परंपरा आणि आधुनिकता, मिथक आणि इतिहास, श्रद्धा आणि चिकित्सक विचार यांच्यामधील संवाद सांगणारे डॉ. गणेश नारायण देवी यांचे ‘महाभारत’ हे पुस्तक पद्मगंधा प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित होत आहे. महाभारताची कथा माहीत असणाऱ्या वाचकाला महाभारत नव्याने समजून घेण्यास भाग पाडणारे हे चिंतनशील आणि बौद्धिक पुस्तक आहे. डॉ. गणेश नारायण देवी यांच्या ‘महाभारत’ या पुस्तकाकडे पारंपरिक महाभारताच्या कथेसारखे न पाहता, त्यातील इतिहास, मिथक, समाज आणि मानवी स्वभाव यांचा चिकित्सक विचार करणारे पुस्तक म्हणून पाहणे अधिक योग्य ठरते.
देवी हे भाषाशास्त्रज्ञ आणि साहित्यचिंतक असल्यामुळे त्यांचा दृष्टिकोन केवळ धार्मिक किंवा कथात्मक नाही. महाभारताच्या विविध परंपरांकडे पाहण्याची त्यांची दृष्टीही महत्त्वाची आहे; उदाहरणार्थ, त्यांनी आदिवासी मौखिक परंपरांमधील भिल्ल महाभारताचेही दस्तऐवजीकरण केले आहे. महाभारत म्हणजे केवळ कौरव-पांडवांचे युद्ध, श्रीकृष्णाचे मार्गदर्शन किंवा धर्म-अधर्माची साधी कथा नाही; त्यामागे भारतीय समाजाची मानसिकता, सत्तासंबंध, नैतिक संघर्ष आणि बदलत्या सांस्कृतिक मूल्यांचा मोठा पट आहे, हे लेखक अधोरेखित करतात. म्हणजे महाभारताला वर्तमानाशी जोडण्याची क्षमता. हजारो वर्षांपूर्वीच्या कथेत सत्ता, अन्याय, युद्ध, स्त्रीचे स्थान, सामाजिक विषमता, कर्तव्य आणि व्यक्तिस्वातंत्र्य यांसारखे आजही जिवंत असलेले प्रश्न दिसतात.
Comments are closed.