पंतप्रधान मोदींच्या दौऱ्यावरून इस्रायलमध्ये संघर्ष

ब्युरो प्रयागराज- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या इस्रायल दौऱ्यामुळे तिथल्या देशांतर्गत राजकारणाची कोंडी होताना दिसत आहे. तेथील विरोधी पक्षनेते यायर लॅपिड यांनी पंतप्रधान मोदींच्या इस्त्रायली संसदेतील भाषणावर बहिष्कार घालण्याची धमकी दिली आहे. PM मोदी 25 फेब्रुवारीला दोन दिवसीय इस्रायल दौऱ्यावर जात आहेत. यावेळी ते नेसेट (इस्रायल संसद) ला संबोधित करू शकतात.

सर्वोच्च न्यायालयाचे अध्यक्ष न्यायमूर्ती इसाक अमित यांना विशेष अधिवेशनासाठी आमंत्रित न केल्यास पुढील आठवड्यात होणाऱ्या भारतीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या भाषणावर बहिष्कार घालण्याचा इशारा विरोधी पक्षनेते लॅपिड यांनी बुधवारी दिला.

पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्या सत्ताधारी आघाडीने देशाच्या सर्वोच्च न्यायाधीशांकडे सतत दुर्लक्ष केल्याच्या निषेधार्थ लॅपिडची धमकी आली. प्रोटोकॉलचे हे उल्लंघन म्हणजे न्यायव्यवस्थेची प्रतिष्ठा कमी करण्याचा प्रयत्न असल्याचे विरोधी पक्षांचे मत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा 25 फेब्रुवारीला प्रस्तावित इस्रायल दौरा अशा वेळी होत आहे जेव्हा संपूर्ण मध्यपूर्वेमध्ये कमालीचा तणाव आहे.

ही भेट म्हणजे निव्वळ नित्याची राजनैतिक घटना नसून, अशा भू-राजकीय वातावरणात घेतलेला निर्णय आहे, ज्यातून दूरगामी मुत्सद्दी संदेश जाऊ शकतात. या भेटीची वेळ आणि त्याचे संभाव्य परिणाम याबाबत भारताने पुरेशी संवेदनशीलता दाखवली आहे का, हा प्रश्न आहे. विशेषत: सोमवार, 23 फेब्रुवारी रोजी भारताने इराणमधील आपल्या नागरिकांना तात्काळ इराण सोडण्यास सांगितले आहे. म्हणजे इराणवर कधीही अमेरिकन हल्ला होऊ शकतो.

सध्याच्या परिस्थितीत अमेरिका आणि इराणमध्ये संघर्ष होण्याची भीती आहे आणि इस्रायलने तेहरानविरोधात कठोर भूमिका घेणे सुरूच ठेवले आहे. अनेक मुस्लिम देशांनी या भागातील लष्करी तणाव टाळण्याचे आवाहन केले आहे. अशा वेळी, भारताच्या पंतप्रधानांच्या तेल अवीव भेटीला स्वाभाविकपणे प्रतिकात्मक अर्थ आहे – नवी दिल्लीच्या अधिकृत हेतूकडे दुर्लक्ष करून.

एकीकडे इस्रायलशी मजबूत संरक्षण सहकार्य आणि दुसरीकडे आखाती देश आणि इराण यांच्याशी सखोल आर्थिक आणि ऊर्जा संबंध – भारताने “सामरिक संतुलन” या धोरणाचा दीर्घकाळ अवलंब केला आहे. परंतु समीक्षकांचे म्हणणे आहे की अलिकडच्या वर्षांत या समतोलाची धारणा कमकुवत होताना दिसते. भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची सर्वात मोठी ताकद जर मुत्सद्देगिरी असेल, तर प्रतीकांच्या राजकारणातही तितकीच सावधगिरी बाळगली पाहिजे. मोदींचा इस्रायल दौरा हा प्रतीकांच्या राजकारणाचा एक भाग आहे.