आशुतोष दीक्षित भारताचे नवे एअर चीफ मार्शल; एपी सिंह यांच्या निवृत्तीनंतर स्वीकारला पदभार – TMarathiNews

नवी दिल्ली : भारतीय हवाई दलाच्या प्रमुखपदी एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी शनिवारी (३१ ऑक्टोबर) पदभार स्वीकारला. त्यांनी निवृत्त झालेले एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंह यांच्याकडून हवाई दलाच्या नेतृत्वाची जबाबदारी स्वीकारली. अमर प्रीत सिंह यांनी सुमारे २५ महिन्यांच्या कार्यकाळानंतर सेवेतून निवृत्ती घेतली.

निवृत्तीच्या दिवशी एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंह यांना औपचारिक गार्ड ऑफ ऑनर देऊन सन्मानपूर्वक निरोप देण्यात आला. यापूर्वी त्यांच्यासाठी तीन अधिकृत निरोप समारंभ आयोजित करण्यात आले होते. त्यामध्ये संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांच्या उपस्थितीत झालेल्या कार्यक्रमाचाही समावेश होता.

स्वदेशी संरक्षण प्रकल्पांना प्राधान्य

एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित यांना स्वदेशी लढाऊ विमाने आणि संरक्षण उपकरणांच्या विकासाला प्रोत्साहन देण्याच्या कामासाठी ओळखले जाते. हलके लढाऊ विमान ‘तेजस’सह हवाई दलाच्या विविध स्वदेशी विमान प्रकल्पांना पुढे नेण्यात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. त्यामुळे त्यांच्या नेतृत्वाखाली संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरतेच्या प्रयत्नांना अधिक गती मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

दीक्षित यांना ६ डिसेंबर १९८६ रोजी भारतीय हवाई दलाच्या लढाऊ विमान विभागात कमिशन मिळाले. त्यांनी राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी (एनडीए), बांगलादेशमधील डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेज आणि नॅशनल डिफेन्स कॉलेज येथे शिक्षण घेतले आहे. त्यांच्या नावावर ३,५०० तासांहून अधिक विमान उड्डाणाचा अनुभव आहे.

हवाई दलात विविध महत्त्वाच्या पदांवर काम

दीर्घ सेवाकाळात एअर मार्शल दीक्षित यांनी हवाई दलातील अनेक महत्त्वाच्या ऑपरेशनल आणि प्रशासकीय जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत. स्क्वाड्रन कमांडिंग ऑफिसर म्हणून त्यांनी क्रमांक ९ स्क्वाड्रनला मिराज-२००० लढाऊ विमानांनी सुसज्ज करण्याची जबाबदारी पार पाडली. त्यानंतर पश्चिम विभागातील एका महत्त्वाच्या फॉरवर्ड फायटर एअरबेसचे तसेच दक्षिण विभागातील प्रमुख फायटर ट्रेनिंग बेसचे नेतृत्व केले.

दक्षिण वायु कमांडमध्ये त्यांनी एअर डिफेन्स कमांडर म्हणूनही काम पाहिले. याशिवाय हवाई दल मुख्यालयात सहाय्यक वायुसेनाप्रमुख (प्रकल्प) आणि सहाय्यक वायुसेनाप्रमुख (नियोजन) या महत्त्वाच्या पदांवर त्यांनी जबाबदारी सांभाळली.

अनेक मानाच्या सैन्य पुरस्कारांनी सन्मानित

देशसेवेतील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित यांना विविध सैन्य पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे. २००६ मध्ये त्यांना वायुसेना पदक, २०११ मध्ये विशिष्ट सेवा पदक, २०२३ मध्ये अति विशिष्ट सेवा पदक आणि २०२६ मध्ये परम विशिष्ट सेवा पदक प्रदान करण्यात आले.

स्वदेशी लढाऊ विमान प्रकल्प, हवाई संरक्षण व्यवस्था आणि लष्करी आधुनिकीकरणाच्या क्षेत्रातील अनुभवाच्या पार्श्वभूमीवर आता त्यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय हवाई दलाची पुढील वाटचाल कशी होते, याकडे संरक्षण क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.