नवी दिल्ली, ५ नोव्हेंबर (हि.स.) जागतिक कच्च्या तेलाच्या बाजारात गुरुवारी सलग चौथ्या व्यापार सत्रात घसरण झाली. ब्रेंट क्रूड प्रति बॅरल $94 च्या खाली घसरले, तर US WTI देखील $87 प्रति बॅरल खाली घसरले. अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाचा मोठा विजय आणि इराणसोबतचा तणाव कमी होण्याच्या अपेक्षेमुळे तेलाच्या किमतींवर मोठा दबाव आला आहे.
दरम्यान, भारतीय रुपया सलग पाचव्या सत्रात मजबूत झाला. बुधवारी 94.64 वर बंद झाल्यानंतर, गुरुवारी रुपया 29 पैशांच्या वाढीसह 94.35 प्रति डॉलरवर उघडला.
पश्चिम आशियातील भू-राजकीय जोखमींचा प्रभाव, जो बाजारातील सर्वात मोठा चिंतेचा विषय होता, तो आता कमी होताना दिसत आहे. गुंतवणूकदारांचा असा विश्वास आहे की अमेरिकन काँग्रेसच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये लोकशाहीचा फायदा झाल्यानंतर, अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना इराणविरुद्ध आक्रमक लष्करी भूमिका स्वीकारणे पूर्वीपेक्षा अधिक कठीण होऊ शकते. यामुळे राजनैतिक तोडगा काढण्याच्या आशा वाढल्या आहेत आणि तेल बाजारातील जोखीम प्रीमियम कमी झाला आहे.
गुरुवारी, ब्रेंट क्रूड जवळजवळ 1 टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल $ 93.65 वर आले, तर US WTI क्रूड 1.36 टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल $ 86.92 वर व्यापार झाला. याआधी, दोन्ही बेंचमार्क बुधवारी 8 टक्क्यांहून अधिक घसरले होते आणि ऑगस्टच्या अखेरीस त्यांच्या नीचांकी पातळीवर बंद झाले होते.
कच्च्या तेलाच्या किमती या आठवड्यात आतापर्यंत सुमारे 16 टक्क्यांनी घसरल्या आहेत, जी अलिकडच्या वर्षांत सर्वात तीव्र साप्ताहिक घट मानली जाते.
वृत्तानुसार, आखाती देशांच्या सरकारी वर्तुळांशी संबंधित सूत्रांचे मत आहे की, इराणवर मोठ्या प्रमाणावर लष्करी हल्ला होण्याची शक्यता आता पूर्वीपेक्षा कमी आहे. त्याचवेळी अध्यक्ष ट्रम्प यांनी असेही संकेत दिले आहेत की, इराणवर तात्काळ हल्ला करण्याची सध्यातरी अमेरिकेची कोणतीही योजना नाही.
यासोबतच उपाध्यक्ष जेडी वान्स यांनी युद्धाच्या उपयुक्ततेवरही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. निवडणुकीच्या निकालानंतर अमेरिकी प्रशासनावर मुत्सद्दी उपाय शोधण्याचा दबाव वाढू शकतो, असे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. या अपेक्षेने बाजारात मोठी विक्री झाली.
कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्याच्या स्थितीतही सुधारणा होण्याची चिन्हे आहेत. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारा तेलाचा पुरवठा युद्धपूर्व पातळीपर्यंत पोहोचू लागला आहे. यामुळे जागतिक बाजारपेठेतील पुरवठ्याबाबतची चिंता कमी झाली आहे.
अहवालानुसार, आखाती प्रदेशातून तेलाचा पुरवठा पूर्ववत झाल्यानंतर जागतिक तेल बाजार पुन्हा एकदा सरप्लसच्या स्थितीत पोहोचला आहे. बँकेचा अंदाज आहे की सप्टेंबरमध्ये जागतिक बाजारात दररोज सुमारे 1.1 दशलक्ष बॅरल आणि ऑक्टोबरमध्ये 1.4 दशलक्ष बॅरल प्रतिदिन अतिरिक्त पुरवठा होता.
तथापि, ऊर्जा तज्ञांचे मत आहे की सध्याची घसरण कायमस्वरूपी मानणे खूप लवकर आहे. भूराजकीय परिस्थिती झपाट्याने बदलू शकते आणि अमेरिकन काँग्रेसची नवी रचना जानेवारीपासून प्रभावी होईल, त्यामुळे तातडीने धोरणात्मक बदल अपेक्षित नसावेत, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
शिवाय, प्रमुख वापर करणाऱ्या देशांमधील व्यावसायिक तेलाचे साठे गेल्या 15 वर्षांतील नीचांकी पातळीवर आहेत. अमेरिकेतही गेल्या आठवड्यात कच्च्या तेल, पेट्रोल आणि डिस्टिलेटच्या साठ्यात घट झाली, तर मागणी एका वर्षाच्या उच्चांकावर पोहोचली. अशा स्थितीत किमतीतील घसरण दीर्घकाळ सुरू राहील, याबाबत आत्ताच काही निश्चितपणे सांगता येणार नाही.
-IANS
DBP
Comments are closed.