खमेनी यांना निरोप देण्यासाठी लाखोंचा जमाव जमला होता, भारतासह 100 हून अधिक देशांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले होते.

तेहरान. माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खमेनी यांच्या अंत्यसंस्काराला शनिवारी इराणची राजधानी तेहरानमध्ये सुरुवात झाली. वृत्तसंस्थांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अंतिम निरोप समारंभाला एक कोटीहून अधिक लोक उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे. याशिवाय 100 हून अधिक देशांचे प्रतिनिधीही या सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी पोहोचले आहेत. वृत्तानुसार, 86 वर्षीय अयातुल्ला अली खमेनी आणि त्यांच्या कुटुंबातील काही सदस्य अमेरिका, इस्रायल आणि इराणमधील युद्धाच्या सुरूवातीच्या काळात हवाई हल्ल्यात ठार झाले होते.

खमेनी यांचे पार्थिव इराणची राजधानी तेहरानमधील ग्रँड मोसल्ला येथे एका काचेच्या शवपेटीमध्ये ठेवण्यात आले होते, जेथे मोठ्या संख्येने लोक त्यांना अंतिम श्रद्धांजली वाहण्यासाठी आले होते. अनेक लोक भावुक होऊन रडताना दिसले, तर काही लोक 'आम्ही सर्व एक आहोत, आम्ही बदला घेऊ' अशा घोषणा देत होते. अनेक शोककर्ते बॅनर आणि झेंडे घेऊन आले होते. संपूर्ण तेहरानमध्ये खमेनी यांचा फोटो असलेले मोठे फलक लावण्यात आले आहेत. शिया परंपरेनुसार, अनेक लोक शोक व्यक्त करण्यासाठी छाती मारतात.

ग्रँड मोसल्लाहमध्ये बांधण्यात आलेल्या स्टेजची रचना त्याच शैलीत करण्यात आली होती, ज्यामध्ये खमेनी पूर्वी भाषण देत असत. इस्त्रायली हवाई हल्ल्यात ते आणि त्याच्या कुटुंबातील काही सदस्यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती अशी आहे. खमेनी यांची काळी पगडी त्यांच्या शवपेटीवर ठेवण्यात आली होती, जी त्यांना प्रेषित मोहम्मद यांचे वंशज असल्याचे प्रतीक मानले जाते. त्यांच्या कुटुंबातील इतर सदस्यांच्या शवपेट्याही तेथे ठेवण्यात आल्या होत्या.

अंत्यसंस्कारासाठी लाखो लोक उपस्थित राहतील अशी इराण सरकारची अपेक्षा आहे. 1989 मध्ये अयातुल्ला रुहोल्लाह खोमेनी यांच्या अंत्यसंस्कारानंतरची ही सर्वात मोठी गर्दी असल्याचे मानले जाते. त्यावेळीही सुमारे एक कोटी लोक शेवटच्या यात्रेत सहभागी झाले होते, तरीही चेंगराचेंगरीत अनेकांचा मृत्यू झाला होता. कडक उन्हाचा तडाखा पाहता आयोजकांनी लोकांवर पाणी शिंपडले आणि शीतपेयांची व्यवस्था केली.

भारताच्या बाजूने, बिहारचे राज्यपाल सय्यद अता हसनैन आणि परराष्ट्र राज्यमंत्री पवित्रा मार्गेरिटा यांनी खामेनी यांच्या अंत्यसंस्काराला हजेरी लावली. सय्यद अता हसनैन यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर लिहिले तसेच नुकत्याच झालेल्या संघर्षात मृत्युमुखी पडलेल्या सर्वांच्या कुटूंबियांबद्दल तीव्र शोक व्यक्त केला.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दक्षिण डकोटा येथील माऊंट रशमोर येथे आपल्या भाषणात सांगितले की, 'आम्ही इराणचे खूप नुकसान केले आहे. त्यांना तडजोड करायची आहे. आम्ही चांगली माणसं असल्यामुळे त्यांना आम्ही अंत्यसंस्कारासाठी आठवडाभराचा वेळ दिला. दुसरीकडे, तेहरानमध्ये अंत्यसंस्कार करताना काही लोकांच्या हातात “#KillTrump” लिहिलेले मोठे बॅनरही दिसले. त्याचवेळी 'डाऊन विथ अमेरिका'च्या घोषणाही दिल्या गेल्या, ज्या १९७९ च्या इस्लामिक क्रांतीनंतर इराणमध्ये वारंवार ऐकू येत आहेत.

इराणी अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अंत्यसंस्कार अनेक दिवस चालतील. यानंतर खामेनी यांचे पार्थिव इराण आणि शेजारील देश इराकमधील विविध शहरांमध्ये नेण्यात येणार आहे. शोक कार्यक्रमामुळे तेहरानमधील अनेक रस्ते बंद करण्यात आले आहेत. हवाई क्षेत्रावरही निर्बंध लादण्यात आले असून शहरातील सामान्य कामकाजावर परिणाम झाला आहे.

वृत्तानुसार, इराणचे नवे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला मोजतबा खामेनी हे त्यांच्या वडिलांच्या अंत्यसंस्काराला सार्वजनिकपणे उपस्थित राहतील की नाही हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. त्यांच्या दिवंगत पत्नीची शवपेटीही ग्रँड मोसल्लामध्ये ठेवण्यात आली आहे. दरम्यान, इस्रायलने मोजतबा खामेनी यांना दिलेल्या कथित धमक्यांनंतर इराणच्या संयुक्त लष्करी कमांडने इस्रायल आणि अमेरिकेला आगामी काळात 'कोणत्याही प्रकारची चुकीची गणना टाळण्याचा' इशारा दिला आहे.