49 दिवसांनी होर्मुझ उघडताच तेल आणि वायूच्या किमतीत मोठी घसरण झाल्याने भारताला मोठा दिलासा मिळणार आहे.

नवी दिल्ली: इराणने शुक्रवारी मोठा दिलासा जाहीर केला. 49 दिवसांनंतर होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे खुली करण्यात आली आहे. आता युद्धबंदीच्या उर्वरित दिवसांमध्ये सर्व व्यावसायिक जहाजांची वाहतूक कोणत्याही निर्बंधाशिवाय शक्य होणार आहे. या बातमीचा लगेचच जागतिक ऊर्जा बाजारावर सकारात्मक परिणाम झाला आणि तेल आणि वायूच्या किमती झपाट्याने घसरल्या.

तेल आणि वायूच्या किमतीत मोठी घसरण

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अरगची यांच्या घोषणेनंतर लगेचच तेलाच्या किमती 9-10 टक्क्यांनी घसरल्या. ब्रेंट क्रूड 8.46 डॉलरने घसरून 90.93 डॉलर प्रति बॅरलवर आले. US WTI क्रूड $ 8.87 ने घसरून $ 85.82 प्रति बॅरलवर पोहोचले.

याशिवाय, युरोपच्या बेंचमार्क गॅस कॉन्ट्रॅक्टमध्येही 8.5 टक्क्यांनी घसरण झाली. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही इराणसोबतचे युद्ध संपवण्यासाठी लवकरच करार होऊ शकतो, असे सांगितले. या सकारात्मक बातम्यांमुळे बाजाराला दिलासा मिळाला आहे.

भारताला मोठा दिलासा का?

होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा ऊर्जा कॉरिडॉर आहे. जगातील 20 टक्के तेल याच मार्गावरून जाते. गेल्या ४९ दिवसांत होर्मुझ बंद झाल्यामुळे भारतावर मोठा दबाव होता. आखाती देशांतून येणारे तेल आणि गॅसचे टँकर अडकले, त्यामुळे देशात तेल आणि वायूचा तुटवडा वाढला.

आता सामुद्रधुनी उघडल्यानंतर तेल आणि वायूचे टँकर न थांबता भारतात पोहोचू शकतील. आयातीतील व्यत्यय संपेल आणि पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजीच्या पुरवठ्यात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.

भारतावर काय परिणाम होईल?

भारत हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा तेल आयातदार देश आहे. होर्मुझ उघडल्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली घसरण भारतासाठी फायदेशीर ठरेल.

• पेट्रोल आणि डिझेलचे दर स्थिर राहण्याची किंवा किंचित कमी होण्याची शक्यता आहे.
• घरगुती गॅस सिलिंडर आणि सीएनजीची उपलब्धता अधिक चांगली असू शकते.
• आयात बिलात काही प्रमाणात सवलत मिळेल, त्यामुळे सरकारचा खर्च कमी होईल.

मात्र, किमतीतील घसरण कितपत कायम राहणार हे इराण आणि अमेरिका यांच्यातील कायमस्वरूपी शांतता करारावर अवलंबून असेल. युद्धविराम दीर्घकाळ सुरू राहिल्यास आणि होर्मुझ पूर्णपणे सुरक्षित राहिल्यास भारताला दीर्घकाळ फायदा होऊ शकतो.