AI परिषदेसाठी 'भारत मंडपम' सज्ज

दिल्लीत हाय-टेक सुरक्षा : 16 ते 20 फेब्रुवारीपर्यंत राजधानीत जागतिक नेत्यांची मांदियाळी

वृत्तसंस्था/ नवी दिल्ली

भारत ‘एआय इम्पॅक्ट समिट 2026’चे आयोजन करण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज झाला आहे. हा प्रमुख कार्यक्रम भारत मंडपम येथे होणार असून त्यात जगभरातील प्रमुख नेते सहभागी होतील. या शिखर परिषदेचे प्राथमिक उद्दिष्ट एआयच्या समावेशक, सुरक्षित आणि प्रभावी भविष्यासाठी मार्गक्रमण करणे हे आहे.  या वर्षी शिखर परिषदेची थीम ‘सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय’ अर्थातच ‘सर्वांच्या कल्याणासाठी तंत्रज्ञान’ अशी निश्चित करण्यात आली आहे. भारत सरकार याला प्रमुख जागतिक राष्ट्रांना एआयशी संबंधित फायदे, आव्हाने आणि नियमांवर चर्चा करण्यासाठी एकत्र येण्याची संधी म्हणून पाहत असल्यामुळे देशाला या माध्यमातून आपली ताकदही दाखवायची आहे.

16 ते 20 फेब्रुवारी दरम्यान भारत मंडपम येथे होणाऱ्या एआय इम्पॅक्ट समिट 2026 साठी राजधानीचे हाय-टेक सुरक्षा कवचमध्ये रूपांतर करण्यात आले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या निमंत्रणावरून, 20 देशांचे नेते आणि जगातील आघाडीच्या टेक कंपन्यांचे प्रमुख दिल्लीत येणार आहेत. जगातील अव्वल टेक नेते आणि राजकारण्यांचे आयोजन करण्यासाठी दिल्ली पूर्णपणे सज्ज आहे. ओपनएआय, मायक्रोसॉफ्ट, अमेझॉन, नेटफ्लिक्स आणि झूमचे सॅम ऑल्टमन यांच्यासह 35-40 प्रमुख तंत्रज्ञान कंपन्यांचे प्रतिनिधी या जागतिक परिषदेत सहभागी होणार आहेत. परिणामी, दिल्ली पोलीस आणि सुरक्षा संस्थांनी त्यांची सुरक्षा व्यवस्था पूर्णपणे डिजिटल आणि एआय-सक्षम केली आहे.

तंत्रज्ञान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या जगातील अनेक प्रमुख व्यक्ती या कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्याची अपेक्षा आहे. शिवाय, ही शिखर परिषद तांत्रिक चर्चांपुरती मर्यादित राहणार नाही, तर धोरणनिर्मिती आणि जागतिक नेतृत्वातही महत्त्वाची भूमिका बजावेल. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, 45 हून अधिक देशांचे मंत्रीस्तरीय शिष्टमंडळ सहभागी होतील. याव्यतिरिक्त संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस आणि अनेक आंतरराष्ट्रीय संघटनांचे वरिष्ठ अधिकारी देखील चर्चेत सहभागी होतील.

20 देशांचे नेते भारताला भेट देणार

या शिखर परिषदेचा सर्वात महत्त्वाचा पैलू म्हणजे यात 20 देशांचे राष्ट्रपती, पंतप्रधान आणि उपराष्ट्रपती उपस्थित राहणार आहेत. यामध्ये भूतानचे पंतप्रधान त्शेरिंग तोबगे, ब्राझीलचे अध्यक्ष लुला दा सिल्वा, फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन, स्पेनचे अध्यक्ष पेड्रो सांचेझ, श्रीलंकेचे अध्यक्ष अनुरा कुमारा दिसानायके, स्वित्झर्लंडचे अध्यक्ष गाय परमेलिन, नेदरलँड्सचे पंतप्रधान डिक शॉफ आणि युएईचे अबू धाबीचे क्राउन प्रिन्स शेख खालिद बिन मोहम्मद यासारख्या प्रमुख नेत्यांचा समावेश आहे. याशिवाय, क्रोएशिया, एस्टोनिया, फिनलंड, ग्रीस, कझाकस्तान, मॉरिशस, सर्बिया, स्लोवाकिया, सेशेल्स आणि इतर देशांचे प्रमुख नेते देखील सहभागी होतील.

आतापर्यंत तीन एआय शिखर परिषदा

आतापर्यंत तीन जागतिक एआय शिखर परिषदा झाल्या आहेत. 2023 मध्ये ब्रिटनमधील ब्लेचली पार्क येथे झालेल्या एआय सेफ्टी समिटने त्याची सुरुवात झाली. त्यानंतर 2024 मध्ये दक्षिण कोरियामध्ये एआय सोल समिट झाली. त्यानंतर, गेल्यावर्षी फेब्रुवारी 2025 मध्ये फ्रान्सची राजधानी पॅरिसमध्ये एआय अॅक्शन समिट आयोजित करण्यात आली होती. आता नवी दिल्ली येथे सोमवारपासून होत असलेली एआय इम्पॅक्ट समिट या मालिकेतील चौथी परिषद असेल. भारतासाठी हा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.

राजधानीत उच्च तंत्रज्ञानाची सुरक्षा तैनात

एआय समिटच्या निमित्ताने संपूर्ण परिसर 10 झोन आणि 22 सेक्टरमध्ये विभागण्यात आला आहे. सुमारे 10,000 पोलीस आणि निमलष्करी दलाचे कर्मचारी तैनात केले जातील. डीसीपी आणि एसीपी-स्तरीय अधिकारी वैयक्तिकरित्या परिस्थितीवर लक्ष ठेवून असतील. सुरक्षा संप्रेषणासाठी 250 वायरलेस सेट, 3,000 लाईट बार आणि एक उच्च-स्तरीय नियंत्रण प्रणाली स्थापित करण्यात आली आहे. कोणत्याही हवाई धोक्यांना त्वरित निष्प्रभ करण्यासाठी भारत मंडपममध्ये पाच अँटी-ड्रोन सिस्टम आणि चार एअर डिफेन्स गन तैनात करण्यात आल्या आहेत.

एआय, एफआरएसने सुसज्ज पाळत

नवी दिल्ली महानगरपालिका परिषदेचे एकात्मिक कमांड अँड कंट्रोल सेंटर (आयसीसीसी) संपूर्ण ऑपरेशनवर लक्ष ठेवत आहे. एनडीएमसी, दिल्ली पोलीस आणि सार्वजनिक बांधकाम विभाग यांचे 730 सीसीटीव्ही कॅमेरे थेट नियंत्रण कक्षाशी जोडलेले आहेत. यापैकी 500 हून अधिक कॅमेरे एआय-आधारित एफआरएसने (फेशियल रेकग्निशन सिस्टम) सुसज्ज आहेत. ही यंत्रणा संशयास्पद हालचाली आणि चेहरे त्वरित ओळखून संभाव्य धोके टाळण्यास मदत करतील.

परदेशी पाहुण्यांसाठी विशेष व्यवस्था

विदेशी पाहुण्यांची व्यवस्था करण्यात आलेल्या हॉटेल्सची सुरक्षा डीसीपी-स्तरीय अधिकाऱ्यांकडे सोपवण्यात आली आहे. प्रत्येक हॉटेलमध्ये 100 कर्मचारी तैनात केले जातील. दिल्ली पोलीस आणि एनडीएमसीने संयुक्तपणे 24×7 सुरक्षा व्यवस्था विकसित केली आहे. 2023 मध्ये ब्रिटन, 2024 मध्ये दक्षिण कोरिया आणि 2025 मध्ये पॅरिसनंतर दिल्ली आता या जागतिक एआय शिखर परिषदेचे आयोजन करण्यासाठी राजधानी पूर्णपणे सज्ज आहे.