एका पुस्तकाचा दावा… अमेरिकेचे उपाध्यक्ष वन्स यांनी भारतीयांना युद्धात पाठवण्याची योजना आखली होती, ट्रम्प यांनी ती ऐकताच फेटाळली

वॉशिंग्टन. अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जेडी वन्स यांनी युक्रेन युद्धात भारतीय सैनिकांना तैनात करण्याची योजना तयार केली होती. असे झाले असते तर या युद्धात अनेक भारतीयांचे जीव धोक्यात आले असते. वन्स यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनाही या योजनेचा प्रस्ताव दिला होता. मात्र, ट्रम्प यांनी ते ऐकताच ते साफ फेटाळून लावले. भारत यासाठी कधीही तयार होणार नाही, असे ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले. नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या एका नव्या पुस्तकात हा दावा करण्यात आला आहे. भारतीय सैनिकांना युक्रेनमध्ये शांतीरक्षक म्हणून पाठवण्याचा जेडी वन्सचा प्रस्ताव ट्रम्प यांनी लगेचच फेटाळल्याचा दावा केला जात आहे.

ट्रम्प प्रशासनाच्या अंतर्गत गोष्टी उघड करणारे 'रेजिम चेंज' हे पुस्तक २३ जून रोजी प्रसिद्ध झाले. ओव्हल ऑफिसमध्ये अत्यंत गुप्त बैठक झाल्याचा उल्लेख आहे. ट्रम्प यांनी त्यांच्या दुसऱ्या टर्मसाठी शपथ घेतल्याच्या अवघ्या 10 दिवसांनी 30 जानेवारी 2025 रोजी ओव्हल ऑफिसमध्ये उच्चस्तरीय बैठक बोलावण्यात आली होती. या बैठकीत उपाध्यक्ष जेडी व्हॅन्स यांनी युक्रेनमधील युद्धविरामावर लक्ष ठेवण्यासाठी भारतीय किंवा सौदी अरेबियाच्या सैनिकांना शांतीरक्षक म्हणून तैनात करावे, अशी सूचना केली.

ट्रम्प काय म्हणाले?

मात्र, ट्रम्प यांनी वन्स यांच्या या विधानाकडे लक्ष दिले नाही. पुस्तकानुसार, ही योजना ऐकल्यावर ट्रम्प म्हणाले, “भारतीय हे करणार नाहीत. ते कधीही त्याची किंमत मोजणार नाहीत.” पुस्तकात असे लिहिले आहे की, जेव्हा भारताचे नाव समोर आले तेव्हा ट्रम्प यांची वृत्ती नेहमीप्रमाणेच स्पष्टवक्ते होती. ट्रम्प यांनी या बैठकीत निश्चितपणे कबूल केले की भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी त्यांचे संबंध अतिशय उत्कृष्ट आहेत.

ट्रम्प म्हणाले, “पंतप्रधान मोदी मला खूप आवडतात आणि त्यांना येथे यायचे आहे.” पण काही वेळातच ट्रम्प म्हणाले, “भारतीय अशा गोष्टीला कधी सहमती देतील का?” ट्रम्प पुढे म्हणाले की जर ब्रिटन किंवा फ्रान्सला आपले सैन्य तेथे पाठवायचे असेल तर त्यांना कोणतीही अडचण नाही, जर अमेरिकेवर आर्थिक किंवा लष्करी भार पडणार नाही. रशिया-युक्रेन युद्धात आतापर्यंत ४९ भारतीयांचा मृत्यू झाला आहे. नुकतीच केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयाला ही माहिती दिली आहे. एकूण 217 भारतीय नागरिक रशियन सैन्यात सामील झाल्याचे सरकारने सांगितले. त्यापैकी 139 भारतीयांना करारातून मुक्त करण्यात आले असून या युद्धात 49 जणांचा मृत्यू झाल्याची पुष्टी झाली आहे. याशिवाय 6 भारतीय नागरिक अद्याप बेपत्ता असून 23 जणांची स्थिती स्पष्ट झालेली नाही.

जेडी व्हॅन्स नाटो सैन्य पाठवण्यास का घाबरत होते?

वास्तविक, ही संपूर्ण बैठक ट्रम्प यांचे विशेष दूत सेवानिवृत्त लेफ्टनंट जनरल कीथ केलॉग यांनी बोलावली होती. त्यांनी 'ॲन अमेरिका फर्स्ट प्लॅन: ट्रम्प यांचा रशिया-युक्रेन युद्धासाठी ऐतिहासिक शांतता करार' नावाचा मसुदा सादर केला. या योजनेंतर्गत रशियाने युक्रेनच्या जमिनीवरील ताबा अमेरिकेला अधिकृतपणे मान्य नाही, परंतु युक्रेनही ती परत घेण्याचा प्रयत्न करणार नाही. युद्ध थांबवण्यासाठी फ्रान्स, ब्रिटन आणि नेदरलँड यांसारख्या युरोपीय देशांचे सैन्य जमिनीवर तैनात करण्याची सूचना होती.

मात्र, वन्स यांनी या योजनेवर तीव्र आक्षेप व्यक्त केला. युक्रेनमध्ये नाटो देशांचे सैन्य तैनात करणे हे रशियाला थेट चिथावणी देणारे ठरेल, असा त्यांचा युक्तिवाद होता. यामुळे तणाव इतका वाढू शकतो की अमेरिकाही थेट या युद्धात ओढली जाईल. याच कारणामुळे वन्स यांनी भारत आणि सौदी अरेबियासारख्या युरोपबाहेरील देशांची नावे सुचवली होती, जी ट्रम्प यांनी फेटाळून लावली.