ज्याची भीती होती तेच घडलं… जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत 10 टक्क्यांनी वाढ; भारतावर

तेलाच्या किमती: इराणवर अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत 10 टक्क्यांची उसळी आली आहे. रविवारी आशियाई बाजार उघडताच कच्च्या तेलाच्या दरात 10 टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली. सोमवारी सुरुवातीच्या व्यवहारात ब्रेंट क्रूड आणि निमेक्स लाइट स्वीट क्रूड या दोन्ही तेलांच्या किमती झपाट्याने वाढल्या. एका टप्प्यावर ब्रेंट क्रूडची किंमत 12 टक्क्यांहून अधिक वाढून प्रति बॅरल सुमारे 82 डॉलरपर्यंत पोहोचली. शुक्रवारी ती प्रति बॅरल 73 डॉलरवर बंद झाली होती. तथापि, नंतर दोन्ही किमती काही अंशी कमी झाल्याचे पाहायला मिळाले.

Oil Prices: एका झटक्यात वाढल्या किमती

सोमवारी सकाळपर्यंत आशियाई बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती सुमारे 9 टक्क्यांच्या वाढीसह 79.30 डॉलरच्या आसपास व्यवहार करताना दिसल्या. या दरम्यान अमेरिकन क्रूडची किंमत सुमारे 8 डॉलर म्हणजेच 12 टक्क्यांनी वाढून प्रति बॅरल 75 डॉलरवर पोहोचली, तर वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) सुमारे 8 टक्क्यांनी वाढून 72 डॉलरवर व्यवहार करताना दिसला.

यावर्षी आधीपासूनच तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ पाहायला मिळत आहे. जानेवारीपासून आंतरराष्ट्रीय बेंचमार्क किमतींमध्ये जवळपास 20 टक्क्यांची वाढ झाली आहे. त्यातच आता पुन्हा तेलाच्या किमती वाढणे ही चिंतेची बाब मानली जात आहे. तज्ज्ञांनी इशारा देताना सांगितले आहे की, पुढे जर किमती आणखी वाढल्या तर ऊर्जा खर्चातही वाढ होऊ शकते. मात्र, हे इराणच्या प्रत्युत्तरात्मक कारवाईवर आणि पुरवठा मार्गांवर होणाऱ्या संभाव्य अडथळ्यांवर अवलंबून असेल.

तेलाच्या किमती: होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबद्दल चिंता

पर्शियन आखाताच्या तोंडावर असलेल्या अरुंद मार्गावरील होर्मुझच्या सामुद्रधुनीभोवती विशेष चिंता आहे. हा पर्शियन आखाताला ओमानच्या आखाताशी किंवा अरबी समुद्राशी जोडणारा एकमेव सागरी मार्ग आहे. उत्तरेला इराण आणि दक्षिणेला ओमान आणि संयुक्त अरब अमिराती आहेत.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला पर्शियन आखाताचे प्रवेशद्वार म्हणून देखील ओळखले जाते कारण सौदी अरेबिया, कुवेत, कतार आणि इराक सारखे प्रमुख तेल उत्पादक देश या अरुंद मार्गाने त्यांचे तेल निर्यात करतात. दररोज, अंदाजे 15 दशलक्ष बॅरल कच्चे तेल या मार्गाने जाते, जे जगातील पुरवठ्याच्या सुमारे पाचव्या भागाचे प्रतिनिधित्व करते.

भारत देखील या मार्गाने त्याच्या कच्च्या तेलाच्या गरजेचा एक महत्त्वाचा भाग आयात करतो. इराण आणि इस्रायलमधील युद्धामुळे हा मार्ग बंद होऊ शकतो अशी भीती आहे. अशा परिस्थितीत, शिपमेंट मंदावू शकते किंवा पूर्णपणे थांबू शकते. यामुळे निर्यातीवर निर्बंध येऊ शकतात आणि जगभरात कच्च्या तेलाच्या आणि पेट्रोलच्या किमती वाढू शकतात.

तेलाच्या किमती: भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर का वाढतील?

तज्ज्ञांच्या मते, ब्रेंट क्रूडच्या दरात प्रत्येक 1 डॉलरची वाढ झाली तर किरकोळ स्तरावर पेट्रोलच्या दरावर सुमारे 0.55 रुपये प्रति लिटर आणि डिझेलवर 0.52 रुपये प्रति लिटर इतका दबाव येतो. अशा परिस्थितीत आशियाई बाजारात झालेल्या या 10 टक्क्यांच्या वाढीचा परिणाम भारतातही पेट्रोल-डिझेलच्या दरवाढीच्या स्वरूपात दिसू शकतो, अशी शक्यता व्यक्त केली जात आहे. यामुळे पेंट, ल्युब्रिकेंट, टायर तसेच विमानवाहतूक क्षेत्राशी संबंधित कंपन्यांच्या खर्चात वाढ होऊ शकते. परिणामी त्यांच्या नफ्यात घट होण्याची शक्यता आहे. मात्र, या आव्हानाला सामोरे जाण्यासाठी सरकार उत्पादन शुल्कात (एक्साइज ड्युटी) कपात करणे किंवा तेल कंपन्यांच्या नफ्याच्या मर्यादा कमी करणे अशा उपाययोजना करू शकते.

आणखी वाचा

Israel Vs Iran War: अमेरिकेच्या B-2 बॉम्बर्सने एन्ट्री, लेबॅनॉनची इराणच्या बाजूनं उडी; मध्य पूर्वेमधील युद्धात दुसऱ्या दिवशी काय काय घडलं?, A टू Z माहिती

आणखी वाचा