पावसात अन्न विषबाधा टाळण्यासाठी उपाय

अन्न विषबाधा आणि पोट संसर्ग धोका

पावसाळ्यात बाहेरचे अन्न किंवा पाणी खाल्ल्याने अन्नातून विषबाधा आणि पोटात संसर्ग होण्याचा धोका वाढतो. बरेच लोक औषध घेऊन ही समस्या सोडवतात आणि काही दिवसात बरे होतात. पण, काही लोकांना यातून दिलासा मिळत नाही. सुरुवातीच्या उलट्या, जुलाब आणि पोटदुखी निघून जाऊ शकते, परंतु पेटके, गॅस आणि बद्धकोष्ठता नंतर अनेक महिने किंवा वर्षे टिकून राहू शकतात. याला पोटाची साधी समस्या मानणे चुकीचे आहे.

पोस्ट-इन्फेक्शन इरिटेबल बोवेल सिंड्रोम म्हणजे काय?

तुम्हालाही अशा समस्या येत असतील, तर ही सामान्य समस्या नसून 'पोस्ट-इन्फेक्शन इरिटेबल बोवेल सिंड्रोम' (पोस्ट-इन्फेक्शन IBS) असू शकते. संसर्ग निघून गेल्यानंतरही अनेक वर्षांनी तुम्हाला त्रास होऊ शकतो.

ते कसे घडते?

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, पोटाच्या गंभीर संसर्गाने ग्रस्त असलेल्या दर 10 पैकी 1 व्यक्तीला या आजाराचा सामना करावा लागतो. जेव्हा पोटावर जीवाणूंचा हल्ला होतो, तेव्हा शरीर अतिसार आणि उलट्याद्वारे बाहेर काढण्याचा प्रयत्न करते. बहुतेक प्रकरणांमध्ये, संसर्ग निघून गेल्यावर पोटाला आराम मिळतो, परंतु काही लोकांमध्ये, पोटातील मज्जासंस्था आणि रोगप्रतिकारक शक्ती दीर्घकाळ प्रभावित राहतात. ही स्थिती अल्कोहोलिक हँगओव्हर सारखीच आहे, जिथे अल्कोहोलचा प्रभाव कमी झाल्यानंतरही शरीरावर त्याचे प्रतिकूल परिणाम कायम राहतात.

सर्वात जास्त धोका कोणाला आहे?

• ज्या लोकांच्या पोटात दीर्घकाळ जंतुसंसर्ग आहे त्यांना या समस्येचा धोका जास्त असतो. याशिवाय पुरुषांपेक्षा महिलांमध्ये ही समस्या अधिक दिसून येते.
• संशोधनात असे दिसून आले आहे की परजीवीमुळे होणारे संक्रमण या रोगाचा सर्वाधिक धोका असतो, त्यानंतर जीवाणू आणि विषाणूंमुळे होणारे संक्रमण.

लक्षणे काय आहेत?

या आजाराच्या मुख्य लक्षणांमध्ये सतत पोटदुखी, पेटके, गॅस, पोट फुगणे, वारंवार जुलाब किंवा बद्धकोष्ठता यांचा समावेश होतो. हे ओळखण्यासाठी कोणतीही विशेष चाचणी नाही, डॉक्टर पोटात जुने जीवाणू नाहीत याची खात्री करण्यासाठी तपासतात.

उपचार आणि प्रतिबंधात्मक उपाय

रुग्णाच्या लक्षणांनुसार या समस्येवर उपचार केले जातात. अतिसार थांबवण्यासाठी, बद्धकोष्ठता दूर करण्यासाठी आणि पोटातील पेटके कमी करण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार औषधे घेतली जातात. पोटात गॅस वाढवणारे किंवा जुलाब वाढवणारे पदार्थ काही काळासाठी टाळावे लागतात. फायबर युक्त आहार देखील फायदेशीर आहे.

या आजाराला घाबरण्याची गरज नाही. चांगली बातमी अशी आहे की पोस्ट-इन्फेक्शन IBS ग्रस्त रूग्ण अनेकदा स्वतःहून बरे होतात. तथापि, पूर्ण पुनर्प्राप्तीसाठी काही महिने ते काही वर्षे लागू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये ही समस्या दीर्घकाळ टिकू शकते, परंतु वेळीच ओळख करून आणि प्रतिबंध करून त्यावर सहज नियंत्रण ठेवता येते.