धार भोजशाळेत बसंत पंचमीला पूजा आणि नमाज करण्याबाबत मोठा आदेश, सुप्रीम कोर्टाने ठरवल्या वेगवेगळ्या वेळा

नवी दिल्ली: मध्य प्रदेशातील धार येथे असलेल्या ऐतिहासिक भोजशाळेबाबत दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या वादावर सर्वोच्च न्यायालयाने महत्त्वपूर्ण आणि संतुलित निर्णय दिला आहे. बसंत पंचमी आणि शुक्रवार एकाच दिवशी आल्याने निर्माण झालेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर सर्वोच्च न्यायालयाने दोन्ही समुदायांच्या श्रद्धेचा आदर करत पूजा आणि नमाज या दोन्हीच्या वेळा निश्चित केल्या आहेत. या निर्णयानंतर आता हिंदू समाज बसंत पंचमीला नमाज अदा करू शकणार असून मुस्लिम समाज शुक्रवारची नमाज अदा करू शकणार आहे.

पूजा आणि नमाजसाठी नियोजित वेळ

सर्वोच्च न्यायालयाने आपल्या आदेशात स्पष्ट केले आहे की, 23 जानेवारीला बसंत पंचमीच्या दिवशी हिंदू समुदायाला सकाळी ते दुपारी 12 वाजेपर्यंत पूजा करण्याची परवानगी असेल. यानंतर मुस्लिम समाजाचे लोक दुपारी १ ते ३ या वेळेत शुक्रवारची नमाज अदा करू शकतील. दुपारी ४ वाजल्यापासून हिंदू समाजाला पुन्हा पूजा करण्याची परवानगी दिली जाणार असून, यावर कोणतेही बंधन राहणार नाही. या व्यवस्थेमुळे हे सुनिश्चित होईल की दोन्ही समुदाय आपापल्या धार्मिक परंपरांचे शांततेने पालन करू शकतील.

प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात का पोहोचले?

हिंदू फ्रंट फॉर जस्टिसने बसंत पंचमीला दिवसभर अखंड सरस्वती पूजा करण्याची परवानगी देण्याची मागणी करणारी याचिका दाखल केल्यानंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात पोहोचले. बसंत पंचमी आणि शुक्रवार एकच दिवस असल्याने हिंदू समाजाला दिवसभर पूजा करण्याचा अधिकार देण्यात यावा आणि नमाजावर बंदी घालावी, असा युक्तिवाद याचिकेत करण्यात आला होता. मात्र, सर्वोच्च न्यायालयाने दोन्ही पक्षांचे हक्क लक्षात घेऊन एक सौहार्दपूर्ण तोडगा म्हणून वेळ वाटून घेण्याचा निर्णय घेतला.

कडक सुरक्षा व्यवस्था

भोजशाळेत यापूर्वीही अशा प्रसंगी तणाव निर्माण झाला होता, विशेषत: 2006, 2013 आणि 2016 मध्ये जेव्हा शुक्रवारी बसंत पंचमी आली होती. हे लक्षात घेऊन यावेळी प्रशासनाने अभूतपूर्व सुरक्षा व्यवस्था केली आहे. धार जिल्ह्यात सुमारे 8 हजार पोलिस तैनात करण्यात आले आहेत. भोजशाळा परिसर आणि त्याच्या सभोवतालचा ३०० मीटरचा परिसर 'नो-फ्लाय झोन' घोषित करण्यात आला आहे. ड्रोन, सीसीटीव्ही आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या साहाय्याने गर्दीवर नजर ठेवली जाईल, जेणेकरून कोणतीही अनुचित घटना टाळता येईल आणि दोन्ही समुदायांना त्यांचे धार्मिक कार्य शांततेत पार पाडता येईल.