायोगाने, पाकिस्तानमधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला प्रांत पंजाब आहे. येथे 12.8 कोटी लोक राहतात. म्हणजेच पाकिस्तानच्या एकूण लोकसंख्येपैकी निम्मी लोकसंख्या पंजाबमध्ये राहते. दुसरीकडे, बलुचिस्तान, क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठा प्रांत आहे परंतु लोकसंख्येची घनता कमी आहे. बलुचिस्तानमध्ये फक्त 1.5 कोटी लोक राहतात. मुनीरच्या दाव्यानुसार, एक मोठा प्रांत असल्यामुळे पाकिस्तानातील गावांची अवस्था वाईट आहे. शासकीय सेवा घेण्यासाठी नागरिकांना तासनतास पायपीट करून शहरात जावे लागते. मात्र, लष्करप्रमुखांनी हा दावा केला असला, तरी पडद्यामागे अन्यच आकडे असल्याचे जाणकार वर्तुळात दिसत आहे.

खरे तर बलुचिस्तान आणि खैबर पख्तुनख्वा या दोन प्रांतांमध्ये झालेल्या बंडखोरीमुळे पाक लष्कराची अवस्था बिकट आहे. दरम्यान, बालचिस्तानमध्ये पाकिस्तानचे नियंत्रण खूपच कमी आहे. बलुच बंडखोरांना मारण्याचा मार्ग पाक लष्कराला दिसत नाही. या स्थितीत मुनीरला प्रांतांचे छोटे तुकडे करायचे आहेत. त्यामुळे प्रशासन सुकर होईल. केंद्राची ताकद वाढली तर लष्कर शाहबाज शरीफ यांच्या मानेवर बंदूक ठेवून स्वत:चे निर्णय घेऊ शकेल. दोन बंडखोर प्रांतांचे जितके छोटे विभाजन केले जाईल तितके बंडावर नियंत्रण ठेवणे सोपे होईल. मुनीरच्या फौजांना या तक्त्यात हाताबाहेर गेलेल्या क्षेत्रांना सामोरे जायचे आहे.